Theo quan niệm phổ biến, tỳ hưu Bắc Kinh thường được đặt ở chỗ cao ráo, sạch sẽ, đầu quay ra phía cửa chính hoặc cửa sổ lớn, mông hướng vào trong nhà; nhiều gia đình tránh đặt trong phòng ngủ, đối diện khu thờ hay gần nhà vệ sinh. Những điều này là tập quán, không phải luật, và bạn có thể điều chỉnh theo không gian thật của nhà mình.
Dáng Bắc Kinh có đầu ngẩng rõ nên hướng quay đầu dễ xác định, nhưng cũng có sừng và đuôi nhô ra nên cần tính chuyện an toàn. Bài đi qua từng không gian, ghi rõ đâu là quan niệm, đâu là lý do thực tế, để bạn tự quyết thay vì làm theo vì sợ.
Nguyên tắc chung theo quan niệm: đầu hướng ra ngoài
Quan niệm hay gặp nhất là đặt tỳ hưu quay đầu ra phía cửa chính, cửa sổ lớn hoặc phía có lối đi vào. Lời giải thích dân gian gắn với hình ảnh tỳ hưu "ngậm của từ ngoài mang vào", nên miệng phải hướng ra nơi có người, có dòng đi lại. Với một cặp, hai con cùng quay đầu ra ngoài, đứng hai bên.
Có trường phái nói nên quay đầu theo hướng hợp với tuổi chủ nhà hay theo các phương vị trong la bàn. Những cách này phức tạp và không thống nhất giữa các thầy, các sách. Nếu gia đình bạn đã theo một cách riêng, cứ giữ cách đó; nếu không, nguyên tắc quay ra cửa là đơn giản, dễ làm và được nhiều người theo nhất.
Cũng có lời truyền kiêng để tỳ hưu nhìn thẳng vào người, vào giường ngủ hay vào gương. Cách giải thích thực tế hơn là một gương mặt dữ với miệng há, răng nanh, nhìn thẳng vào chỗ ngồi hay chỗ nằm thì nhiều người thấy không thoải mái. Dáng Bắc Kinh mặt dữ hơn kiểu tròn, nên điều này càng dễ cảm nhận. Đặt tượng hơi chếch, không đối diện trực tiếp chỗ ngồi lâu, là cách vừa theo quan niệm vừa dễ chịu cho mắt.
Phòng khách và tủ trưng bày
Kệ tivi, tủ thấp. Chỗ phổ biến nhất trong căn hộ. Đặt một cặp ở hai đầu kệ, đầu quay ra phía cửa ra vào hoặc phía ban công. Không đặt sát màn hình để tránh che, tránh bụi tĩnh điện bám, và để còn chỗ lau tivi.
Tủ trưng bày có kính. Bảo vệ tượng khỏi bụi và va chạm, hợp với tượng đá, bột đá dáng Bắc Kinh nhiều chi tiết dễ gãy. Chừa khoảng trống phía trên để sừng, đuôi không chạm kính, và quay đầu ra phía cửa tủ là đủ.
Kỷ, bục đặt cạnh sofa. Với tượng đồng cỡ lớn, một chiếc kỷ gỗ chắc đặt ở góc phòng là chỗ trang trọng. Cần đặt ở góc ít người đi qua để không bị va hông, và kê vững trên sàn phẳng.
Kệ góc, kệ treo cạnh lối vào. Kệ nhỏ cạnh cửa ra vào hay hành lang vào phòng khách là chỗ nhiều nhà chọn cho một con lẻ, đầu quay ra cửa. Lối vào thường hẹp, người đi qua mang túi, mở cửa, nên kệ cần cao hơn tầm hông và tượng đặt lùi sát tường, tránh mép.
Bàn trà. Ít được chọn vì là chỗ dùng hằng ngày, đồ đạc đặt lên lấy xuống liên tục; tượng có sừng đuôi nhô dễ bị quệt rơi. Nếu muốn bày, chọn con mini, đế rộng, đặt ở giữa bàn xa mép.
Bàn làm việc và văn phòng
Trên bàn làm việc, nhiều người đặt tỳ hưu ở góc bàn phía gần cửa phòng, đầu quay ra cửa. Quan niệm này đi kèm ý tỳ hưu canh giữ chỗ làm việc. Về mặt thực tế, góc bàn là chỗ ít vướng nhất: không cản tay khi gõ phím, không đè lên giấy tờ, không lọt vào khung hình khi họp trực tuyến nếu bạn không muốn.
Với phòng giám đốc, tỳ hưu Bắc Kinh bằng đồng cỡ vừa đặt trên tủ hồ sơ phía sau lưng hoặc trên kệ cạnh bàn là cách hay gặp. Chỗ này để tượng lọt vào tầm mắt khách mà không chiếm mặt bàn tiếp khách. Nếu bàn đặt lưng quay ra cửa, nhiều người xoay tượng theo hướng cửa phòng chứ không theo hướng người ngồi.
Ở văn phòng chia sẻ chỗ ngồi, cần nghĩ tới đồng nghiệp. Một con tượng mặt dữ quay thẳng sang bàn người bên cạnh có thể làm người đó khó chịu dù bạn không có ý gì. Chọn con nhỏ, đặt quay ra lối đi chung hoặc quay ra cửa sổ, là cách nhã nhặn. Văn phòng có quy định về đồ dùng cá nhân trên bàn thì theo quy định đó.
Quầy hàng, quầy thu ngân, sảnh lễ tân
Với cửa hàng, quầy thu ngân là chỗ nhiều chủ tiệm chọn đặt tỳ hưu, đầu quay ra cửa ra vào. Đây là nếp phổ biến trong buôn bán, mang ý mong việc kinh doanh suôn sẻ. Nói cho đúng, đó là niềm tin và thói quen, không có gì thay được hàng tốt, giá hợp lý và cách phục vụ chu đáo.
Về thực tế, mặt quầy là chỗ khách tì tay, đặt túi, đưa tiền, nên tượng cần lùi vào phía trong, xa mép ít nhất bằng chiều dài một bàn tay. Dáng Bắc Kinh với sừng và đuôi vươn rất dễ bị quệt; chọn chất liệu đồng hoặc resin chịu va, và có thể dán miếng chống trượt dưới đế để tượng không bị kéo lệch.
Ở sảnh lễ tân văn phòng hay khách sạn nhỏ, một cặp tỳ hưu Bắc Kinh cỡ lớn trên hai bục hai bên lối vào là cách bày trang trọng. Bục cần chắc, nặng hoặc cố định vào sàn, nhất là nơi có trẻ em đi cùng khách. Tượng không nên chắn lối đi, che biển chỉ dẫn hay cản lối thoát hiểm.
Với quán ăn, quán cà phê có quầy pha chế, tượng đặt gần khu nấu nướng sẽ bám hơi dầu và hơi nước rất nhanh. Chọn chỗ ở đầu quầy phía cửa, xa bếp, và lau thường xuyên hơn nhà ở. Đồng và resin dễ lau hơn bột đá phủ nhũ trong môi trường này.
Theo kiểu nhà: căn hộ, nhà phố, nhà vườn
Ở căn hộ chung cư, cửa chính thường mở ra hành lang, phòng khách nối liền bếp, diện tích hạn chế. Chỗ hợp lý nhất cho tỳ hưu Bắc Kinh là kệ tivi hoặc tủ thấp ở phòng khách, đầu quay về phía cửa chính hoặc phía ban công có ánh sáng. Tránh đặt sát cửa chính bên ngoài hành lang chung vì đó là không gian của cả tầng và dễ mất, dễ vướng người qua lại.
Ở nhà phố nhiều tầng, tầng trệt thường là phòng khách hoặc cửa hàng. Nhiều gia đình đặt tỳ hưu ở tầng này, quay ra cửa mặt đường; nếu tầng trệt là chỗ để xe, tượng được đặt ở phòng khách tầng trên, quay về phía cầu thang lên hoặc cửa sổ mặt tiền. Cửa cuốn đóng mở rung mạnh, nên không đặt tượng sát khung cửa cuốn.
Ở nhà vườn, nhà có sân, tượng trong nhà vẫn đặt theo phòng khách như trên. Nếu muốn có đôi tỳ hưu ngoài cổng, cần tượng làm riêng cho ngoài trời bằng đá khối hoặc đồng dày, cỡ lớn, kê trên trụ chắc. Tượng bột đá, resin trong nhà đem ra ngoài trời sẽ nhanh hỏng vì nắng mưa.
Những chỗ nhiều gia đình tránh, và lý do thực tế đi kèm
Dưới đây là những chỗ thường được khuyên tránh. Mỗi chỗ có lời truyền dân gian và một lý do đời thường mà bạn có thể cân nhắc độc lập:
- Phòng ngủ: lời truyền nói tỳ hưu là linh vật "động", không hợp chỗ nghỉ ngơi. Thực tế, một gương mặt dữ nhìn về phía giường nhiều người thấy không yên, và phòng ngủ thường không phải chỗ trưng bày.
- Đối diện hoặc ngang hàng khu thờ: nhiều gia đình giữ khu thờ tách khỏi đồ trang trí để giữ sự trang nghiêm. Tỳ hưu là vật bày, không phải đồ thờ.
- Gần nhà vệ sinh, bếp: lời truyền nói là chỗ không sạch. Thực tế, hơi nước, dầu mỡ làm tượng nhanh bẩn, lớp mạ bột đá dễ hỏng.
- Dưới sàn nhà: lời truyền cho là thiếu tôn trọng. Thực tế, tượng dưới sàn dễ bị đá, bị trẻ nhỏ và thú nuôi xô đổ, bụi bám nhiều.
- Chỗ nắng chiếu trực tiếp: không phải kiêng kỵ mà là chuyện bảo quản. Nắng làm phai màu đá như thạch anh tím, làm sơn resin và bột đá ngả màu.
- Mép kệ, chỗ có rung: cạnh cửa đóng sập, trên loa, trên máy giặt. Rung lâu ngày làm tượng xê dịch rồi rơi.
Không làm đúng hết những điều này cũng không có chuyện gì xấu xảy ra. Những lời truyền kiểu "đặt sai rước hoạ" không có căn cứ, bạn không cần lo lắng; lý do thực tế mới là thứ đáng giữ.
Độ cao, mặt kê và an toàn khi bày
Quan niệm hay gặp khuyên đặt tỳ hưu ở độ cao ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút, không quá cao đến mức "ngẩng không thấy", không quá thấp sát đất. Điều này trùng với lời khuyên trang trí: đồ bày ở tầm từ thắt lưng tới tầm mắt được nhìn rõ nhất, dễ lau, dễ ngắm.
Mặt kê phải phẳng và chắc. Dáng Bắc Kinh có bốn chân, nếu mặt kê hơi lồi lõm thì tượng bập bênh, lâu ngày dễ đổ. Với tượng nặng, kiểm tra tải trọng của kệ, nhất là kệ kính và kệ treo tường. Với tượng nhẹ như resin, dán miếng chống trượt hoặc keo dán đồ trưng bày dạng dẻo dưới chân để chống xô.
Nhà có trẻ nhỏ và thú nuôi cần thêm một bước: đặt tượng ngoài tầm với, quay phần sừng và đuôi vào phía tường nếu được, hoặc chọn mẫu có đuôi tựa lưng, sừng áp bờm. Mèo đặc biệt hay nhảy lên kệ; một con tỳ hưu bột đá rơi từ kệ cao xuống sàn gạch gần như chắc chắn vỡ. Nếu bạn đang chọn chỗ cho một con mới, có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để ước trước độ nặng và độ vươn của đuôi.
Câu hỏi thường gặp
Tỳ hưu Bắc Kinh quay đầu vào trong nhà có sao không?
Theo quan niệm phổ biến, người ta quay đầu ra cửa để tượng trưng cho việc đón vào. Quay vào trong không gây chuyện xấu gì; đó chỉ là khác với tập quán. Nếu chỗ bày buộc phải quay vào, bạn cứ bày theo không gian thực tế.
Có nên đặt tỳ hưu trong xe ô tô không?
Một số người đặt tỳ hưu nhỏ trên taplo. Về an toàn, vật cứng có sừng nhọn trên taplo có thể văng ra khi phanh gấp và che tầm nhìn hoặc vùng bung túi khí. Nếu muốn mang theo, chọn món đeo hoặc móc khoá mềm.
Nhà nhỏ không có chỗ cao, đặt tỳ hưu ở đâu?
Kệ sách, nóc tủ giày sạch sẽ, kệ treo tường nhỏ đều được. Chọn con mini đến vừa, đầu quay ra phía cửa, tránh đặt dưới sàn và tránh mép kệ. Quan trọng là chỗ sạch, vững và không vướng việc đi lại.
Đặt tỳ hưu ở két sắt có phải bắt buộc không?
Không bắt buộc. Có người đặt tỳ hưu nhỏ trên hoặc cạnh két sắt theo ý nghĩa giữ của. Nếu làm vậy, đặt chắc chắn và không che ổ khoá, bàn phím. Bảo vệ tài sản thật vẫn là khoá tốt và thói quen cẩn thận.
Có cần xem ngày giờ trước khi đặt tỳ hưu không?
Một số gia đình chọn ngày đẹp theo lịch để bày đồ mới, đó là nếp riêng. Không có quy định nào bắt buộc. Nếu bạn không theo nếp này, bày khi tiện là được, miễn chỗ đặt sạch sẽ và an toàn.
Đặt tỳ hưu Bắc Kinh ngoài trời được không?
Chỉ nên với tượng đồng hoặc đá cỡ lớn làm cho ngoài trời, vì nắng mưa làm hỏng bột đá, resin và lớp mạ. Tượng trong nhà đem ra sân, ban công không mái che sẽ nhanh bạc màu, nứt sơn.