Một tấm gương bát quái treo chắc cần hai điều: điểm bám hợp với vật liệu tường (vít nở cho gạch, bê tông; vít gỗ cho khung gỗ; móc dán chịu lực cho cửa căn hộ nhẵn) và ít nhất hai điểm cố định để gió không làm khung xoay, lắc. Chỉ một chiếc đinh đóng vào vữa là cách dễ rơi nhất, nhất là ở nơi gió lùa và vào mùa bão.
Gương bát quái nhỏ, nhưng nó thường được treo ở chỗ người qua lại ngay bên dưới: cửa chính, cổng, mặt tiền cửa hàng. Một khung đồng rơi từ độ cao hơn hai mét hay một mảnh kính vỡ rơi xuống lối đi là rủi ro có thật. Bài này hướng dẫn lắp theo từng loại bề mặt, chọn chiều cao, kiểm tra hướng phản chiếu và chuẩn bị trước mùa mưa bão.
Chuẩn bị trước khi khoan
Dành mười phút chuẩn bị giúp tránh khoan sai chỗ, khoan trúng dây điện hay phải tháo ra làm lại:
- Xác định vật liệu tường: gõ thử bằng cán tua vít; tiếng đặc chắc là gạch đặc hoặc bê tông, tiếng bộp rỗng là gạch lỗ, tấm thạch cao hoặc ván.
- Dò đường điện: phía trên cửa thường có dây đèn, chuông cửa, camera. Nhìn hướng hộp công tắc, ổ điện gần đó và tránh khoan theo phương thẳng đứng hoặc nằm ngang nối từ các điểm này. Nếu có máy dò kim loại, quét qua trước.
- Dụng cụ: máy khoan, mũi khoan bê tông hoặc mũi khoan gỗ đúng cỡ vít nở, vít nở nhựa, vít inox, thước thuỷ hoặc ứng dụng thước trên điện thoại, bút chì, thang chắc chắn.
- Người phụ: treo trên cao hai mét trở lên, nên có người giữ thang và đưa dụng cụ.
- Thử vị trí trước: dán tạm khung bằng băng dính giấy, đứng ở lề đường nhìn lại tỉ lệ và hướng phản chiếu, rồi mới đánh dấu lỗ.
Không làm vào lúc trời mưa hoặc khi tường còn ẩm ướt; mũi khoan trượt trên bề mặt trơn và vít nở bám kém vào lỗ ướt.
Nếu nhà đang thuê, hỏi chủ nhà trước khi khoan mặt tiền. Nhiều hợp đồng thuê có điều khoản về việc khoan, treo đồ ngoài nhà; một lời hỏi trước tránh được chuyện phải trám lại tường khi trả nhà. Với nhà thuê, móc dán hoặc kẹp ôm khung cửa là lựa chọn ít để lại dấu vết nhất.
Chọn cách cố định theo bề mặt
Mỗi loại bề mặt cần một kiểu điểm bám riêng. Bảng dưới gom những tình huống hay gặp ở nhà phố, căn hộ và cửa hàng:
| Bề mặt | Cách cố định | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tường gạch đặc, bê tông | Vít nở nhựa và vít inox, hai điểm | Khoan đúng cỡ vít nở, thổi sạch bụi lỗ |
| Tường gạch lỗ | Vít nở dài loại cho gạch rỗng, hoặc bắt vào mạch vữa đặc | Tránh treo khung đồng nặng |
| Khung cửa gỗ, ô thoáng gỗ | Vít gỗ trực tiếp, khoan mồi trước | Không khoan sát mép để khỏi nứt gỗ |
| Khung cửa sắt, khung nhôm kính | Vít tự khoan hoặc kẹp, hoặc keo chịu lực cho kim loại | Không khoan vào lá cửa cuốn |
| Cửa căn hộ nhẵn, cửa chống cháy | Móc dán hoặc băng keo chịu lực | Chỉ khung nhẹ; hỏi nội quy toà nhà |
| Vách thạch cao, tôn | Vít nở chuyên cho tấm mỏng, hoặc bắt vào xương | Chỉ khung nhẹ, cỡ nhỏ |
Vít inox hoặc vít mạ kẽm tốt đáng để ý với chỗ ngoài trời: vít sắt thường gỉ chỉ sau một mùa mưa, chảy vệt nâu xuống tường và yếu dần. Cửa căn hộ chống cháy thường không cho khoan để giữ khả năng chịu lửa; khi đó móc dán là lựa chọn duy nhất hợp lý.
Các bước lắp trên tường gạch hoặc bê tông
Đây là tình huống phổ biến nhất ở nhà phố. Với khung cỡ vừa đến lớn, làm như sau:
- Đặt khung đúng chiều (quẻ Càn ở trên), dùng thước thuỷ chỉnh ngang, đánh dấu bằng bút chì vị trí lỗ treo phía sau và một điểm cố định phụ phía dưới.
- Khoan lỗ đúng đường kính và sâu hơn chiều dài vít nở khoảng nửa phân. Giữ máy vuông góc với tường.
- Thổi hoặc hút sạch bụi trong lỗ; bụi còn lại làm vít nở bám kém.
- Đóng vít nở vào cho bằng mặt tường. Bắt vít inox chừa ra một đoạn vừa đủ móc khung.
- Treo khung vào vít trên. Ở điểm phụ phía dưới, bắt thêm một vít nhỏ có long đen chặn mép khung, hoặc dán một miếng keo chịu lực sau đáy khung để chống xoay.
- Lay nhẹ khung theo nhiều hướng. Khung không được lắc lư hay nhấc ra khỏi vít khi đẩy từ dưới lên.
- Kiểm tra lại độ ngang và hướng phản chiếu lần cuối từ lề đường.
Với khung nhỏ và nhẹ, một vít trên cùng một điểm keo dưới là đủ. Với khung đồng nặng, nên dùng hai vít nở cho điểm treo chính.
Cửa cuốn, cửa sắt và cửa căn hộ: những chỗ khó
Nhà phố dùng cửa sắt cuốn thường không có chỗ treo trên khung cửa vì hộp cuốn chiếm hết phía trên. Đừng gắn gương lên lá cửa cuốn: khi kéo lên, khung kẹt vào trục cuốn, vừa làm hỏng cửa vừa làm vỡ gương. Vị trí hợp lý là bức tường phía trên hộp cuốn hoặc trên dầm ngang, bắt vít nở như tường thường.
Cửa sắt kéo hoặc cửa xếp có khung thép hộp. Có thể dùng vít tự khoan bắt thẳng vào khung thép, hoặc dùng kẹp kim loại ôm thanh thép rồi treo khung lên kẹp. Cách thứ hai không làm thủng khung, dễ tháo khi cần sơn lại cửa.
Cửa căn hộ chung cư thường là cửa gỗ công nghiệp hoặc cửa thép chống cháy, nằm trên hành lang chung. Nhiều ban quản lý có quy định về đồ treo ngoài cửa; hãy hỏi trước để tránh phải tháo sau này. Nếu được phép, dùng móc dán chịu lực ở mặt khung bao phía trên, không dán lên cánh cửa vì cửa đóng mở liên tục làm khung rung. Lau bề mặt bằng cồn, chờ khô, ấn giữ miếng dán ít nhất ba mươi giây và chờ vài giờ mới treo.
Treo ở cổng, trụ cổng và dưới mái hiên
Nhà có sân trước và cổng riêng thường treo gương bát quái ở cổng thay vì ở cửa nhà. Vị trí hay chọn là chính giữa dầm ngang phía trên cánh cổng, hoặc mặt trước một bên trụ cổng. Dầm cổng bê tông là điểm bám tốt nhất; trụ xây gạch cũng ổn nếu bạn bắt vít vào phần gạch đặc thay vì lớp trát dày bên ngoài. Với cổng sắt không có dầm, có thể hàn hoặc bắt một tấm bản thép nhỏ vào khung cổng làm đế, rồi gắn khung gương lên tấm đó.
Cổng là nơi chịu rung nhiều: mỗi lần đóng mở cánh cổng sắt nặng là cả khung rung lên. Vì vậy ở cổng nên dùng hai điểm vít, long đen cao su đệm giữa khung và mặt bám để giảm rung, và tránh khung đồng quá nặng treo trên cánh cổng di động. Treo trên phần cố định của cổng luôn chắc hơn treo trên cánh.
Với nhà vườn hay nhà phố có mái hiên, treo dưới mái giúp khung gỗ khỏi mưa nắng, nhưng nhớ chừa khoảng cách với máng xối và mép mái, nơi nước nhỏ giọt. Mái tôn trong mùa nắng nóng hấp nhiệt mạnh; khung nhựa hay móc dán đặt sát mái tôn có thể biến dạng, vì thế nên hạ khung xuống thấp hơn một chút hoặc dùng vít thay keo.
Chiều cao, lối đi và hướng phản chiếu
Chiều cao. Phần lớn người treo đặt khung phía trên khung cửa, cách mép trên khung cửa một khoảng nhỏ. Điều quan trọng về an toàn là mép dưới khung cao hơn tầm đầu người đi qua, thường từ hai mét trở lên, để không ai va đầu và nếu rơi cũng không rơi ngay trước mặt.
Tránh vật cản. Không treo đè lên dây điện, ống thoát nước, camera, đèn cảm biến hay hộp chuông cửa. Không treo chắn lối thoát hiểm, biển chỉ dẫn của toà nhà.
Kiểm tra tia phản chiếu. Vào buổi chiều có nắng, đứng ở cửa nhà đối diện, ở giữa đường và ở vị trí người đi xe máy. Nếu thấy chói mắt từ một chỗ nào đó, nghiêng nhẹ mặt gương hướng xuống mặt đường hoặc đổi sang loại không gương.
Đừng để khung che khuất số nhà. Biển số nhà thường gắn cạnh cửa chính; khung gương treo đè lên hoặc chắn tầm nhìn làm người giao hàng, xe cấp cứu khó tìm nhà. Một chi tiết nhỏ nhưng có ích hơn bạn nghĩ.
Phép lịch sự láng giềng. Mặt gương không nên nhắm thẳng vào cửa chính, cửa sổ hay ban công nhà khác. Nhiều va chạm hàng xóm bắt đầu từ một tấm gương; một cuộc trò chuyện trước khi treo thường tránh được những hiểu lầm kéo dài.
Kiểm tra định kỳ và chuẩn bị trước mùa bão
Gió giật mạnh ở các tỉnh ven biển miền Trung hay trong những cơn dông mùa hè ở đô thị phía Nam có thể làm khung lỏng dần mà không ai để ý. Một vòng kiểm tra đơn giản mỗi năm:
- Trước mùa mưa bão, lay thử khung. Nếu thấy lỏng, siết lại vít hoặc thay vít nở mới ở vị trí lệch lỗ cũ một chút.
- Nhìn vít và móc: gỉ đỏ, mòn ren là phải thay vít inox.
- Với móc dán, ấn thử mép miếng dán; nếu mép bong, tháo xuống dán lại hoặc thay miếng mới.
- Khi có tin bão mạnh đổ bộ, tháo khung xuống cất trong nhà cùng các vật treo khác như chậu cây, biển treo, chuông gió. Treo lại sau khi bão qua.
- Kiểm tra mặt gương: kính nứt chân chim phải thay ngay, vì mảnh kính có thể bung ra khi gió lắc.
Tháo gương xuống khi có bão là việc an toàn bình thường, giống như thu dọn đồ trên ban công. Theo hiểu biết phổ thông, không có kiêng kỵ nào ngăn việc này; bạn có thể treo lại khi trời yên.
Câu hỏi thường gặp
Có thể dùng đinh bê tông đóng thẳng để treo gương bát quái không?
Với khung rất nhẹ và tường bê tông đặc thì đinh có thể giữ được, nhưng đinh đóng vào vữa hoặc gạch lỗ dễ lỏng và gỉ theo thời gian. Vít nở và vít inox chắc chắn hơn nhiều, tháo ra thay khung cũng dễ hơn mà không làm vỡ tường.
Móc dán chịu được khung gương bát quái bao nhiêu?
Mỗi loại móc dán ghi tải trọng riêng trên bao bì, và con số đó thường đo trong điều kiện lý tưởng trong nhà. Ngoài trời, nắng nóng và ẩm làm keo yếu đi, nên chỉ treo khung nhẹ hơn nhiều so với mức ghi và kiểm tra lại sau vài tháng.
Gương bát quái bị rơi vỡ thì xử lý mảnh kính thế nào?
Đeo găng tay, gom mảnh lớn bằng chổi và hót rác, dùng băng dính to dính các mảnh vụn còn lại. Gói kín mảnh vỡ trong giấy dày hoặc hộp cứng trước khi bỏ vào thùng rác để người thu gom không bị cứa tay. Theo tập quán, nhiều gia đình chỉ đơn giản thay tấm mới.
Có nên thuê thợ để treo gương bát quái không?
Với khung nhỏ treo trên tường thấp, bạn tự làm được nếu có máy khoan. Khi phải treo cao trên ba mét, trên mặt tiền tầng hai, trên cổng lớn hay gần dây điện, nên nhờ thợ có thang và dụng cụ an toàn. Chi phí nhỏ so với rủi ro ngã từ trên cao.
Treo gương bát quái ở cửa căn hộ có cần xin phép ban quản lý không?
Tuỳ nội quy từng toà nhà. Hành lang là không gian chung, nhiều nơi quy định về việc treo đồ, khoan cửa hoặc khoan tường. Hỏi trước giúp bạn tránh phải tháo dỡ và giữ quan hệ tốt với hàng xóm cùng tầng.
Khung bị xoay lệch sau vài tuần dù đã treo chắc thì làm sao?
Đó là dấu hiệu chỉ có một điểm treo. Bắt thêm một vít nhỏ hoặc dán một miếng keo chịu lực ở mép dưới khung để khoá chiều. Với khung tròn hoàn toàn, có thể dán thêm miếng đệm cao su mỏng phía sau để tăng ma sát với tường.