Vòng tay thiềm thừ thường là chuỗi hạt có một hạt chủ hình cóc ba chân, hoặc lắc bạc treo charm cóc; nhẫn thiềm thừ là nhẫn có con cóc đúc nổi trên mặt, hoặc mặt tròn chạm cóc. Chọn đúng nghĩa là chọn cỡ hạt chủ vừa cổ tay, đo đúng cỡ ngón, và chọn chất liệu chịu được việc đeo hằng ngày.
Đồ đeo tay chịu va chạm nhiều hơn mặt dây: chạm bàn phím, va cạnh bàn, ngâm nước khi rửa tay. Những con cóc đúc nổi cao, chân mảnh, đồng tiền xoay đẹp khi ngắm nhưng dễ mòn, dễ vướng. Bài này đi qua các kiểu vòng và nhẫn thiềm thừ, cách chọn cỡ, phần quan niệm về tay đeo và chiều đầu, rồi đến những chi tiết tay nghề nhỏ phân biệt món làm kỹ với món làm vội.
Các kiểu vòng tay có thiềm thừ
Chuỗi hạt có hạt chủ cóc. Hạt chủ là con cóc bạc, đồng hay vàng đúc quanh một ống xuyên, xỏ giữa chuỗi hạt gỗ, hạt đá. Đây là kiểu phổ biến nhất. Hạt chủ to hơn hạt đệm, nằm ở mặt trên cổ tay.
Lắc tay treo charm cóc. Dây xích bạc hoặc vàng, treo một charm thiềm thừ cùng vài charm khác. Charm đung đưa, nhìn sinh động nhưng hay vướng sợi len, sợi vải.
Vòng kiềng, lắc cứng có cóc gắn. Vòng tròn cứng hoặc lắc bản, con cóc được hàn cố định trên mặt. Gọn, ít vướng, hợp đeo đi làm.
Vòng dây tết có cóc nhỏ. Dây tơ đỏ, dây dù tết tay, giữa có cóc kim loại nhỏ. Nhẹ, rẻ, chỉnh cỡ bằng nút rút; dây cần thay khi bạc màu.
Chọn kiểu theo công việc. Người làm văn phòng gõ phím nhiều nên chọn vòng kiềng hoặc chuỗi hạt nhỏ, hạt chủ đặt lệch lên mặt trên để không cấn vào mặt bàn; người làm việc tay chân, đầu bếp, thợ máy nên tháo vòng khi làm, vì hạt chủ to dễ va đập và dễ mắc vào máy móc.
Chọn cỡ hạt chủ theo cổ tay
Số đo là chiều dài con cóc trên hạt chủ. Đo vòng cổ tay bằng thước dây mềm ở chỗ định đeo, sát xương cổ tay.
| Vòng cổ tay | Cỡ hạt đệm gợi ý | Chiều dài hạt chủ cóc gợi ý |
|---|---|---|
| Dưới 14 cm (cổ tay nhỏ) | Khoảng 6 – 8 mm | Khoảng 10 – 14 mm |
| 14 – 16 cm (vừa) | Khoảng 8 – 10 mm | Khoảng 14 – 18 mm |
| 16 – 18 cm (to) | Khoảng 10 – 12 mm | Khoảng 18 – 22 mm |
| Trên 18 cm | Khoảng 12 – 14 mm | Khoảng 20 – 25 mm |
Đây là gợi ý về tỉ lệ cho cân mắt, không có chuẩn bắt buộc. Hạt chủ quá to so với cổ tay sẽ xoay xuống mặt dưới cổ tay vì nặng; quá nhỏ thì chìm giữa các hạt đệm. Khi đặt vòng online, ghi rõ số đo cổ tay và hỏi người bán vòng đã tính phần hạt ăn vào chưa, vì hạt càng to thì vòng cần dài hơn số đo cổ tay một chút.
Đeo tay nào, đầu cóc quay về đâu
Với vật phẩm đeo tay nói chung, nhiều người bán hướng dẫn theo quan niệm "tay trái nhận, tay phải cho": đeo tay trái với ý đón nhận, và đầu con vật quay ra phía ngoài cổ tay hoặc hướng về phía ngón tay cái, tuỳ người giảng. Với thiềm thừ, cách nói phổ biến là để đầu cóc hướng vào phía thân người, với ý tiền đi vào. Bạn cũng sẽ nghe những phiên bản ngược lại.
Không có sách cổ nào quy định cách đeo vòng thiềm thừ; đây là quan niệm truyền miệng của giới buôn bán vật phẩm hiện đại, được áp từ cách đeo vòng tỳ hưu sang. Nếu bạn theo một cách hiểu, hãy giữ nhất quán; nếu không, đeo tay nào tiện cho công việc là được. Người thuận tay phải thường đeo tay trái để đỡ va khi viết, cầm đồ.
Một điều thực tế đáng lưu ý: hạt chủ cóc có mặt trên và mặt dưới. Xỏ dây sao cho mặt có hình cóc hướng lên khi vòng nằm trên cổ tay; xỏ ngược thì con cóc nằm úp, rất dễ xảy ra khi tự thay dây ở nhà.
Nhẫn thiềm thừ: các kiểu và chuyện nhẫn nam, nhẫn nữ
Nhẫn thiềm thừ có ba kiểu chính. Nhẫn cóc đúc nổi: con cóc nằm trên mặt nhẫn như một tượng nhỏ, thường thấy ở nhẫn nam bản to, đúc bạc hoặc vàng tây. Nhẫn mặt tròn: mặt nhẫn là một đĩa tròn hay hình đồng tiền có cóc chạm nổi thấp, gọn hơn, ít vướng. Nhẫn hở: hai đầu nhẫn để hở, một đầu là cóc, chỉnh cỡ được bằng cách bóp nhẹ.
Không có quy định nhẫn thiềm thừ dành cho nam hay nữ; nhưng về thói quen, nhẫn cóc nổi bản to thường được nam chọn, còn nữ chọn nhẫn hở mảnh hoặc mặt tròn nhỏ. Về ngón đeo, quan niệm phổ biến gắn mỗi ngón với một ý nghĩa, như ngón áp út với hôn nhân, nhưng đó là tập quán. Nhẫn cóc nổi cao đeo ngón trỏ dễ vướng khi cầm nắm; ngón giữa hoặc ngón áp út thường thoải mái hơn.
Nhẫn hở tiện nhưng có điểm yếu: bóp đi bóp lại nhiều lần làm kim loại mỏi, có thể nứt ở chỗ cong nhất. Chỉnh một lần cho vừa rồi để yên là cách giữ nhẫn bền.
Đo cỡ ngón tại nhà cho nhẫn thiềm thừ
Nhẫn cóc nổi thường có bản rộng và nặng, nên cần vừa khít hơn nhẫn trơn mảnh để không xoay mặt cóc xuống lòng bàn tay.
- Đo vào buổi chiều. Ngón tay buổi sáng và lúc trời lạnh nhỏ hơn; đo khi ngón ở trạng thái bình thường.
- Dùng sợi chỉ hoặc dải giấy mảnh. Quấn quanh gốc ngón, đánh dấu chỗ giao nhau, rồi đo chiều dài bằng thước.
- Kiểm qua khớp. Nhẫn phải qua được khớp ngón; nếu khớp to hơn gốc ngón, lấy số đo ở khớp.
- Cộng thêm cho bản rộng. Nhẫn bản rộng cảm giác chật hơn nhẫn mảnh cùng cỡ; nhiều tiệm khuyên tăng nửa cỡ.
- Đối chiếu bảng cỡ của người bán. Mỗi nơi có thể dùng hệ cỡ khác nhau; gửi chu vi bằng milimét là chắc nhất.
Nếu có sẵn một chiếc nhẫn vừa ngón định đeo, đo đường kính trong của nó và gửi người bán. Đây là cách ít sai nhất.
Tự thay dây chuỗi hạt có hạt chủ cóc
Dây chun giãn sau vài tháng đến một năm tuỳ cách đeo. Thay dây tại nhà không khó nếu làm đúng thứ tự.
- Chụp ảnh vòng trước khi cắt. Ảnh giúp bạn xếp lại hạt đúng thứ tự, nhất là vị trí hạt chủ và các hạt đệm kim loại hai bên.
- Xếp hạt lên khăn theo hàng. Đặt khăn trên khay có gờ để hạt không lăn mất.
- Chọn dây hợp lỗ hạt nhỏ nhất. Lỗ hạt chủ thường to hơn lỗ hạt gỗ, hạt đá; dây phải luồn được qua hạt có lỗ nhỏ nhất.
- Kéo giãn dây trước khi xâu. Dây chun mới kéo giãn vài lần để sau này không giãn thêm làm vòng rộng.
- Xâu, chú ý mặt hạt chủ. Kiểm hình con cóc hướng lên khi vòng nằm trên cổ tay.
- Thắt nút kép và giấu nút. Nút thắt nên kéo vào trong lòng một hạt có lỗ to, thường là hạt chủ, cho gọn và đỡ cọ.
Nếu hạt chủ là kim loại quý có giá trị, hoặc vòng có nhiều hạt đệm nhỏ phức tạp, mang ra tiệm làm vòng thay dây sẽ đỡ rủi ro làm rơi lạc hạt.
Chất liệu cho đồ đeo tay hằng ngày
Đồ đeo tay chạm nước nhiều nhất trong mọi loại trang sức: rửa tay, rửa rau, lau bàn. Vàng tây chịu điều này tốt nhất, ít xỉn, cứng nên giữ chi tiết cóc lâu. Bạc 925 đẹp và phổ biến, nhưng mềm hơn: đỉnh nốt sần, mắt cóc trên nhẫn sẽ mòn tròn dần sau vài năm đeo liên tục, và bạc xỉn nhanh khi gặp xà phòng, nước rửa chén.
Đồng làm vòng, nhẫn có màu ấm và nặng tay, nhưng sẽ để lại vệt xanh nhẹ trên da ở nhiều người, đặc biệt người ra nhiều mồ hôi; đó là phản ứng của đồng với mồ hôi, rửa là sạch. Thép không gỉ loại dùng cho trang sức rất bền, ít xỉn, phù hợp người muốn đeo không phải tháo; đổi lại chi tiết cóc thường kém sắc vì thép khó đúc tinh.
Hạt chủ trên chuỗi hạt gỗ cần để ý thêm: kim loại nặng hơn gỗ nhiều, nên dây phải chắc. Dây chun to bản hoặc dây cước bện vài sợi giữ được lâu hơn một sợi chun mảnh.
Chi tiết tay nghề nhỏ trên đồ đeo tay
Lòng trong của nhẫn nên được vát tròn mép và đánh bóng mịn. Lòng nhẫn phẳng cạnh sắc sẽ cứa da gốc ngón khi đeo lâu. Với nhẫn cóc nổi, phần mặt dưới con cóc tiếp giáp ngón tay cũng cần được làm trơn, vì đó là chỗ hay đọng xà phòng và bụi bẩn.
Với hạt chủ, nhìn vào hai đầu ống xuyên: miệng ống nên được vê tròn, không sắc. Miệng ống sắc là nguyên nhân hay gặp nhất khiến dây chun bị cứa đứt sau vài tháng. Lòng ống cũng nên thẳng để luồn dây dễ.
Với charm treo, xem khoen nối charm với lắc. Khoen hở dù chỉ một khe nhỏ cũng có thể mắc vào sợi vải, kéo giãn ra và làm rơi charm. Khoen hàn kín là lựa chọn chắc chắn hơn. Mắt cóc, nốt sần và đồng tiền ở miệng trên đồ nhỏ cỡ này khó làm sắc; một món làm kỹ vẫn cho thấy rõ ba chân và đồng tiền khi nhìn bằng mắt thường.
Cuối cùng là độ cân của cả chiếc vòng. Đặt vòng lên mặt bàn phẳng: vòng làm kỹ nằm tròn đều, hạt chủ không kéo lệch cả chuỗi về một phía. Đeo thử, xoay cổ tay vài lần; nếu hạt chủ cứ trôi xuống mặt dưới cổ tay, vòng đang rộng hoặc hạt chủ quá nặng so với hạt đệm. Đây là hai lỗi dễ sửa ngay khi mua, khó chịu nếu phải chịu đựng hằng ngày.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đeo vòng thiềm thừ chung với vòng tỳ hưu không?
Về quan niệm, một số người cho rằng mỗi tay chỉ nên đeo một loại linh vật; số khác đeo chung không vấn đề. Không có quy định thống nhất. Về thực tế, hai hạt chủ kim loại trên cùng cổ tay sẽ va vào nhau, mòn chi tiết và kêu, nên đeo hai tay khác nhau sẽ gọn hơn.
Nhẫn thiềm thừ bạc đeo bị đen tay có sao không?
Vệt đen trên da khi đeo bạc thường do bạc phản ứng với mồ hôi, mỹ phẩm, tạo ra hợp chất màu tối, rửa bằng xà phòng là sạch. Nếu kèm ngứa, mẩn đỏ, có thể bạn dị ứng với kim loại pha trong hợp kim, nên ngừng đeo và hỏi bác sĩ da liễu nếu kéo dài.
Vòng tay thiềm thừ có cần tháo khi ngủ không?
Không bắt buộc, nhưng tháo khi ngủ giúp dây chun đỡ giãn, hạt chủ không cấn vào cổ tay và không vướng tóc, ga gối. Nếu bạn đeo vòng chuỗi hạt gỗ, tháo khi ngủ còn giúp gỗ không thấm mồ hôi suốt đêm.
Nhẫn hở thiềm thừ có chỉnh cỡ được nhiều lần không?
Có thể chỉnh vài lần, nhưng mỗi lần bóp và nới làm kim loại mỏi thêm, nhất là bạc. Chỉnh từ từ, bóp đều hai bên chứ không bẻ ở một điểm. Nếu cần thay đổi cỡ nhiều, nhờ tiệm kim hoàn nới hoặc thu nhẫn sẽ an toàn hơn.
Vòng tay thiềm thừ cho trẻ em có nên mua không?
Với trẻ nhỏ hay cho tay vào miệng, vòng có hạt chủ kim loại và hạt nhỏ là vật có nguy cơ hóc nếu dây đứt. Nếu muốn, chọn vòng chắc, hạt không quá nhỏ, chỉ đeo khi có người lớn trông và tháo khi ngủ. Không nên cho trẻ sơ sinh đeo.
Hạt chủ thiềm thừ bị lỏng trên chuỗi thì làm sao?
Hạt chủ lỏng do lòng ống to hơn dây. Có thể chèn thêm một hạt chặn nhỏ hoặc một ống cao su mỏng ở hai bên hạt chủ, hoặc thay dây to hơn một cỡ. Không nên bơm keo vào lòng ống, vì sau này muốn thay dây sẽ rất khó.