Quà tặng thiếu niên phong thuỷ: tôn trọng gu riêng tuổi 12–18, không ép ý nghĩa

Quà tặng thiếu niên phong thuỷ hợp nhất là món các em thấy "ngầu" hoặc "xinh" theo gu của chính mình, dùng được ở trường và ở bàn học: móc ba lô bằng đá, vòng dây thắt nút có một hạt đá nhỏ, viên thạch anh thô đặt cạnh đèn học, móc điện thoại. Ý nghĩa theo tập quán có thể kể như một câu chuyện, nhưng không nên là lý do chính; ở tuổi mười hai đến mười tám, món quà được giữ là món các em tự thấy thích, không phải món người lớn dặn "đeo vào cho may".

Tuổi này là tuổi các em bắt đầu có gu riêng rõ rệt, nhạy cảm với việc bị coi là trẻ con, và chịu ảnh hưởng nhiều từ bạn bè. Một món quà người lớn chọn theo ý mình — tượng tỳ hưu, vòng chuỗi hạt to — dễ bị cất ngay vào ngăn kéo. Bài này giúp ông bà, bố mẹ, cô chú chọn món các em thật sự dùng, đồng thời tính tới nội quy trường học, giờ thể thao và những chỗ cần an toàn.

Tuổi mười hai và tuổi mười bảy là hai người nhận khác nhau

Học sinh lớp sáu, lớp bảy vẫn còn thích đồ có hình: con vật nhỏ chạm từ đá, móc khoá hình con giáp của mình, quả cầu nhỏ nhìn xuyên được. Các em hay khoe với bạn, hay đổi đồ với bạn, nên món quà sẽ được mang đến trường. Ở tuổi này, món quà vẫn mang chút tính đồ chơi, và cha mẹ vẫn có tiếng nói khá lớn trong việc con dùng gì.

Học sinh lớp mười một, mười hai đã khác hẳn. Các em có phong cách rõ: có bạn theo kiểu tối giản, đồ đen trắng; có bạn thích phụ kiện nhiều màu; có bạn chỉ quan tâm đồ thể thao. Đồ có hình con vật lúc này dễ bị coi là "trẻ con". Viên đá thô, vòng dây mảnh, móc khoá hình khối đơn giản hợp hơn. Các em cũng bắt đầu có ý kiến riêng về chuyện tin hay không tin những thứ người lớn kể — tôn trọng điều đó là phần quan trọng của món quà.

Giữa hai cực đó là tuổi mười bốn, mười lăm — tuổi thay đổi nhanh nhất. Một món chọn đúng hôm sinh nhật có thể thành lỗi thời sau sáu tháng. Với tuổi này, chọn món đơn giản, ít hoạ tiết, dễ phối, sẽ đi được lâu hơn món theo trào lưu.

Món hay được chọn và các em thật sự dùng vào đâu

Móc ba lô bằng đá. Ba lô là "bảng hiệu" của học sinh: móc gì lên đó là cách các em thể hiện mình. Một viên đá mài tròn, một khối đá nhỏ có lỗ xỏ dây da, một con vật nhỏ chạm từ đá treo ở khoá kéo. Chọn dây chắc, khoá móc bằng thép; ba lô bị quăng lên bàn, kéo lê dưới sàn hằng ngày.

Vòng dây thắt nút có hạt đá. Sợi dây thắt nút màu trơn có một hai hạt đá nhỏ, kéo rút để chỉnh cỡ. Nhẹ, ít gây chú ý, giá vừa phải để các em không sợ mất. Màu dây nên để các em chọn: đen, xanh rêu, be thường được ưa hơn đỏ tươi ở tuổi lớn.

Viên đá thô cho bàn học. Một mẩu thạch anh tím, thạch anh trắng còn nguyên đỉnh tinh thể, cỡ nắm tay nhỏ. Đặt cạnh đèn học, dưới ánh đèn nhìn khá đẹp. Nhiều em thích đá thô hơn đá mài vì trông "thật" và lạ. Nhắc các em đỉnh tinh thể có thể sắc, không để mép bàn nơi em nhỏ trong nhà với tới.

Móc điện thoại, dây đeo điện thoại. Đi theo các em mọi lúc, là món được nhìn thấy nhiều nhất. Một hạt đá nhỏ trên dây đeo điện thoại là chi tiết kín đáo mà vẫn riêng. Nên chọn dây chắc, đầu nối vừa ốp điện thoại các em đang dùng.

Quả cầu nhỏ có đế. Hợp các em thích đồ trang trí gọn gàng, kệ sách ngăn nắp. Quả cầu đá màu đục an toàn hơn quả cầu trong suốt đặt gần cửa sổ, vì thạch anh trong có thể hội tụ ánh nắng như kính lúp.

Nội quy trường, giờ thể thao và những chỗ cần an toàn

Nhiều trường trung học quy định học sinh không đeo trang sức, hoặc chỉ cho phụ kiện nhỏ, kín đáo. Có trường cấm vòng tay, nhẫn trong giờ học thể dục; có trường cấm hẳn. Trước khi tặng đồ đeo, hỏi qua bố mẹ các em về nội quy, để món quà không thành nguyên nhân bị nhắc nhở hay bị giữ lại ở phòng giám thị.

Giờ thể dục, đá bóng, bơi lội là lúc đồ đeo dễ gây chuyện: vòng tay mắc vào lưới, dây cổ bị kéo khi tranh bóng, nhẫn kẹt khi chơi bóng rổ. Vòng dây thắt nút loại kéo rút có ưu điểm là khi bị giật mạnh, nút sẽ tuột ra thay vì siết vào cổ tay. Dây đeo cổ cho tuổi này nên là loại dây mảnh hoặc dây có điểm đứt an toàn, không phải dây xích kim loại dày.

Ở nhà, các em mười hai, mười ba tuổi thường còn em nhỏ chơi cùng. Viên đá thô có đỉnh nhọn, hạt đá rời từ vòng đứt, móc khoá có viên nhỏ là những thứ em bé dưới ba tuổi có thể nhặt cho vào miệng. Dặn các em cất đồ trên kệ cao hoặc trong hộp có nắp — một lời dặn nhẹ nhàng, không biến món quà thành một bài giảng an toàn.

Để các em tự chọn: cách tặng mà không đoán mò

Cách chắc chắn nhất để tặng đúng gu một thiếu niên là để các em tự chọn trong một giới hạn. Đưa các em đến cửa hàng, nói rõ ngân sách, cho chọn một món. Hoặc chọn sẵn ba món khác hẳn nhau — một móc ba lô, một vòng dây, một viên đá thô — rồi để các em lấy một. Cách này nghe kém bất ngờ, nhưng với tuổi này, được tôn trọng quyền chọn thường quý hơn sự bất ngờ.

Nếu muốn giữ yếu tố bất ngờ, hãy nhìn: các em hay mặc màu gì, ba lô đang móc gì, phòng các em bày gì, các em hay xem gì. Một bạn có góc học tập toàn màu trắng, gỗ sáng sẽ hợp với viên thạch anh trắng hơn mã não đỏ. Một bạn chơi thể thao cả tuần sẽ dùng móc ba lô nhiều hơn vòng tay. Hỏi anh chị họ gần tuổi cũng là cách hay — các em nói thật với nhau hơn với người lớn.

Đừng mua món theo trào lưu người lớn thấy trên mạng mà chưa hỏi lại. Thứ người lớn nghĩ là "giới trẻ đang chuộng" thường đã lỗi thời trong mắt các em từ vài tháng trước.

Bảng chọn nhanh quà cho thiếu niên

Gom theo độ tuổi và kiểu sinh hoạt, vì hai bạn cùng mười lăm tuổi có thể cần hai món khác hẳn nhau:

Khi không chắc, chọn món không đeo trên người. Móc khoá và đá để bàn ít đụng vào nội quy, ít va chạm với gu thời trang của các em.

Kể chuyện thay vì dặn dò, và chuyện thi cử

Người lớn hay tặng kèm lời dặn: "Đeo cái này cho học giỏi", "Để đá này trên bàn cho thi đỗ". Ở tuổi thiếu niên, lời dặn kiểu đó có hai hệ quả không hay. Nếu các em tin, các em có thể đặt kỳ vọng vào món đồ thay vì vào việc học. Nếu các em không tin, món quà thành thứ hơi buồn cười, và người tặng mất đi một chút uy tín.

Cách khác là kể chuyện. Viên thạch anh tím thô hình thành thế nào trong hốc đá, vì sao người xưa gọi bắp cải ngọc là "trăm tài", dân gian vùng nào hay tặng hồ lô cho người đi xa — các em tuổi này thích những câu chuyện có thật về thế giới. Một món quà kèm một câu chuyện hay được kể lại với bạn bè, và đó là dấu hiệu món quà được nhận.

Với học sinh lớp chín, lớp mười hai đang ôn thi, đừng để món quà gắn với điểm số. Một viên đá cho bàn học có thể đi kèm lời chúc "ngồi học mỏi thì nhìn nó nghỉ mắt một chút" — một lời chúc về sức khoẻ và nghỉ ngơi, không phải về kết quả.

Kiểm hàng, gói quà và ngân sách cho tuổi teen

Đồ cho tuổi teen nên ở tầng nhỏ: các em hay làm mất, hay đổi đồ với bạn, và một món đắt dễ làm các em lo lắng mỗi khi mang ra ngoài. Kiểm hàng đơn giản: kéo thử dây, thử nút kéo rút có trơn không; lật viên đá xem có vết keo, vết nứt; với đá thô, sờ đỉnh xem có sắc quá không. Đá nhuộm màu sặc sỡ nhìn bắt mắt nhưng phai màu khi dính mồ hôi, nước mưa — chuyện khá phổ biến với học sinh đi xe đạp.

Gói quà gọn: túi vải nhỏ, hộp kraft. Thiếu niên thường thích tự mở, tự khám phá hơn là nghe người lớn giải thích. Một tấm thiệp ngắn viết tay, có câu chuyện về món đá, là đủ. Nếu tặng trong buổi sinh nhật có bạn bè các em, đừng bắt các em mở quà và nghe giải thích ý nghĩa trước mặt cả nhóm; nhiều bạn tuổi này ngại bị chú ý theo kiểu đó.

Một mẹo dễ làm: mở mục Móc Khóa, Móc Điện Thoại và mục Vòng Chuỗi Đeo Tay trên vatphamphongthuy.com, đưa điện thoại cho các em lướt rồi chỉ vào món mình thích — nhanh hơn mọi phép đoán của người lớn.

Ông bà, bố mẹ, cô chú: mỗi người tặng một kiểu

Ông bà tặng cháu tuổi mới lớn thường muốn món quà có ý "giữ gìn" và mang nếp nhà: một mảnh ngọc nhỏ, một chiếc hồ lô. Các cháu tuổi này có thể chưa đeo, nhưng thường giữ lại vì là của ông bà. Ông bà nên nói rõ "cháu thích thì đeo, không thì cất làm kỷ niệm" — câu nói đó giúp món quà không thành áp lực.

Bố mẹ ở gần con nhất nên thường đoán gu đúng hơn, nhưng cũng dễ rơi vào chọn món "bố mẹ thấy hợp". Bố mẹ có lợi thế biết nội quy trường, lịch tập thể thao, góc học của con — hãy dùng những hiểu biết đó để chọn món dùng được, còn chuyện màu, kiểu thì hỏi con. Cô chú, anh chị họ ở xa ít khi gặp thì móc khoá, viên đá cho bàn học là lựa chọn ít rủi ro nhất, vì không cần biết cỡ tay, không đụng tới phong cách ăn mặc.

Câu hỏi thường gặp

Tặng con 15 tuổi vòng đá phong thuỷ con có đeo không?

Tuỳ gu của con. Nhiều bạn tuổi này thích vòng dây mảnh, màu trầm hơn vòng chuỗi hạt to. Cách chắc nhất là để con chọn trong vài mẫu hoặc hỏi anh chị họ gần tuổi xem con đang thích kiểu gì.

Trường không cho đeo trang sức thì nên tặng gì?

Chọn món không đeo trên người như viên đá thô cho bàn học, quả cầu nhỏ có đế, móc ba lô hoặc móc điện thoại. Những món này ít đụng vào nội quy và vẫn đi theo các em hằng ngày.

Có nên tặng tượng tỳ hưu cho học sinh cấp ba không?

Thường không hợp. Tỳ hưu gắn với hình tượng buôn bán, giữ tiền, ít liên quan tới đời sống học sinh, và nhiều bạn thấy nó không hợp gu. Một viên đá thô hay móc ba lô đơn giản được dùng nhiều hơn.

Đá thô có nguy hiểm cho trẻ không?

Đỉnh tinh thể của thạch anh thô có thể khá sắc. Với thiếu niên thì không đáng lo nếu đặt trên bàn, nhưng nếu nhà có em nhỏ, nên dặn đặt trên kệ cao. Mẫu cỡ viên bi nên để xa tầm tay trẻ dưới ba tuổi.

Có nên nói với con là đá giúp học giỏi không?

Không nên. Lời hứa đó có thể khiến con dựa vào món đồ thay vì vào việc học, hoặc khiến con thấy người lớn nói chuyện không thật. Kể câu chuyện về loại đá và chúc con nghỉ ngơi hợp lý khi học là cách tặng tốt hơn.

Ngân sách quà cho tuổi teen nên ở mức nào?

Tầng nhỏ là hợp. Các em hay làm mất, hay đổi đồ với bạn, và món quá đắt khiến các em ngại mang theo. Một món nhỏ đúng gu được dùng mỗi ngày quý hơn món đắt nằm trong hộp.