Củ lạc phong thủy thường được đặt ở bốn chỗ: góc bàn làm việc, quầy thu ngân, kệ hoặc bàn trà phòng khách, và trong két sắt hay ngăn kéo cất tiền. Không có sách vở nào quy định một vị trí duy nhất; các chỗ này phổ biến vì gắn với lớp nghĩa "có lộc, có vui" của củ lạc và vì củ lạc nhỏ, dễ bày.
Khác với tượng linh vật lớn vốn hay đi kèm lời dặn về hướng nhìn, củ lạc không có "đầu" hay "mặt" rõ ràng nên chuyện quay hướng ít được nhắc. Điều đáng quan tâm hơn là đặt sao cho an toàn, gọn mắt và hợp công việc hằng ngày. Bài này đi qua từng chỗ đặt, kèm lý do theo quan niệm và lý do thực tế.
Bàn làm việc: góc nào hợp lý
Góc bàn phía trước mặt, hơi lệch về một bên. Đây là chỗ mắt bạn lướt qua nhiều lần trong ngày mà không cản tầm nhìn màn hình. Một món nhỏ dễ thương ở đây làm góc bàn bớt khô cứng, giống như một chậu cây nhỏ.
Theo quan niệm Thanh Long – Bạch Hổ. Nhiều tài liệu phong thủy phổ thông khuyên đặt vật phẩm cao, động ở phía tay trái người ngồi, giữ phía tay phải thấp và gọn. Củ lạc nhỏ, thấp, nên đặt bên nào cũng không trái quan niệm này. Nếu bạn thuận tay phải và hay dùng chuột, đặt củ lạc bên trái cũng tiện hơn.
Tránh mép bàn và đường đi của dây cáp. Củ lạc ngọc hay pha lê lăn được nếu không có đế. Đặt sát mép bàn, chỉ cần một cú gạt tay là rơi. Nên dùng đế gỗ nhỏ, đĩa sứ hoặc miếng lót chống trượt.
Không cần đặt nhiều. Một củ lạc vừa phải là đủ cho bàn làm việc. Bày cùng lúc củ lạc, bắp cải, tỳ hưu, thiềm thừ dễ khiến bàn rối và tốn thời gian lau dọn.
Quầy thu ngân và cửa hàng
Ở cửa hàng, củ lạc thường được đặt cạnh máy tính tiền hoặc ngăn kéo tiền, đôi khi trong một đĩa sứ nhỏ cùng vài đồng xu. Lý do theo quan niệm khá dễ hiểu: quầy là nơi tiền ra vào, đặt một món mang ý "có lộc" ở đó là lời chúc buôn bán thuận lợi. Nhiều chủ tiệm chọn chùm lạc nhiều củ để gợi hình ảnh mùa thu hoạch.
Lý do thực tế cũng nên được tính. Quầy là chỗ đông tay, khách đặt đồ, nhân viên đưa hàng liên tục, nên vật phẩm cần nằm ở góc trong, không chắn màn hình máy quẹt thẻ hay mã thanh toán. Với cửa hàng mặt phố nhiều bụi, nên chọn củ lạc mạ điện hoặc pha lê dễ lau, tránh loại dát vàng lá hoặc có nhiều kẽ chạm sâu.
Một số cửa hàng bày củ lạc trong tủ kính trưng bày ngay cạnh quầy. Cách này gọn, sạch, nhưng làm vật phẩm xa người hơn. Nếu bạn muốn khách nhìn thấy như một món trang trí mang ý chúc tụng, đặt trên quầy trong đĩa hoặc trên đế là đủ.
Củ lạc cũng là món quà khai trương nhỏ được ưa chuộng. Khi nhận một củ lạc làm quà, chủ tiệm thường đặt ngay ở quầy như một cách cảm ơn người tặng.
So sánh các chỗ đặt phổ biến
Mỗi vị trí có lý do riêng theo quan niệm, và mỗi vị trí cũng có rủi ro thực tế riêng. Bảng sau đặt hai mặt đó cạnh nhau:
| Chỗ đặt | Lý do theo quan niệm | Lý do thực tế | Điều cần tránh |
|---|---|---|---|
| Góc bàn làm việc | Chúc công việc suôn sẻ, có thành quả | Món nhỏ làm bàn bớt khô cứng | Mép bàn, chỗ đặt cốc nước |
| Quầy thu ngân | Chúc buôn bán có lộc | Khách nhìn thấy, tạo không khí thân thiện | Chắn máy quẹt thẻ, chỗ đông tay |
| Kệ, bàn trà phòng khách | Chúc gia đình đủ đầy, vui vẻ | Là món trang trí, đề tài trò chuyện | Kệ thấp trẻ nhỏ với tới |
| Két sắt, ngăn kéo tiền | Giữ lộc, chúc của cải không hao | Kín đáo, không bám bụi | Để lẫn với giấy tờ dễ cấn, trầy |
| Bàn học | Chúc học hành có kết quả | Món nhỏ khích lệ tinh thần | Để trẻ nhỏ cầm chơi, ngậm vào miệng |
| Xe ô tô | Chúc đi đường bình an, thuận lợi | Món nhỏ treo gương hay đặt taplo | Vật cứng bay khi phanh gấp |
Về xe ô tô, vật phẩm đặt trên taplo hoặc treo ở gương chiếu hậu có thể bay ra khi phanh gấp và cản tầm nhìn. Nếu muốn mang theo, cất củ lạc nhỏ trong hộc xe hoặc túi gấm an toàn hơn.
Phòng khách: đặt kệ hay bàn trà
Phòng khách là chỗ gia đình sum họp và đón khách, nên củ lạc ở đây thường mang ý chúc nhà cửa vui vẻ, đủ đầy. Chùm lạc bằng bột đá hoặc đồng, củ lạc lớn trên đế gỗ hợp với kệ tivi, kệ sách, tủ trưng bày. Trên bàn trà, một củ lạc ngọc nhỏ trong đĩa gốm đặt cạnh khay trà trông tự nhiên, gợi nhớ đĩa lạc rang mời khách ngày Tết.
Khi đặt trên kệ, nên chọn tầng ngang tầm mắt người đứng hoặc ngồi, không quá cao để bị khuất, không quá thấp để trẻ nhỏ và chó mèo với tới. Kệ gần cửa sổ có nắng chiếu nhiều giờ có thể làm phai màu củ lạc resin, sơn nhũ hoặc một số loại đá như thạch anh hồng; củ lạc kim loại, ngọc bích chịu nắng tốt hơn.
Có người hỏi có nên đặt củ lạc ở lối vào nhà hay không. Không có tập quán phổ biến nào yêu cầu như vậy. Lối vào thường hẹp, đông người qua lại, dễ va chạm; nếu muốn, chọn một chiếc kệ chắc chắn sát tường, đặt củ lạc lùi vào trong.
Đặt trong két sắt, ngăn kéo cất tiền
Một số gia đình và chủ tiệm thích đặt củ lạc nhỏ trong két, như một cách giữ lời chúc ở chỗ riêng tư. Nếu làm vậy, vài lưu ý giúp củ lạc và đồ trong két không hỏng:
- Cho củ lạc vào túi vải mềm hoặc hộp nhỏ, tránh để trần cấn lên giấy tờ quan trọng, sổ đỏ, hợp đồng.
- Không để củ lạc chung với trang sức vàng bạc mà không có lớp ngăn, đá cứng có thể làm xước kim loại mềm và ngược lại.
- Két sắt kín, ít thông khí, hay ẩm vào mùa nồm; nên có gói hút ẩm và mở két kiểm tra định kỳ.
- Củ lạc mạ vàng hay sơn nhũ để lâu trong két ẩm có thể bị mốc lớp phủ; củ lạc ngọc, đá không ngại điều này.
- Đặt trong két nghĩa là ít ai nhìn thấy, nên chọn củ lạc cỡ nhỏ, giá vừa phải; không cần mua món lớn, đắt tiền cho chỗ này.
Với ngăn kéo quầy hàng, nên đặt củ lạc ở góc trong cùng, cố định bằng miếng lót để không lăn mỗi lần kéo ngăn.
Bàn học và góc riêng của trẻ
Nhiều phụ huynh đặt một củ lạc nhỏ lên bàn học của con như một lời chúc học hành có thành quả, giống hình ảnh hoa rơi xuống đất rồi kết thành củ. Cách hiểu này dễ thương và nhẹ nhàng, không gây áp lực như những vật phẩm được quảng cáo là giúp đỗ đạt. Nên nói rõ với con đó là một món quà khích lệ, còn kết quả là nhờ việc học mỗi ngày.
Với bàn học của trẻ dưới sáu tuổi, củ lạc ngọc hay đá nhỏ có thể bị cho vào miệng, gây hóc. Củ lạc thuỷ tinh, pha lê có thể vỡ thành mảnh sắc khi rơi. Ở lứa tuổi này, nên đặt vật phẩm trên kệ cao trong phòng thay vì trên mặt bàn, hoặc chọn củ lạc gỗ, củ lạc cỡ lớn không lọt miệng.
Với học sinh lớn hơn, một củ lạc nhỏ đặt cạnh ống bút hay đèn bàn là đủ. Đừng bày quá nhiều thứ quanh chỗ học, vì mặt bàn cần trống để mở sách vở, đặt máy tính. Một món nhỏ con tự chọn thường được con quý hơn món đắt tiền do người lớn sắp đặt.
Đặt củ lạc cùng các vật phẩm hình nông sản khác
Củ lạc thường được bán và bày cùng bắp cải, củ sâm, quả đào, hồ lô, những món cùng nhóm vật phẩm hình cây trái. Khi bày chung, bạn có thể nghĩ theo ý nghĩa: củ lạc chúc vui và có lộc, củ sâm và quả đào chúc khoẻ và thọ, bắp cải chúc đủ đầy theo lối chơi chữ. Một kệ phòng khách có hai ba món như vậy kể được một lời chúc trọn vẹn cho cả nhà.
Về bố cục, nên đặt món to nhất ở giữa hoặc phía sau, món nhỏ phía trước, chừa khoảng trống giữa các món để mỗi món được nhìn rõ. Chọn chất liệu cùng tông, ví dụ cùng là ngọc xanh, hoặc cùng là đồ mạ vàng, sẽ hài hoà hơn trộn lẫn đủ loại màu.
Nếu không gian nhỏ, chỉ cần chọn một món đại diện cho điều gia đình mong nhất. Bày ít mà sạch sẽ, gọn gàng bao giờ cũng dễ chịu hơn bày nhiều mà phủ bụi.
Lỗi bày hay gặp và cách sửa
Lỗi thường gặp nhất là bày quá nhiều. Củ lạc nhỏ, rẻ, được tặng nhiều, nên có nhà dồn năm bảy củ lạc cùng mọi thứ khác lên một chiếc bàn, kết quả là chẳng món nào nổi bật và bụi bám khắp nơi. Hãy chọn một hai củ đẹp nhất để bày, phần còn lại cất trong hộp hoặc tặng lại người thân.
Lỗi thứ hai là đặt ở chỗ dễ đổ vỡ: mép bàn, nóc tủ lạnh rung, kệ treo tường không chắc, bậu cửa sổ có gió lùa. Một củ lạc ngọc mẻ đầu hay một chùm lạc bột đá gãy cành không còn đẹp như ban đầu. Chỗ đặt tốt là chỗ phẳng, ổn định, có đế hoặc miếng lót.
Lỗi thứ ba là coi củ lạc như vật "kích" tài lộc rồi lo lắng chuyện đặt sai. Củ lạc là món trang trí mang lời chúc; đặt chỗ nào hợp mắt, an toàn, gọn gàng là chỗ đó ổn. Không có căn cứ nào cho thấy đặt củ lạc bên này hay bên kia sẽ làm thay đổi chuyện làm ăn của bạn, và cũng không cần nhờ ai xem hướng.
Câu hỏi thường gặp
Củ lạc phong thủy có cần quay hướng nào không?
Thường không. Củ lạc không có đầu hay mặt rõ ràng như tượng linh vật nên ít ai nhắc chuyện quay hướng. Với chùm lạc có cành, người ta hay quay phía nhiều củ ra ngoài cho đẹp mắt. Ưu tiên chỗ đặt ổn định, an toàn hơn là tìm hướng.
Có nên đặt củ lạc trong phòng ngủ không?
Không có kiêng kỵ phổ biến nào cấm. Nếu muốn, chọn củ lạc nhỏ đặt trên bàn trang điểm hoặc tủ đầu giường, tránh vật phẩm to và nhiều cạnh sắc ở đầu giường vì lý do an toàn khi bật dậy ban đêm hoặc khi có động đất, rung lắc.
Đặt củ lạc chung với bắp cải, tỳ hưu có được không?
Được, không có quan niệm phổ biến nào nói các món này kỵ nhau. Điều cần cân nhắc là thẩm mỹ: quá nhiều vật phẩm cùng lúc làm chỗ đặt rối mắt. Nếu bày chung, nên chọn món có màu và chất liệu hài hoà, tránh dồn tất cả vào một góc nhỏ.
Đặt củ lạc dưới gầm bàn hay trên sàn có sao không?
Không ai cấm, nhưng dưới gầm bàn hay trên sàn là chỗ dễ bị đá trúng, dễ bám bụi và người ta hay quên lau. Tập quán phổ biến là đặt vật phẩm ở chỗ ngang hoặc cao hơn mặt bàn để dễ nhìn và giữ sạch. Đây là chuyện thẩm mỹ và vệ sinh nhiều hơn là chuyện kiêng kỵ.
Có cần đổi chỗ đặt củ lạc theo năm không?
Không cần. Một số trường phái phong thủy có cách tính vị trí theo từng năm cho các vật phẩm lớn, nhưng với một món nhỏ như củ lạc, bạn cứ đặt ở chỗ hợp lý và giữ sạch sẽ. Dịp dọn nhà cuối năm là lúc tốt để lau chùi và xem có muốn đổi chỗ cho mới mắt không.
Củ lạc đặt ở quầy có cần kèm đồng xu hay tiền không?
Không bắt buộc. Một số chủ tiệm thích đặt củ lạc trong đĩa có vài đồng xu như một cách bày cho vui mắt. Nếu làm vậy, chọn đĩa sâu lòng để đồng xu không rơi, và lau đĩa thường xuyên vì đồng xu bám bụi và dầu tay rất nhanh.