Tranh đá quý để bàn là tranh ghép hạt đá khổ nhỏ, cỡ một khung ảnh lớn trở xuống, đứng trên bàn, kệ hoặc tủ nhờ chân gập sau lưng, chân đế gỗ hoặc một giá đỡ rời. Loại này hợp với người không muốn khoan tường, ở nhà thuê, cần một món nhỏ cho bàn làm việc, hoặc muốn tặng quà vừa tay cho đồng nghiệp, thầy cô.
Tranh để bàn trông đơn giản nhưng có ba chỗ dễ sai: chọn đề tài vốn đẹp ở khổ lớn rồi thu nhỏ thành rối, dùng chân gập mỏng như khung ảnh cho một bức tranh nặng hơn khung ảnh nhiều lần, và đặt ở chỗ dễ đổ. Bài đi qua từng chỗ, kèm cách chọn theo từng vị trí trên bàn, trên kệ.
Tranh để bàn khác tranh treo tường ở đâu
Khác biệt đầu tiên là khoảng cách nhìn. Tranh treo tường thường được nhìn từ xa hai ba mét, mắt người gom các hạt đá thành mảng màu. Tranh để bàn được nhìn từ khoảng nửa mét đến một mét, có khi gần hơn, nên từng hạt đá, từng vệt keo, từng mép khung đều hiện ra. Một bức hạt thô treo tường trông ổn, đặt trên bàn có thể trông lổn nhổn.
Khác biệt thứ hai là cách đứng. Tranh treo tường có móc giữ, còn tranh để bàn phải tự đứng vững trên mặt phẳng. Tranh đá nặng hơn khung ảnh cùng cỡ nhiều lần vì có lớp hạt đá, lớp keo và thường cả kính, nên chân đỡ phải chắc hơn hẳn. Đây là chỗ nhiều sản phẩm làm theo khuôn khung ảnh bị yếu.
Khác biệt thứ ba là tay người chạm vào. Tranh trên bàn bị dịch đi khi lau bàn, bị cầm lên ngắm, bị tay áo quệt qua. Vì vậy với khổ nhỏ, tranh có kính hoặc có lớp phủ chắc thường hợp hơn tranh để hở hạt. Nếu bạn thích nhìn hạt đá lấp lánh không qua kính, hãy chuẩn bị tinh thần phủi bụi thường xuyên và cầm tranh bằng khung, không chạm mặt đá.
Đề tài nào còn đẹp khi thu nhỏ
Không phải đề tài nào cũng thu nhỏ được. Hạt đá có cỡ tối thiểu, nên khổ càng nhỏ, chi tiết càng phải ít. Bảng dưới đây gom kinh nghiệm chọn đề tài cho tranh để bàn:
| Đề tài | Ở khổ nhỏ | Lý do | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Một chữ thư pháp (Tâm, Nhẫn, An) | Rất hợp | Một hình lớn, rõ, ít chi tiết | Chọn lối chữ rõ nét, nền tương phản |
| Một bông sen, một cành mai | Hợp | Hình đơn, nhiều khoảng trống | Nền trơn, tránh thêm chim, thêm chữ nhỏ |
| Một chiếc thuyền buồm | Hợp | Hình khối rõ, mặt nước đơn giản | Một thuyền, không đoàn thuyền |
| Một con ngựa | Tạm được | Dáng ngựa cần chân mảnh, bờm sợi | Chọn xưởng dùng hạt mịn; tránh bát mã |
| Phong cảnh sơn thủy | Tạm được | Cần nhiều lớp xa gần | Chọn kiểu ít lớp, một khối núi, nhiều trời |
| Bát mã, đàn hạc, đầm sen dày | Không nên | Quá nhiều chi tiết cho số hạt ít | Để dành cho khổ treo tường |
| Chân dung, cảnh có người | Không nên | Mặt người cần chi tiết hạt đá khó đạt ở khổ nhỏ | Nếu cần, chọn ảnh in hoặc khổ lớn hơn |
Nguyên tắc đơn giản: ở khổ nhỏ, chọn đề tài mà bạn có thể vẽ lại bằng vài nét. Một bức tranh để bàn có một hình rõ, đứng gọn giữa nhiều khoảng trống, sẽ đẹp hơn một bức nhồi đủ thứ của tranh lớn vào khung nhỏ.
Nếu xưởng có cùng một đề tài ở nhiều khổ, xin xem ảnh cận của khổ nhỏ nhất. Mẫu lớn đẹp không có nghĩa bản thu nhỏ cũng đẹp như vậy.
Chân gập, chân đế gỗ hay giá đỡ rời: loại nào chắc
Chân gập sau lưng kiểu khung ảnh. Là thanh bìa hoặc gỗ mỏng gắn bản lề sau lưng tranh, mở ra thành chân chống. Gọn, rẻ, nhưng hợp với tranh nhẹ. Với tranh đá có kính, chân bìa có thể cong dần theo thời gian, bản lề nhỏ có thể bật khi bàn rung. Nếu chọn loại này, nên kiểm chân có làm bằng gỗ hay kim loại, bản lề có bắt vít không.
Chân đế gỗ liền khung. Khung tranh đặt vào một rãnh trên khối đế gỗ nặng, hoặc đế gắn liền phía dưới. Loại này đứng chắc, trọng tâm thấp, ít đổ khi va nhẹ. Nhược điểm là chiếm thêm diện tích mặt bàn và khó đổi sang treo tường.
Giá đỡ rời kiểu giá vẽ nhỏ. Giá ba chân bằng gỗ hoặc kim loại, có thanh ngang đỡ cạnh dưới tranh. Dễ đổi tranh, nhìn có vẻ "phòng tranh". Cần chọn giá có gờ chặn đủ cao ở cạnh dưới và góc ngả vừa phải; giá dựng quá đứng thì tranh dễ đổ về phía trước khi chạm.
Giá đỡ đĩa, giá đỡ hình chữ L. Giá kim loại đơn giản như loại dùng cho đĩa trưng bày. Hợp tủ kính, kệ sách; nên chọn loại có bọc nhựa ở chỗ tiếp xúc để không trầy khung.
Tranh có móc treo kèm chân gập. Một số mẫu khổ nhỏ có cả móc treo và chân gập. Tiện cho nhà thuê: lúc đặt bàn, lúc treo lên một chiếc đinh có sẵn. Kiểm cả hai thứ đều bắt vít chắc.
Đặt ở đâu trên bàn, trên kệ cho đẹp và khỏi đổ
Vị trí đặt tranh để bàn quyết định nó được nhìn thấy hay bị vướng. Một số gợi ý theo từng chỗ:
- Bàn làm việc: đặt ở góc bàn phía trong, không sát mép, không ngay trước màn hình. Nhiều người đặt tranh hướng về phía mình để nhìn khi nghỉ mắt; người tiếp khách nhiều lại quay tranh ra phía khách ngồi. Không có hướng nào bắt buộc.
- Bàn học của con: chọn tranh có kính, chân đế liền khối, không có góc nhọn. Trẻ hay đẩy đồ trên bàn, nên tranh nhẹ, thấp và vững hợp hơn tranh cao.
- Kệ sách: tranh đứng giữa các hàng sách, có thể tựa nhẹ vào vách kệ. Kệ sâu thì đặt lùi vào trong; kệ nông thì cần giá có gờ chặn.
- Tủ trưng bày, tủ rượu: tranh để bàn làm nền cho các món vật phẩm khác đặt phía trước. Chọn tranh tông màu trầm để không giành chỗ của món chính.
- Quầy lễ tân, quầy thu ngân: đặt ở phía trong quầy, không ở mặt quầy nơi khách tì tay, đặt túi xách.
- Tủ đầu giường: được, nhưng chọn tranh nhẹ, chân đế chắc; ban đêm với tay tắt đèn dễ gạt đổ đồ.
Nơi có quạt mạnh, cửa sổ mở gió lùa, hoặc mặt bàn hay rung (bàn có máy in, máy may) không hợp với tranh đứng. Ở nhà có mèo, nên chọn chân đế liền khối hoặc dán miếng đệm chống trượt dưới đế.
Khung, kính và mặt sau: chọn cho khổ nhỏ
Khung bản hẹp, chắc góc. Ở khổ nhỏ, khung bản to làm phần tranh bị co lại, nhìn như một bức ảnh lọt thỏm giữa viền. Khung bản hẹp vừa phải giữ được tỉ lệ, nhưng phải đủ dày để đỡ tấm nền có hạt đá. Góc khung nên ghép mộng hoặc bắt ghim kim loại, không chỉ dán keo, vì tranh để bàn hay bị nhấc lên đặt xuống.
Gỗ tự nhiên, gỗ ép hay nhựa đúc. Khung gỗ tự nhiên đứng nặng tay, hợp với bàn gỗ; khung nhựa đúc giả gỗ nhẹ hơn, rẻ hơn, nhưng góc dễ nứt nếu rơi. Khung kim loại mảnh hợp bàn làm việc hiện đại, kính và inox. Chọn theo mặt bàn và đồ xung quanh hơn là theo màu khung trong ảnh.
Kính thường, kính chống loá hay mica. Kính thường trong, rẻ, nhưng phản chiếu đèn bàn và màn hình. Kính chống loá đỡ phản chiếu nhưng làm màu hơi mờ đi. Mica nhẹ, không vỡ sắc cạnh, hợp bàn học trẻ nhỏ, nhưng dễ trầy khi lau bằng khăn thô.
Mặt sau có lót nỉ hoặc chân cao su. Tranh đặt trên mặt bàn gỗ, mặt kính dễ làm trầy bàn nếu cạnh khung cứng. Miếng nỉ hoặc chân cao su nhỏ dưới cạnh dưới khung và dưới chân gập vừa chống trượt vừa giữ mặt bàn.
Kiểm một bức tranh để bàn khi nhận
Vì được nhìn gần, tranh để bàn cần được kiểm kỹ hơn tranh treo tường. Đầu tiên là mặt đá: đưa tranh lại gần, nhìn nghiêng dưới đèn. Hạt đều cỡ, không có vệt keo đọng, không có chỗ trơ nền là làm kỹ. Ở khổ nhỏ, người làm cẩn thận thường dùng hạt mịn hơn để giữ chi tiết; hạt to, thô ở tranh nhỏ là dấu hiệu dùng chung vật liệu với tranh lớn.
Thứ hai là khung và kính. Góc khung khít, không hở keo; kính không mẻ cạnh, không có bụi kẹt giữa kính và mặt đá. Bụi kẹt bên trong là thứ không lau được từ bên ngoài, phải tháo khung ra mới xử lý.
Thứ ba là chân đỡ. Dựng tranh lên mặt bàn, lấy ngón tay đẩy nhẹ vào góc trên phía trước và phía sau. Tranh lắc lư hoặc trượt chân là cần thêm đệm chống trượt hoặc đổi giá. Mở gập chân vài lần xem bản lề có chắc không.
Thứ tư là mặt sau. Tranh để bàn hay được quay đi quay lại, nên mặt sau cũng cần gọn: không có đinh ghim lồi, không có giấy dán bong. Một nhãn nhỏ ghi chất liệu, xưởng làm và cách lau là điểm cộng, nhất là khi tranh dùng làm quà.
Chọn tranh để bàn làm quà: các bước gọn
Tranh để bàn là món quà hay được chọn cho đồng nghiệp, thầy cô, khách hàng vì vừa tay, không bắt người nhận khoan tường. Chọn theo thứ tự này sẽ ít sai:
- Nghĩ tới chỗ người nhận sẽ đặt: bàn làm việc, kệ sách, quầy hàng. Bàn làm việc chật thì chọn khổ nhỏ nhất, chân gọn.
- Chọn đề tài đơn giản, ý dễ hiểu: một chữ Tâm cho thầy thuốc, một chiếc thuyền buồm cho người mới mở cửa hàng, một bông sen cho người thích trà.
- Chọn tranh có kính hoặc lớp phủ chắc để người nhận không phải lo lau chùi kỹ.
- Chọn chân đế chắc hoặc kèm giá đỡ rời; kiểm bằng cách đẩy nhẹ như ở phần trên.
- Hỏi trọng lượng và kích thước tổng khi đã mở chân, để chắc vừa chỗ đặt.
- Đóng gói có xốp ở bốn góc; tranh nhỏ hay bị xem nhẹ khi gửi nên dễ sứt góc.
- Kèm một tấm thiệp ghi ý nghĩa đề tài và cách lau bụi bằng chổi lông mềm.
Nếu muốn so khổ và kiểu chân đế trước khi đặt, bạn có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy.
Câu hỏi thường gặp
Tranh đá quý để bàn có cần chọn hướng đặt không?
Không có quy định bắt buộc. Một số người áp dụng cách hiểu của tranh lớn, như thuyền đi vào phía trong, ngựa phi vào phía mình ngồi. Với tranh để bàn, quan trọng hơn là bạn nhìn thấy nó, nó không che màn hình và không nằm sát mép bàn.
Chân gập sau lưng có đủ chắc cho tranh đá không?
Đủ với tranh nhỏ, nhẹ và chân bằng gỗ hoặc kim loại bắt vít. Với tranh có kính, khổ lớn hơn một khung ảnh thông thường, chân bìa mỏng dễ cong và bật bản lề. Khi đó nên chọn chân đế gỗ liền khối hoặc dùng thêm giá đỡ rời có gờ chặn.
Tranh để bàn có nên có kính không?
Nên, trong phần lớn trường hợp. Tranh nhỏ bị cầm lên ngắm, bị tay áo quệt, bị bụi bàn làm việc bám vào, kính giúp giữ mặt đá sạch và hạt không rơi. Nếu bạn thích nhìn hạt đá trực tiếp, chọn loại không kính có lớp phủ chắc và phủi bụi đều.
Có thể treo tranh để bàn lên tường không?
Được nếu mặt sau có móc treo bắt vít chắc. Một số mẫu có cả chân gập và móc. Tranh nhỏ nhẹ hơn tranh lớn nhiều nên có thể dùng đinh hoặc móc nhỏ, nhưng vẫn nên bắt vào tường đặc, không dùng móc dán keo cho tranh có kính.
Tranh đá quý để bàn có hợp làm quà tốt nghiệp không?
Hợp nếu chọn đề tài trung tính và nhẹ nhàng, như một chiếc thuyền buồm, một chữ An hoặc một cành mai. Người mới tốt nghiệp thường ở nhà thuê, chỗ làm chưa cố định, nên món quà nhỏ dễ mang theo khi chuyển chỗ sẽ được dùng lâu hơn tranh treo tường lớn.
Vì sao tranh nhỏ trông thô hơn ảnh mẫu?
Ảnh mẫu thường chụp bức khổ lớn hoặc chụp xa, mắt gom hạt thành mảng mịn. Khi tranh thu nhỏ, cỡ hạt không nhỏ theo tương ứng, và bạn lại nhìn gần, nên từng hạt hiện rõ. Xin ảnh cận đúng khổ mình mua để thấy thật.