Cách mang tiền xu trên ô tô an toàn nhất là đặt chuỗi nhỏ trong hộc đựng đồ, hộc cửa hoặc gắn vào chùm chìa khoá, thay vì treo đung đưa ở gương chiếu hậu. Vật treo trước kính có thể che một phần tầm nhìn, lắc lư gây xao nhãng, phản chiếu nắng lên kính và văng ra khi phanh gấp. Nếu vẫn muốn treo, chuỗi phải thật ngắn, nhẹ, không tua dài.
Mang theo một chuỗi tiền xu khi mua xe mới, khi đi xa là tập quán nhiều gia đình giữ, theo quan niệm như một lời chúc thượng lộ bình an. Bài này không bàn chuyện chuỗi xu có giữ được bình an hay không, vì an toàn trên đường đến từ người lái và chiếc xe. Bài tập trung vào câu hỏi thực tế: đặt ở đâu, chọn chuỗi nào cho xe hơi nóng nắng, gắn vào chìa khoá thế nào, xe máy thì sao.
Vì sao nhiều người mang tiền xu theo xe
Người Việt có nhiều tập quán gắn với chuyện đi đường: chọn ngày xuất hành, mang theo một vật nhỏ của người thân, thắp hương trước chuyến đi xa. Khi ô tô trở nên phổ biến, những vật nhỏ ấy theo người lên xe, từ tràng hạt, túi gấm cho đến chuỗi tiền xu. Với xe mới, người tặng chuỗi tiền xu thường là bạn bè, đồng nghiệp, coi như một lời chúc xe chạy êm, công việc thuận.
Ở cửa hàng vật phẩm, chuỗi tiền xu cho xe thường là ba đồng hoặc năm, sáu đồng nhỏ buộc dây đỏ, có loại kèm hồ lô mini, có loại gắn sẵn vòng móc chìa khoá. Mẫu mã không khác nhiều so với chuỗi bỏ ví; khác ở chỗ đồ trong xe phải chịu nóng, chịu rung và không được gây nguy hiểm khi xe chạy.
Nói cho rõ: một chuỗi tiền xu trong xe là vật mang ý chúc, không thay cho việc bảo dưỡng phanh, lốp, thắt dây an toàn hay lái xe tỉnh táo. Chính vì muốn giữ trọn ý chúc an toàn, bạn càng nên đặt nó ở chỗ không làm ảnh hưởng tới việc lái.
Các chỗ đặt tiền xu trong ô tô: so nhanh
Bảng dưới so các vị trí người ta hay đặt chuỗi tiền xu, theo mức an toàn khi xe chạy và độ tiện.
| Vị trí | Mức an toàn khi lái | Ưu điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Hộc đựng đồ trước ghế phụ | Cao | Khuất, không rung lắc, không nắng chiếu trực tiếp | Bọc túi vải để không va lạch cạch |
| Hộc cửa, hộc giữa hai ghế | Cao | Dễ lấy, dễ nhìn thấy | Không để lẫn với tiền lẻ gửi xe |
| Chùm chìa khoá | Cao nếu chuỗi nhỏ, nhẹ | Luôn theo người, không để quên trong xe | Chuỗi nặng đung đưa khi cắm chìa có thể làm mòn ổ khoá |
| Treo gương chiếu hậu | Thấp đến trung bình tuỳ cỡ | Dễ nhìn, đúng thói quen nhiều người | Che tầm nhìn, lắc lư, văng khi phanh gấp |
| Dán lên mặt taplo | Thấp | Thấy rõ khi ngồi | Keo bong khi nóng; vật cứng trước ghế phụ có thể văng khi túi khí bung |
Nhìn chung, chỗ khuất là chỗ an toàn. Nếu bạn muốn nhìn thấy chuỗi tiền xu mỗi lần lên xe, hộc giữa hai ghế hoặc hộc cửa phía người lái là lựa chọn dung hoà: thấy được mà không ở trong tầm nhìn ra đường.
Vì sao không nên treo đung đưa trước kính
Che một phần tầm nhìn. Gương chiếu hậu nằm đúng trên vùng nhìn phía trước bên phải của người lái. Chuỗi dài kèm tua có thể che đúng góc có người đi bộ hay xe máy bên phải, nhất là ở chỗ rẽ.
Lắc lư gây xao nhãng. Một vật đung đưa liên tục ở rìa tầm mắt kéo sự chú ý của người lái, nhất là trên đường xấu hay khi phanh, tăng tốc nhiều. Mỗi lần liếc mắt theo chuỗi xu là một khoảnh khắc mắt rời khỏi đường.
Phản chiếu nắng. Đồng vàng bóng hay đồng mạ có thể hắt một đốm sáng lên kính lái hoặc vào mắt khi nắng chiếu xiên. Đồng màu cổ, mặt mờ ít gặp chuyện này hơn.
Văng ra khi phanh gấp. Chuỗi kim loại nặng có thể đập vào kính chắn gió hoặc văng về phía người ngồi trong tình huống phanh gấp. Va chạm nhỏ cũng đủ làm nứt mép kính nếu vật cứng và sắc.
Rơi xuống chân người lái. Dây đứt vì nóng, chuỗi rơi xuống sàn phía người lái có thể lăn vào gầm bàn đạp. Đó là lý do đồ trong xe phải được giữ cố định hoặc đặt trong hộc.
Quy định về vật cản tầm nhìn. Nhiều nơi trên thế giới có quy định về vật treo, dán làm cản tầm nhìn của người lái. Ở Việt Nam, bạn nên tự tìm hiểu quy định hiện hành và yêu cầu khi đăng kiểm để khỏi bị nhắc nhở.
Nếu vẫn muốn treo, chọn chuỗi thế nào
Có người vẫn thích treo một chuỗi nhỏ ở gương. Khi đó, giảm rủi ro bằng cách chọn đúng loại:
- Ngắn. Cả chuỗi kể cả dây treo không thòng quá mép dưới của gương chiếu hậu. Chuỗi dài quá tầm gương là bắt đầu che kính.
- Nhẹ. Ba đồng nhỏ là đủ; không gắn thêm hồ lô, tượng, tua nặng.
- Mặt mờ. Đồng màu cổ hoặc để trần ít phản chiếu hơn đồng vàng bóng, mạ.
- Dây chịu nóng. Xe đỗ ngoài nắng, trong cabin có thể nóng hơn nhiều so với ngoài trời. Dây dù tổng hợp chịu được tốt hơn chỉ mảnh; tránh các chi tiết nhựa, resin dễ mềm và biến dạng.
- Không tua. Tua đỏ hút bụi, bạc màu nhanh dưới nắng và lắc mạnh hơn khi xe chạy.
- Buộc sát. Dây treo quấn sát chân gương, hạn chế biên độ lắc. Nhiều người còn dùng một mẩu dây chun mảnh nối xuống để chuỗi không đung đưa.
Tối ưu nhất vẫn là treo khi xe đỗ và cất vào hộc khi lái, nhưng thói quen này ít ai giữ được lâu. Vì vậy, nếu đã treo, hãy chọn chuỗi nhỏ nhất có thể.
Gắn tiền xu vào chùm chìa khoá xe
Gắn chuỗi xu vào chìa khoá là cách vừa gọn vừa luôn mang theo người. Làm theo các bước sau để chùm chìa không thành gánh nặng:
- Chọn chuỗi từ một đến ba đồng nhỏ, hoặc một móc khoá có đồng xu gắn sẵn. Chuỗi năm, sáu đồng sẽ khá nặng khi treo cùng nhiều chìa.
- Dùng vòng móc riêng, nối vào vòng chính của chùm chìa, để khi cần đưa chìa xe cho thợ sửa hay người trông xe, bạn tháo phần tiền xu ra dễ dàng.
- Với xe dùng chìa cắm ổ khoá, giữ tổng trọng lượng chùm chìa nhẹ. Chùm chìa nặng đung đưa liên tục khi xe chạy có thể làm ổ khoá mòn nhanh hơn theo thời gian.
- Với chìa thông minh, để chuỗi xu ở phía không che nút bấm và không đè lên vùng pin của chìa.
- Kiểm vòng móc mỗi vài tháng: vòng kim loại rẻ tiền có thể bung, làm rơi cả chuỗi xu lẫn chìa.
Chuỗi xu gắn chìa khoá sẽ bị cọ xát, va đập nhiều nên mòn nhanh hơn chuỗi để trong hộc. Chọn đồng thau trần hoặc hun cổ sẽ già đi đẹp hơn đồng mạ.
Xe máy và bảo quản tiền xu trong xe
Với xe máy, chỗ hợp nhất là cốp xe hoặc móc chìa khoá. Treo chuỗi tiền xu ở tay lái, ở móc treo đồ phía trước dễ vướng vào tay, vào túi đồ treo, và đung đưa đập vào thân xe khi chạy trên đường xóc. Với xe máy điện, lưu ý không để kim loại lọt vào khoang pin hay quanh cổng sạc.
Trong ô tô, nhiệt độ thay đổi mạnh giữa ngày nắng và đêm lạnh, cùng với độ ẩm khi bật tắt điều hoà, làm dây nhanh bạc màu và đồng nhanh xỉn hơn trong nhà. Mỗi lần vệ sinh xe, lấy chuỗi ra lau khô, kiểm nút buộc. Dây đã giòn hoặc bạc trắng thì thay dây mới trước khi nó tự đứt.
Nếu chuỗi tiền xu được đặt trong hộc giữa hai ghế, nơi hay để điện thoại và tiền lẻ, nên cho vào túi vải riêng để đồng kim loại không cọ vào màn hình điện thoại hoặc làm trầy lớp nhựa bóng của hộc. Khi rửa xe hay hút bụi nội thất, nhớ lấy chuỗi ra trước để máy hút không cuốn mất đồng nhỏ.
Khi bán xe hay đổi xe, nhiều người lấy chuỗi tiền xu ra mang theo sang xe mới, có người để lại như một món quà nhỏ cho chủ mới. Cả hai đều là cách làm bình thường; không có tục lệ nào bắt buộc phải xử lý chuỗi xu theo một cách riêng khi đổi xe.
Chọn đồng và dây chịu được điều kiện trong xe
Đồ để trong ô tô chịu nóng, rung và hơi ẩm nhiều hơn đồ trong nhà. Cùng là chuỗi tiền xu, chất liệu khác nhau sẽ già đi rất khác nhau sau vài mùa nắng. Bảng dưới giúp bạn chọn trước khi mua.
| Thành phần | Nên chọn | Nên tránh | Lý do |
|---|---|---|---|
| Đồng xu | Đồng thau đúc đặc, bề mặt màu cổ hoặc để trần | Sắt mạ, hợp kim mạ mỏng | Sắt mạ ra gỉ nâu khi lớp mạ trầy, để lại vết trên nội thất; mạ mỏng bong theo vết cọ |
| Dây | Dây dù hoặc dây sáp tổng hợp | Chỉ cotton, dây lụa | Sợi tự nhiên phai và giòn nhanh dưới nắng xuyên kính |
| Phụ kiện | Không gắn thêm, hoặc chỉ một hạt gỗ nhỏ | Tượng nhựa, hạt resin, đá dán keo | Nhựa và keo mềm ra khi cabin nóng, đá dán dễ rơi |
| Túi đựng | Túi vải dày có dây rút | Túi nilon kín | Túi kín đọng hơi nước khi bật tắt điều hoà, đồng nhanh xỉn |
Một mẹo nhỏ: trước khi đặt chuỗi vào xe, lấy móng tay cạo nhẹ ở mép một đồng. Nếu lộ màu xám bạc dưới lớp vàng, đó là hợp kim mạ; nếu vẫn vàng đồng, khả năng cao là đồng thau đặc. Đồng thau để trong xe lâu năm chỉ sẫm màu dần, không bong tróc, nên là lựa chọn ít phải bận tâm nhất. Nếu nhận chuỗi làm quà mà là đồng mạ, bạn vẫn dùng được, chỉ cần để trong túi vải và kiểm tra lớp mạ mỗi lần vệ sinh xe.
Câu hỏi thường gặp
Treo tiền xu ở gương chiếu hậu có bị phạt không?
Quy định về vật cản tầm nhìn có thể thay đổi theo thời gian và cách áp dụng. Bạn nên tự kiểm tra văn bản hiện hành và hỏi đơn vị đăng kiểm nếu băn khoăn. Về an toàn, chuỗi nhỏ đặt trong hộc xe luôn là lựa chọn không phải lo nghĩ.
Tặng chuỗi tiền xu cho người mới mua xe thì chọn loại nào?
Chọn chuỗi ba đồng nhỏ, dây dù đỏ chắc, không tua dài, đựng trong túi gấm để người nhận đặt vào hộc xe hoặc gắn chìa khoá. Kèm một lời chúc thượng lộ bình an. Tránh tặng chuỗi to, nặng, nhiều phụ kiện vì người nhận khó tìm chỗ để an toàn.
Chuỗi tiền xu trong xe bị nóng có sao không?
Đồng thau chịu nóng tốt, không biến dạng ở nhiệt độ trong cabin. Phần dễ hỏng là dây nhuộm và các chi tiết nhựa, keo. Nắng gắt lâu ngày làm dây bạc màu, giòn và keo bong. Đặt chuỗi trong hộc kín sẽ bền hơn nhiều so với treo dưới kính.
Có nên đặt tiền xu dưới thảm lót sàn xe không?
Không nên đặt ở sàn phía người lái vì vật cứng có thể xô lệch, lọt vào gầm bàn đạp. Nếu muốn, đặt ở sàn phía sau hoặc trong hộc dưới ghế, cố định trong túi vải để không lăn khi xe vào cua hoặc phanh.
Xe máy có nên treo chuỗi tiền xu ở chìa khoá không?
Được, nếu chuỗi nhỏ và nhẹ. Chùm chìa nặng đung đưa khi xe chạy có thể đập vào ốp nhựa quanh ổ khoá, làm trầy và mòn ổ. Một hai đồng nhỏ gắn bằng vòng chắc là vừa, phần còn lại để trong cốp.
Đồng xu trong xe bị xỉn đen, ra gỉ thì làm gì?
Đồng thau xỉn đen là bình thường do nóng ẩm, lau khô bằng khăn mềm là được. Nếu thấy gỉ nâu đỏ, rất có thể đồng là sắt mạ, nên thay bằng đồng thau để khỏi để lại vết gỉ trên nội thất. Dây mục thì thay dây mới.