Tượng ngựa có thể đặt ở phòng khách, bàn làm việc, kệ sách, quầy lễ tân hay sảnh, miễn là chỗ đó vững, thoáng phía trước và ít va chạm. Chuyện đầu ngựa quay vào trong hay ra ngoài, đặt về phía nào của căn phòng, có nhiều cách hiểu khác nhau tuỳ trường phái và tuỳ nếp từng nhà. Không có một cách duy nhất được mọi người đồng ý.
Bài này gom các quan niệm phổ biến về hướng và vị trí, nói rõ đâu là quan niệm, rồi bổ sung phần mà người bán ít nhắc: độ cao đặt cho dễ nhìn, khoảng cách với mép bàn, những chỗ nên tránh vì lý do vệ sinh và an toàn. Mục tiêu là để con ngựa đứng đúng chỗ đẹp nhất và an toàn nhất trong không gian thật của bạn.
Hai cách hiểu về hướng đầu ngựa
Cách hiểu thứ nhất, phổ biến ở nhà ở và cửa hàng, cho rằng đầu ngựa nên hướng vào trong nhà hoặc về phía chủ nhà. Hình ảnh đi kèm là ngựa chở điều tốt từ ngoài về, giống như người đi xa trở về mang theo thành quả. Theo cách này, tượng thường được đặt gần cửa nhưng quay mặt vào phòng, hoặc trên bàn làm việc với đầu ngựa hướng về chỗ ngồi.
Cách hiểu thứ hai, hay gặp ở văn phòng và phòng làm việc riêng, lại cho rằng ngựa nên hướng ra cửa hoặc ra cửa sổ, gợi tinh thần lên đường, mở mang công việc. Người theo cách này thường đặt ngựa trên kệ sau lưng ghế, đầu ngựa nhìn về phía cửa phòng.
Hai cách hiểu trái ngược nhau nhưng đều xuất phát từ cùng một hình tượng: ngựa là con vật của sự đi lại, đường xa. Vì đây là quan niệm, bạn có thể chọn cách nào hợp ý mình hoặc hợp nếp gia đình. Một gợi ý dung hoà là đặt ngựa xoay chéo, đầu hướng vào khoảng giữa phòng, vừa không quay lưng về người ngồi, vừa không chĩa thẳng ra cửa.
Điều đáng ưu tiên hơn là mặt đẹp của tượng. Mỗi con ngựa đều có một phía được tạc kỹ nhất, thường là phía có bờm bay. Hãy xoay sao cho phía đó hướng về người nhìn.
Hướng Nam và chữ Ngọ: một quan niệm hay được nhắc
Trong cách phân phương vị cổ, mười hai chi được rải quanh vòng tròn, chi Ngọ ứng với chính Nam và gắn với hành Hoả. Ngựa là con vật của chi Ngọ, nên một số người theo phong thủy khuyên đặt tượng ngựa ở phía Nam của căn phòng hoặc cho đầu ngựa hướng về phía Nam. Đây là lối suy luận theo hệ thống biểu tượng, không phải quy tắc bắt buộc.
Nếu muốn theo cách này, bạn dùng la bàn trên điện thoại để xác định phía Nam của phòng, rồi chọn một mặt kệ hoặc góc bàn ở khu vực đó. Lưu ý la bàn điện thoại có thể lệch khi đặt gần loa, nam châm hay khung sắt, nên đo ở giữa phòng và đo vài lần.
Trường hợp phía Nam của phòng là cửa sổ nắng gắt, bếp hoặc lối đi, bạn không cần cố đặt bằng được. Một con ngựa phơi nắng chiều hằng ngày sẽ bạc màu sơn, nóng tay khi chạm và nhanh xuống cấp. Chỗ đặt hợp lý về thực tế luôn quan trọng hơn một quan niệm về phương hướng.
Cũng nên biết rằng mỗi trường phái phong thủy lại có cách tính riêng, có cách dựa vào hướng nhà, có cách dựa vào năm sinh của chủ nhà, nên hai người tư vấn có thể khuyên hai phía khác nhau cho cùng một căn phòng. Gặp trường hợp đó, bạn không cần lo lắng chọn sai. Hãy coi hướng đặt như một lựa chọn mang tính biểu tượng, còn sự vững chãi, sạch sẽ của chỗ đặt mới là điều bạn kiểm soát được.
Từng chỗ đặt: nên chọn cỡ, dáng và để ý gì
Bảng dưới gợi ý cho các vị trí hay gặp nhất. Kích thước chỉ là khoảng tham khảo, bạn điều chỉnh theo mặt bằng thật.
| Chỗ đặt | Cỡ và dáng hợp | Điểm cần để ý |
|---|---|---|
| Bàn làm việc | Một con, dài khoảng một gang tay, dáng phi gọn | Đặt góc trong, cách mép bàn ít nhất 10 cm, không nằm trên đường tay với chuột |
| Kệ sau ghế ngồi | Một con hoặc song mã, cỡ vừa | Kệ chịu được tải; nhìn từ cửa phòng thấy rõ |
| Tủ, kệ tivi phòng khách | Một con cỡ lớn hoặc bộ nhiều con | Không che màn hình, cách thiết bị điện để dễ lau |
| Quầy lễ tân, quầy thu ngân | Cỡ nhỏ đến vừa, đế nặng | Không lấn chỗ khách ký giấy, không gần mép quầy phía khách |
| Sảnh, hành lang rộng | Cỡ lớn có bệ, hoặc bộ nhiều con | Tránh lối đi chính, tránh góc trẻ nhỏ chạy nhảy |
| Phòng đọc, phòng học | Ngựa đứng hoặc ngựa nằm, cỡ nhỏ | Dáng tĩnh hợp không gian cần tập trung |
Một nguyên tắc chung: phía trước con ngựa nên có khoảng trống. Ngựa phi đặt sát tường, mũi gần chạm vách, trông như bị chặn đường, mất hẳn vẻ chuyển động. Chừa ra phía trước một khoảng bằng chừng nửa chiều dài tượng là đủ thoáng.
Độ cao đặt: nhìn thấy dáng ngựa, không chỉ thấy lưng
Tượng ngựa đẹp nhất khi nhìn ngang hoặc hơi chếch từ trên xuống, thấy được cả đường cổ, bờm và bốn chân. Đặt quá thấp, như trên sàn cạnh sofa, người nhìn chỉ thấy lưng ngựa. Đặt quá cao, như nóc tủ áo, chỉ thấy bụng và đế.
Với tượng để bàn, mặt bàn cao chừng 75 cm là độ cao lý tưởng khi bạn ngồi. Với tượng trên kệ đứng, tầng kệ ngang ngực đến ngang vai người lớn thường cho góc nhìn đẹp nhất. Với tượng lớn đặt trên bệ ở sảnh, chiều cao bệ cộng tượng nên cho đầu ngựa ở khoảng ngang tầm mắt người đứng.
Độ cao còn liên quan an toàn. Tượng nặng đặt trên kệ cao là mối nguy khi có rung lắc hoặc khi trẻ nhỏ leo trèo. Theo kinh nghiệm chung, vật càng nặng càng nên đặt thấp và gần tường, dán thêm miếng đệm chống trượt dưới đế nếu mặt kệ trơn bóng như kính hoặc đá.
Nếu nhà có mèo, hãy tránh đặt tượng nhỏ trên những mặt kệ mèo hay nhảy lên. Một cú quẹt đuôi cũng đủ làm con ngựa bột đá rơi gãy chân.
Những chỗ nhiều người tránh, kèm lý do thực tế
Sát bếp nấu. Hơi dầu mỡ bám vào bờm, đuôi, kẽ chân rất khó lau. Với tượng đồng, hơi muối và hơi nóng còn làm bề mặt xỉn nhanh.
Trong hoặc sát nhà vệ sinh. Theo nếp dân gian, vật phẩm mang ý nghĩa tốt lành không đặt ở đây. Về thực tế, độ ẩm cao làm gỗ nứt, đồng lên gỉ xanh, sơn bột đá bong.
Trên bàn thờ gia tiên. Nhiều gia đình giữ bàn thờ dành riêng cho đồ thờ, không bày tượng trang trí lên đó. Nếu muốn đặt gần, chọn kệ riêng bên cạnh, thấp hơn mặt bàn thờ.
Đầu giường ngủ. Một số người thấy dáng ngựa phi tạo cảm giác động, không hợp chỗ nghỉ. Lý do thực tế hơn là tượng nặng gần đầu giường có thể rơi trúng người khi va chạm ban đêm.
Bậu cửa sổ nắng. Nắng chiếu trực tiếp làm phai sơn, làm resin ngả vàng, gỗ khô nứt. Nếu chỉ có chỗ đó, nên kéo rèm vào buổi chiều.
Lối đi hẹp, chân cầu thang. Tượng lớn đặt trên sàn ở lối đi rất dễ bị đá vào, vừa vỡ tượng vừa đau chân người.
Văn phòng dùng chung và cửa hàng: thêm vài điều
Ở nơi nhiều người cùng làm việc, tượng ngựa nên được đặt sao cho không ai thấy phiền:
- Hỏi ý người dùng chung: bàn ghép, kệ chung thì nên hỏi đồng nghiệp trước khi đặt một tượng lớn.
- Không đặt trên lối thoát hiểm: sảnh, hành lang có lối thoát hiểm thì giữ thông thoáng, không kê bệ tượng.
- Quầy thu ngân: đặt góc trong, tránh vướng máy in hoá đơn, khay tiền và chỗ khách đặt đồ.
- Cửa hàng có trẻ em: tượng nhỏ đặt ngoài tầm với, tượng lớn có đế nặng hoặc cố định vào bệ.
- Vệ sinh định kỳ: giao cho một người lau bụi mỗi tuần; tượng phủ bụi ở quầy làm cửa hàng trông kém chăm chút.
Chỗ đặt đúng là chỗ con ngựa được nhìn thấy, được lau sạch và không làm ai vướng víu. Khi đáp ứng được ba điều đó, bạn có thể yên tâm theo quan niệm hướng nào cũng được.
Đặt tượng ngựa cạnh những vật phẩm khác
Ít nhà chỉ có một món vật phẩm. Tượng ngựa thường phải chung kệ với tỳ hưu, thiềm thừ, bình hoa, sách hay ảnh gia đình. Khi đó, điều cần để ý trước hết là tỉ lệ: con ngựa không nên lép vế hẳn bên cạnh một món quá lớn, cũng không nên to áp đảo khiến các món còn lại như đồ phụ. Đặt các món cao thấp xen nhau, món cao phía sau, món thấp phía trước, giúp mắt nhìn đi lần lượt từng món.
Điều thứ hai là hướng nhìn. Con ngựa phi tự nhiên tạo một hướng chuyển động, nên phía trước mũi ngựa nên là khoảng trống hoặc một món thấp, đừng là một bình hoa cao chắn ngay đầu. Nhiều người còn thích cho đầu ngựa hướng về phía các món còn lại trên kệ, như thể cả nhóm đồ vật cùng quây về một điểm.
Về quan niệm, có người kiêng đặt ngựa đối đầu với tượng hổ hay các linh vật dáng dữ, cho rằng hai con vật mạnh nhìn nhau không hợp. Đây là cách hiểu theo hình tượng, không có quy định chung. Lý do thẩm mỹ thì rõ hơn: hai tượng dáng động mạnh đặt gần nhau dễ làm góc kệ trông căng thẳng, tách chúng ra hai đầu kệ sẽ dễ nhìn hơn.
Cuối cùng, chất liệu và màu sắc nên có điểm chung. Ngựa đồng nâu đặt cạnh đồ gỗ, đồ gốm men nâu rất hợp; ngựa bột đá sơn nhũ vàng hợp với tủ kính và đồ pha lê. Một kệ trộn quá nhiều chất liệu và màu sẽ khiến con ngựa mất đi vai trò điểm nhấn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt tượng ngựa ngay cửa chính không?
Đặt gần cửa chính được, miễn không cản lối ra vào và không đặt sát cánh cửa để tránh va khi mở. Theo cách hiểu phổ biến, đầu ngựa hay được quay vào trong nhà khi đặt gần cửa.
Đặt tượng ngựa bên trái hay bên phải bàn làm việc?
Có quan niệm chia trái phải theo Thanh Long, Bạch Hổ, nhưng không thống nhất. Về thực tế, người thuận tay phải nên đặt tượng phía trái để không vướng khi viết và dùng chuột, người thuận tay trái thì ngược lại.
Đặt tượng ngựa trong phòng ngủ có sao không?
Không có gì cấm. Nhiều người chọn ngựa đứng hoặc ngựa nằm dáng tĩnh cho phòng ngủ, đặt trên kệ hay bàn trang điểm, không đặt sát đầu giường để tránh rơi khi va chạm.
Tượng ngựa có nên đặt ngoài ban công không?
Chỉ nên đặt ngoài trời nếu tượng làm bằng đá hoặc đồng dày dành cho ngoài trời. Bột đá, resin, gỗ và sứ men để ngoài nắng mưa sẽ phai màu, nứt hoặc mục nhanh.
Một phòng đặt hai con ngựa ở hai chỗ khác nhau có được không?
Được. Không có quy định cấm. Chỉ nên để ý thẩm mỹ: hai tượng khác chất liệu, khác phong cách đặt rời nhau dễ trông lộn xộn, chọn cùng tông sẽ hài hoà hơn.
Chuyển nhà thì có phải đặt tượng ngựa theo hướng cũ không?
Không cần. Bạn chọn lại chỗ phù hợp nhất trong không gian mới theo các tiêu chí vững, thoáng, dễ nhìn. Khi chuyển, bọc chân và đuôi ngựa thật kỹ vì đó là chỗ hay gãy nhất.