Quà tặng nhân viên phong thuỷ dịp cuối năm nên là một món nhỏ, giống nhau cho mọi người, trung tính về hình tượng và dùng được ngay: móc khoá đá, chặn giấy đá, đĩa tiền xu đặt bàn, cây đá quý mini hoặc quả cầu nhỏ trên đế. Món nhỏ để không ai nặng lòng, giống nhau để không ai so bì, trung tính để người có tín ngưỡng khác nhau đều nhận được thoải mái.
Đây là bài viết cho người đứng ở vị trí trao quà — giám đốc công ty nhỏ, chủ cửa hàng có vài chục nhân viên, trưởng bộ phận được giao lo quà cuối năm. Bài đi qua các quyết định thật phải đưa ra: chọn món gì, đồng đều đến mức nào khi đá tự nhiên không viên nào giống viên nào, nhân viên thâm niên có nên khác người mới không, đặt lô trước bao lâu, dự phòng bao nhiêu và trao thế nào cho ra một lời cảm ơn chứ không phải một thủ tục.
Vì sao quà cho nhân viên phải khác quà cho sếp hay đối tác
Quà cho sếp, cho đối tác là quà một chiều lên trên hoặc ra ngoài: càng chọn riêng cho người nhận càng tốt. Quà cho nhân viên đi chiều ngược lại, từ người có quyền xuống tập thể. Ở chiều này, sự công bằng nhìn thấy được quan trọng hơn sự tinh tế. Một món chọn riêng cho từng người nghe thì hay, nhưng chỉ cần hai người cùng phòng nhận hai món chênh nhau rõ rệt là câu chuyện sau giờ nghỉ trưa sẽ không còn là lời cảm ơn.
Nhân viên trong một công ty cũng đa dạng hơn nhiều so với hình dung của người chọn quà. Có người giữ tín ngưỡng riêng, có người không quan tâm phong thuỷ, có người rất kỹ chuyện kiêng kỵ, có người mới hai mươi hai tuổi, có người sắp nghỉ hưu. Món quà phải vừa với tất cả cùng lúc. Đó là lý do hình tượng gắn với một tín ngưỡng cụ thể — tượng Phật Di Lặc, tượng Thần Tài — không hợp làm quà đồng loạt, dù đặt riêng cho một người thì không có gì sai.
Cuối cùng, quà đồng loạt là chuyện ngân sách nhân lên. Một món chênh một chút trên đơn giá, nhân với bảy mươi người, là một khoản đáng kể. Phần dưới vì vậy nói kỹ về tầng ngân sách và cách tiết kiệm mà không làm món quà trông rẻ.
Năm món hay được chọn và món nào hợp với kiểu công ty nào
Móc khoá đá. Món gọn nhất: một viên đá mài tròn hoặc chạm hình nhỏ, móc kim loại. Ai cũng có chùm chìa khoá xe, chìa khoá nhà, nên món này gần như chắc chắn được dùng. Hợp với công ty đông người trẻ, nhân viên đi lại nhiều. Chọn móc bằng thép không gỉ, khoen dày; móc hợp kim mạ mỏng xỉn màu sau vài tháng cọ với chìa khoá.
Chặn giấy đá. Khối đá nhỏ đánh bóng mặt trên, đáy phẳng có lót nỉ. Hợp với văn phòng có nhiều giấy tờ, phòng kế toán, phòng hành chính, nơi quạt trần hay quạt đứng thổi bay giấy cả ngày. Vân đá tự nhiên khiến mỗi khối hơi khác nhau, điều này lại được nhiều người thích.
Đĩa tiền xu đặt bàn. Một đĩa nhỏ hoặc khay gỗ có vài đồng tiền xu cổ phiên bản trang trí. Theo tập quán, tiền xu là lời chúc đủ đầy; về công năng, đĩa nhỏ dùng để kẹp ghim, đựng chìa khoá trên bàn. Hợp với công ty bán hàng, dịch vụ, nơi nhân viên quen hình tượng buôn bán.
Cây đá quý mini. Cây cao chừng 10–12 cm, lá đá nhỏ. Đây là món trông "ra quà" nhất trong nhóm, nhưng cũng dễ hỏng nhất khi vận chuyển số lượng lớn. Hợp với công ty dưới ba mươi người, nơi có thể kiểm từng cây trước khi trao.
Quả cầu nhỏ trên đế. Quả cầu đá hoặc thạch anh đường kính 4–5 cm trên đế gỗ. Tối giản, hợp văn phòng kỹ thuật, công nghệ, nơi người ta không thích đồ nhiều chi tiết. Đặt bàn cạnh cửa sổ thì nên nhắc nhân viên tránh chỗ nắng chiếu thẳng, vì quả cầu trong có thể hội tụ ánh sáng.
Đồng đều khi đá tự nhiên không viên nào giống viên nào
Đây là chỗ nhiều người lần đầu đặt quà lô bị bất ngờ. Đá tự nhiên có vân, có độ đậm nhạt khác nhau giữa các viên, kể cả khi cắt từ cùng một khối. Năm mươi móc khoá thạch anh hồng sẽ có viên hồng phấn, viên hồng đậm, viên gần như trắng. Nếu muốn tuyệt đối giống nhau, chỉ có cách dùng đá nhuộm màu hoặc bột đá đúc khuôn — và đó là đổi bản chất món quà.
Cách xử lý được nhiều công ty dùng là biến sự khác nhau thành điểm chọn: bày cả lô lên bàn, mỗi người tự chọn một viên mình thích, theo thứ tự bốc thăm hoặc theo thứ tự đến. Năm phút đứng chọn đá thường thành một đoạn vui của buổi tất niên. Cách thứ hai là chọn loại đá ít biến màu: mã não đen, đá trắng ngà, hổ phách ép đều màu hơn thạch anh hồng hay thạch anh tím.
Đồng đều còn là chuyện bao bì. Hộp giống nhau, giấy lót giống nhau, thiệp cảm ơn giống nhau, chỉ khác tên người nhận. Đây là phần quyết định cảm giác "cả công ty cùng nhận một món", hơn cả bản thân viên đá.
Thâm niên, chức vụ và người mới: có nên khác nhau?
Câu hỏi này không có một đáp án, nhưng có vài cách làm đã được thử và ít gây khó chịu:
- Một món cho tất cả, thêm phần cho mốc thâm niên. Mọi người nhận cùng một món; ai tròn năm năm, mười năm làm việc thì nhận thêm một món riêng trao trong buổi lễ. Mốc thâm niên là con số khách quan, ai cũng thấy công bằng.
- Không phân theo chức vụ trong quà đồng loạt. Trưởng phòng và nhân viên mới nhận cùng món. Nếu muốn cảm ơn riêng cấp quản lý, làm ở dịp khác, không trộn vào buổi phát quà chung.
- Người mới vào dưới ba tháng vẫn có quà. Bỏ sót người mới là cách nhanh nhất làm họ thấy mình chưa thuộc về công ty. Món giống hệt người cũ, không cần "phiên bản nhỏ hơn".
- Cộng tác viên, nhân viên thời vụ. Nếu họ làm cùng cả năm, một món nhỏ cùng loại là cử chỉ được nhớ lâu.
- Nhân viên nghỉ dài ngày. Người nghỉ thai sản, nghỉ ốm vẫn nên có quà, gửi về nhà kèm thiệp ký tên của phòng.
Điều nên tránh nhất là để lộ đơn giá từng loại quà. Hộp đựng không in giá, hoá đơn đặt hàng chỉ phòng hành chính giữ.
Bảng chọn nhanh: kiểu công ty, món hay chọn, lưu ý
Gom theo đặc điểm công ty, vì cùng ngân sách nhưng món hợp với xưởng sản xuất khác hẳn món hợp văn phòng thiết kế:
| Kiểu công ty | Món hay chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Văn phòng dưới 30 người | Cây đá quý mini, chặn giấy | Kiểm từng món được, có thể chọn món mảnh hơn |
| Công ty 50–200 người | Móc khoá đá, đĩa tiền xu | Món khối đặc, ít vỡ khi chia nhiều đợt |
| Xưởng, nhà máy, kho | Móc khoá đá, chặn giấy | Không phát đồ đeo; công nhân làm máy không được đeo vòng |
| Cửa hàng, chuỗi bán lẻ | Đĩa tiền xu, móc khoá | Gửi về từng cửa hàng, đóng thùng theo chi nhánh |
| Công ty công nghệ, thiết kế | Quả cầu nhỏ trên đế, chặn giấy | Hình khối gọn, màu trung tính |
| Nhiều nhân viên nước ngoài | Chặn giấy đá, móc khoá | Kèm thẻ giải nghĩa ngắn bằng tiếng Anh |
Với xưởng sản xuất, câu "không phát đồ đeo" quan trọng hơn vẻ ngoài: vòng tay, nhẫn ở gần máy quay là rủi ro cuốn tay thật, không phải chuyện kiêng kỵ.
Ngân sách theo tầng và chỗ tiết kiệm mà quà không trông rẻ
Có thể chia quà đồng loạt thành ba tầng. Tầng nhỏ: móc khoá đá, đĩa tiền xu mini — món một tay cầm gọn, hộp giấy. Tầng trung: chặn giấy đá khối vừa, quả cầu 4–5 cm có đế gỗ, cây đá quý 10–12 cm. Tầng lớn: cây đá quý cao hơn, bộ chặn giấy đôi, thường chỉ hợp công ty dưới hai mươi người hoặc quà cho mốc thâm niên. Không có công thức tỷ lệ chung; nhiều công ty nhỏ đặt quà ở tầng nhỏ cho tất cả rồi dồn phần còn lại vào thưởng.
Chỗ tiết kiệm hợp lý nhất là hộp. Hộp gỗ, hộp nhung có khoá đồng có khi tốn gần bằng món bên trong, trong khi nhân viên giữ món chứ không giữ hộp. Hộp giấy cứng phủ vải, lót mút cắt định hình, nhìn vẫn chỉn chu. Chỗ thứ hai là chọn một loại đá cho cả lô thay vì ba bốn loại; cửa hàng cắt cùng một khối đá thì đơn giá thường tốt hơn và việc kiểm hàng cũng nhanh hơn.
Chỗ không nên tiết kiệm là móc, đế và keo. Móc khoá xỉn sau ba tháng, đế quả cầu lung lay, lá cây đá quý rụng khi lau là những thứ khiến món quà bị coi là rẻ, dù viên đá trên đó là đá thật. Một lô quà đẹp ở cái nhìn đầu nhưng hỏng sau một mùa sẽ để lại ấn tượng ngược với điều công ty muốn nói.
Đặt lô: thời gian, dự phòng, khắc chữ và kiểm hàng
Quà cuối năm trùng mùa cao điểm của cửa hàng vật phẩm, nhất là ba tuần trước Tết Nguyên đán. Đặt lô vài chục món nên chốt mẫu trước bốn đến sáu tuần; lô trên một trăm món, có khắc chữ, nên chốt trước hai tháng. Chốt mẫu nghĩa là cầm được một món mẫu thật, không chỉ xem ảnh.
Luôn đặt dư khoảng năm phần trăm. Phần dư dùng để thay món vỡ, món lỗi khi mở thùng, và cho người mới vào công ty trong tháng cuối năm. Món còn thừa sau Tết để dành làm quà chào mừng nhân viên mới — không lãng phí.
Khắc chữ nên khắc nhỏ ở đáy hoặc mặt sau: tên công ty và năm. Khắc to giữa mặt đá biến món quà thành đồ khuyến mãi, ít người muốn đặt trên bàn ở nhà. Khi nhận hàng, mở ngẫu nhiên một phần mười số hộp, kiểm vết nứt, keo dán, móc khoá có chắc không, chữ khắc có đều không; đá nhuộm thường lộ màu đậm đọng ở vết rạn.
Trao quà sao cho thành lời cảm ơn
Một hộp quà đặt sẵn trên bàn mỗi người sáng ngày cuối năm là cách làm gọn, nhưng dễ thành thủ tục. Nhiều công ty nhỏ chọn trao trong buổi tất niên: giám đốc nói vài câu về một năm đã qua, rồi từng phòng lên nhận. Với công ty đông người, trưởng phòng trao cho phòng mình cũng giữ được không khí đó mà không kéo dài buổi lễ.
Tấm thiệp đi kèm nên có tên người nhận viết tay hoặc in riêng, và một câu cảm ơn cụ thể nếu được — "Cảm ơn chị đã giữ sổ sách gọn gàng suốt mùa quyết toán" nặng hơn mọi lời chúc chung chung. Câu ý nghĩa phong thuỷ của món, nếu có, để ở mặt sau thiệp và viết như một lời chúc, không như lời hứa.
Nếu đã chốt phương án móc khoá, vatphamphongthuy.com xếp loại này trong mục Móc Khóa, Móc Điện Thoại; phương án đĩa đặt bàn thì tìm ở nhóm Tiền Xu, Tiền Cổ. Nên hỏi cửa hàng về khả năng cung cấp số lượng và thời gian giao trước khi chốt mẫu.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tặng nhân viên tượng Thần Tài hay tỳ hưu không?
Với quà đồng loạt thì nên tránh. Đây là các hình tượng gắn với buôn bán và tín ngưỡng dân gian cụ thể, không phải ai cũng muốn đặt trên bàn hay mang về nhà. Món trung tính như chặn giấy, móc khoá, quả cầu nhỏ phù hợp với nhiều người hơn.
Đá tự nhiên mỗi viên một màu, nhân viên có so bì không?
Hiếm khi, nếu được báo trước và được tự chọn. Bày cả lô cho mọi người chọn theo thứ tự bốc thăm biến sự khác nhau thành niềm vui. Nếu lo ngại, chọn loại đá ít biến màu như mã não đen hoặc đá trắng ngà.
Nên khắc logo công ty lên quà không?
Có thể, nhưng khắc nhỏ ở đáy hoặc mặt sau. Logo to ở mặt trước khiến món quà giống đồ khuyến mãi, người nhận ít muốn trưng ở nhà. Tên công ty và năm khắc kín đáo vẫn giữ được ý kỷ niệm.
Đặt quà cho bao nhiêu người thì cần chốt mẫu trước hai tháng?
Lô trên một trăm món, nhất là có khắc chữ hoặc hộp in riêng, nên chốt mẫu trước khoảng hai tháng vì trùng mùa cao điểm cuối năm. Lô vài chục món không khắc thì bốn đến sáu tuần thường đủ, miễn là đã cầm mẫu thật.
Nhân viên không tin phong thuỷ có thấy món quà kỳ không?
Không, nếu món có công năng và đẹp: chặn giấy giữ giấy tờ, móc khoá cho chùm chìa, đĩa nhỏ đựng ghim. Thiệp đi kèm chỉ cần lời cảm ơn; câu ý nghĩa theo tập quán có thể để mặt sau như một chi tiết văn hoá.
Công ty có xưởng sản xuất thì quà nên lưu ý gì thêm?
Không chọn đồ đeo cho công nhân, vì vòng và nhẫn gần máy quay, băng tải có nguy cơ cuốn tay. Móc khoá, chặn giấy hay món để ở nhà hợp hơn. Đóng hộp chắc để mang về trên xe máy không vỡ.