Một inch bằng 2,54 cm, nên gương bát quái 4 inch rộng khoảng 10 cm, 5 inch khoảng 12,7 cm, 7 inch khoảng 17,8 cm và 8 inch khoảng 20,3 cm. Với cửa chính nhà phố thông thường, cỡ từ 12 đến 18 cm thường cân đối nhất; cửa căn hộ hợp cỡ 10–13 cm; cổng lớn hoặc trụ cổng có thể dùng 20 cm trở lên.
Rắc rối nằm ở chỗ con số trên tên mẫu không phải lúc nào cũng đo cùng một kiểu: có nơi đo từ cạnh tới cạnh của khung tám góc, có nơi đo từ đỉnh tới đỉnh, có nơi lại chỉ tính đường kính mặt gương. Bài này giúp bạn quy đổi, hiểu từng cách đo, rồi chọn cỡ hợp với khung cửa bằng một phép thử đơn giản trước khi mua.
Bảng quy đổi các cỡ hay gặp
Các cỡ dưới đây xuất hiện thường xuyên trong tên mẫu. Số cm đã làm tròn một chữ số thập phân:
| Ghi trên tên mẫu | Quy ra cm | Cảm giác khi cầm | Thường dùng cho |
|---|---|---|---|
| 4 inch | khoảng 10,2 cm | Bằng lòng bàn tay người lớn | Cửa căn hộ, cửa phòng trọ, cửa sổ nhỏ |
| 5 inch | khoảng 12,7 cm | Hơn bàn tay một chút | Cửa căn hộ, cửa hàng nhỏ có mái che |
| 13 cm | 13 cm | Tương đương 5 inch | Nhà phố cửa đơn, cửa ngõ hẹp |
| 7 inch | khoảng 17,8 cm | Bằng chiếc đĩa ăn nhỏ | Nhà phố cửa đôi, mặt tiền 4–5 m |
| 18 cm | 18 cm | Tương đương 7 inch | Cửa chính nhà phố, nhà vườn |
| 8 inch | khoảng 20,3 cm | Bằng chiếc đĩa ăn trung | Cổng, cửa bốn cánh, mặt tiền rộng |
Có những mẫu ghi số lẻ như 12,5 cm hay 17 cm; cứ coi đó là kích thước thật người bán đo được, không phải quy đổi từ inch. Ngược lại, con số tròn trịa như 5 hay 7 inch thường là cỡ đặt theo khuôn của xưởng, số cm thực tế có thể lệch vài milimét so với bảng quy đổi. Nếu một tên mẫu ghi "nhỏ", "trung", "lớn" mà không kèm số, hỏi lại số đo cụ thể vì mỗi xưởng hiểu ba chữ này một kiểu.
Đo cạnh, đo đỉnh hay đo mặt gương: ba cách cho ba con số
Từ cạnh đến cạnh. Thước đặt vuông góc giữa hai cạnh song song của hình tám cạnh. Đây là chiều ngang "hẹp" nhất và là cách đo khá phổ biến với khung gỗ.
Từ đỉnh đến đỉnh. Thước nối hai góc đối diện. Với hình bát giác đều, số đo này lớn hơn số đo cạnh–cạnh khoảng 8%. Ví dụ giả định: khung đo cạnh–cạnh 18 cm thì đỉnh–đỉnh vào khoảng 19,5 cm. Chênh không nhiều nhưng đủ làm bạn bất ngờ nếu chỗ treo chật.
Đường kính mặt gương. Chỉ tính phần gương tròn ở giữa. Mặt gương thường chiếm chừng một phần ba đến một nửa bề ngang khung, tuỳ mẫu. Nếu tên mẫu ghi số rất nhỏ (ví dụ 2 hay 3 inch) mà ảnh trông khá to, rất có thể đó là đường kính gương.
Độ dày. Ít ai để ý nhưng quan trọng khi treo sát khung cửa có nẹp hoặc gắn trên ô văng hẹp. Khung gỗ dày khoảng một đến hai phân; khung đồng đúc mỏng hơn nhưng nặng; khung nhựa mỏng nhất.
Câu nên hỏi người bán. Chỉ một câu là đủ: "Số này đo từ đâu tới đâu, và mặt gương đường kính bao nhiêu?". Người bán cẩn thận sẽ trả lời được ngay hoặc chụp ảnh thước đặt lên khung.
Chọn cỡ theo khung cửa bằng tờ bìa cắt sẵn
Đây là cách các thợ trang trí hay dùng để thử tỉ lệ trước khi khoan. Mất chưa tới mười lăm phút:
- Đo bề ngang khung cửa chính, tính cả nẹp viền, và chiều cao từ mặt đất tới mép trên khung.
- Lấy tờ bìa cứng, vẽ hình tròn đường kính bằng cỡ bạn đang cân nhắc (ví dụ 13 cm, 18 cm, 20 cm) rồi cắt ra. Không cần cắt đủ tám cạnh, hình tròn là đủ hình dung.
- Dán tạm từng tấm bìa bằng băng dính giấy vào vị trí định treo, thường là chính giữa phía trên khung cửa.
- Ra lề đường hoặc đầu ngõ, đứng ở chỗ người qua lại thường nhìn vào nhà. Quan sát xem tấm nào trông vừa mắt, tấm nào lọt thỏm hay quá nổi.
- Chụp ảnh từng phương án bằng điện thoại để so sánh lại cùng người nhà.
- Chọn cỡ, rồi gỡ băng dính sạch sẽ. Nếu khung cửa có ô thoáng, mái đua hay đèn chiếu, kiểm tra luôn khoảng trống thật quanh vị trí dán.
Một gợi ý tỉ lệ thô: bề ngang khung gương bằng khoảng một phần sáu đến một phần tám bề ngang cửa thường trông hài hoà. Cửa rộng 1,2 m hợp với khung khoảng 15–20 cm; cửa căn hộ rộng 0,9 m hợp với khung 10–13 cm. Đây chỉ là gợi ý thẩm mỹ, không phải quy định.
Cỡ lớn chưa chắc đã hợp
Không ít người nghĩ gương càng to thì càng "có tác dụng", nên mua cỡ lớn nhất có thể. Trong các sách phong thủy phổ thông, cỡ gương không được gắn với mức độ mạnh yếu nào; ngược lại, nhiều tài liệu nhấn mạnh gương bát quái nên kín đáo. Cỡ lớn còn kéo theo vài phiền toái rất thực tế.
Thứ nhất là trọng lượng: khung đồng 20 cm có thể nặng gấp nhiều lần khung gỗ 13 cm, đòi hỏi vít nở chắc và tường đủ cứng. Thứ hai là hắt sáng: mặt gương rộng phản chiếu đèn xe, nắng chiều sang phía đối diện mạnh hơn, dễ làm phiền người đi đường và nhà bên kia. Thứ ba là thẩm mỹ: một chiếc khung tám cạnh rực vàng to bằng chiếc mâm nhỏ trên cửa căn hộ rộng chưa tới một mét thường lấn át mọi thứ xung quanh.
Vì vậy, với phần lớn nhà ở đô thị, cỡ vừa phải là lựa chọn hợp lý. Chỉ khi mặt tiền thật rộng, có cổng xây và khoảng lùi lớn, cỡ từ 20 cm trở lên mới cân đối.
Còn một yếu tố ít ai tính: khoảng cách nhìn. Gương treo ở nhà mặt đường lớn được nhìn từ xa hàng chục mét, cỡ vừa vẫn đủ thấy; gương treo trong hẻm hẹp thì người đi qua chỉ cách vài bước chân, khung nhỏ đã rất rõ. Hẻm càng hẹp, cỡ nên càng khiêm tốn.
Gợi ý cỡ theo từng kiểu nhà
Những con số dưới đây là khoảng tham khảo dựa trên tỉ lệ cửa thông dụng ở các đô thị Việt Nam, bạn điều chỉnh theo mắt mình:
- Căn hộ chung cư, cửa đơn khoảng 0,9 m: 10–13 cm, ưu tiên khung nhẹ, treo bằng móc dán nếu nội quy không cho khoan.
- Phòng trọ, nhà cấp bốn trong hẻm: 10–13 cm; hẻm hẹp nên càng nhỏ càng ít chói nhà đối diện.
- Nhà phố mặt tiền 4–5 m, cửa xếp hoặc cửa kính hai cánh: 15–18 cm.
- Nhà phố có cửa sắt cuốn: treo trên tường phía trên hộp cuốn, cỡ 15–18 cm; không gắn lên lá cửa cuốn vì sẽ kẹt khi kéo lên.
- Nhà vườn có cổng và sân trước: có thể treo ở cổng cỡ 18–20 cm, hoặc ở cửa nhà cỡ 15 cm.
- Cửa hàng mặt phố có biển hiệu lớn: 13–18 cm, đặt sao cho không che chữ biển hiệu và không nằm ngang tầm mắt khách.
Nếu băn khoăn giữa hai cỡ, chọn cỡ nhỏ hơn. Một tấm gương hơi nhỏ ít khi làm ai khó chịu; một tấm gương quá lớn thì gần như ai đi qua cũng để ý.
Những lỗi kích thước hay gặp khi mua trực tuyến
Ảnh chụp sát làm khung trông to. Ảnh sản phẩm thường chụp cận cảnh trên nền trơn, không có vật so sánh. Đề nghị người bán chụp kèm thước dây hoặc đặt cạnh một vật quen thuộc như bao diêm, điện thoại.
Cùng tên "lớn" nhưng hai nơi hai cỡ. Mẫu "lớn" của nơi này có thể chỉ bằng mẫu "trung" của nơi khác. Luôn so bằng số đo.
Quên tính phần móc treo. Một số khung có quai treo nhô lên phía trên vài phân. Nếu định treo sát dưới ô văng hay mái hiên thấp, khoảng này quyết định có treo vừa hay không.
Nhầm inch với tấc. Người lớn tuổi đôi khi quen đơn vị tấc (10 cm). "Năm tấc" là 50 cm, khác hẳn "năm inch". Khi mua hộ người nhà, ghi rõ số cm để tránh hiểu lầm.
Đặt hai mẫu cùng số nhưng khác hình. Khung tám cạnh và khung tròn có cùng số đo vẫn trông khác cỡ: khung tròn nhìn nhỏ hơn một chút vì không có các góc nhô ra. Nếu đang thay một khung cũ, hãy đo đúng kiểu khung cũ.
Không hỏi số đo của hộp. Gương thuỷ tinh cần đóng gói chống va đập; hộp to hơn khung nhiều lần là bình thường. Đừng vội nghĩ người bán gửi nhầm cỡ khi thấy hộp lớn, hãy mở ra đo khung trước khi đánh giá.
Trọng lượng theo cỡ và chất liệu: tính trước cách treo
Cỡ to lên không chỉ làm khung rộng hơn mà còn nặng hơn nhanh, vì diện tích tăng theo bình phương bề ngang. Bảng dưới là mức tương đối để bạn chọn cách cố định, không phải số cân của một mẫu cụ thể:
| Cỡ khung | Gỗ hoặc nhựa | Bọc nhôm | Đồng đúc |
|---|---|---|---|
| 10–13 cm | Rất nhẹ, móc dán chịu lực được | Nhẹ, móc dán hoặc một vít | Vừa, nên dùng vít |
| 15–18 cm | Nhẹ, một vít và một điểm chống xoay | Vừa, hai điểm cố định | Khá nặng, vít nở chắc |
| 20 cm trở lên | Vừa, hai điểm cố định | Khá nặng, vít nở | Nặng, vít nở vào gạch đặc hoặc bê tông |
Ví dụ giả định: một khung gỗ 13 cm và một khung đồng 20 cm có thể chênh nhau tới cả chục lần về trọng lượng. Khung nhẹ treo bằng móc dán trên cửa căn hộ là ổn; khung đồng cỡ lớn mà treo bằng keo thì chỉ cần một ngày nắng nóng làm keo mềm là rơi.
Nếu tường phía trên cửa là thạch cao, tôn hay ván ép mỏng, hãy giữ cỡ nhỏ và chất liệu nhẹ, hoặc bắt vào khung xương bên trong thay vì vào mặt tấm.
Câu hỏi thường gặp
Gương bát quái cỡ bao nhiêu là chuẩn theo phong thủy?
Sách phong thủy phổ thông không quy định một cỡ chuẩn bắt buộc. Có người áp thước Lỗ Ban để chọn số đo rơi vào cung đẹp, đó là quy ước dân gian tuỳ nếp gia đình. Về thực tế, chọn cỡ cân đối với khung cửa, đủ chắc khi treo và không hắt chói là hợp lý nhất.
Cửa căn hộ treo gương 7 inch có quá to không?
Với cửa đơn rộng khoảng 0,9 m, khung gần 18 cm thường trông nổi bật và dễ đối diện thẳng cửa căn hộ bên kia hành lang. Cỡ 10–13 cm kín đáo hơn. Nếu hành lang rộng và cửa không đối diện nhà nào, cỡ lớn hơn có thể chấp nhận được về thẩm mỹ.
Mặt gương nhỏ trên khung lớn có khác gì mặt gương lớn trên khung nhỏ?
Khác chủ yếu ở cảm giác và độ chói. Mặt gương nhỏ trên khung lớn làm tám quẻ nổi bật, ít hắt sáng; mặt gương lớn trên khung nhỏ phản chiếu nhiều hơn, gọn hơn về tổng thể. Về ý nghĩa dân gian, không có tài liệu phổ biến nào coi tỉ lệ này là quan trọng.
Có nên đo kích thước theo thước Lỗ Ban khi chọn gương bát quái không?
Đó là lựa chọn của từng gia đình. Thước Lỗ Ban là một quy ước dân gian về kích thước, nhiều người thợ mộc và gia chủ vẫn dùng cho cửa, bàn thờ. Nếu muốn, bạn chọn cỡ có sẵn gần nhất với số đo mình thích; không cần đặt làm riêng.
Mua gương bát quái cho cổng rộng bốn mét thì cỡ bao nhiêu?
Cổng rộng thường đi kèm trụ cổng xây hoặc mái cổng, có thể treo cỡ khoảng 20 cm ở chính giữa phía trên. Kiểm tra độ cứng của trụ hoặc dầm cổng, vì cỡ lớn thường là khung đồng hoặc khung gỗ dày, nặng hơn đáng kể so với cỡ nhỏ.