Quà tặng mẹ phong thuỷ hợp nhất thường là một món đeo được hằng ngày mà không vướng việc nhà — mặt đeo ngọc nhỏ, vòng hổ phách mảnh, nhẫn ngọc trơn — hoặc một món nhỏ cho chỗ riêng của mẹ như hoa mẫu đơn đá trên tủ đầu giường, bình hoa ngọc cạnh bàn trang điểm. Tập quán gắn các món này với lời chúc bình an, phú quý, tươi tắn; còn điều làm mẹ giữ món quà lâu năm là nó vừa tay, vừa chỗ và không bắt mẹ phải nhớ cách "dùng cho đúng".
Bài này khác với quà biếu chung cho bố mẹ, ông bà: ở đây chỉ nói về một người — mẹ — với nhịp sống riêng của mẹ. Mẹ còn đi làm hay đã nghỉ, mẹ nấu nướng nhiều hay ít, mẹ quen đeo vàng hay chưa từng đeo gì, mẹ có góc nào trong nhà thật sự là của mình. Trả lời được mấy câu đó thì món quà gần như tự hiện ra.
Nhìn một ngày của mẹ trước khi chọn món
Cách chọn quà cho mẹ ít sai nhất là hình dung lại một ngày bình thường của mẹ, từ sáng đến tối. Mẹ dậy sớm nấu cơm, tay ngâm nước vo gạo, rửa rau, rửa bát mấy lượt — chiếc vòng đá to bản sẽ va vào thành chậu inox mỗi lần mẹ cúi xuống. Mẹ đi chợ bằng xe máy, tay cầm lái, túi đeo chéo — chuỗi hạt dài dễ vướng quai túi. Mẹ ngủ trưa, xem tivi tối, đọc báo bằng kính lão — món đặt đầu giường phải ở chỗ mẹ với tay tắt đèn không làm đổ.
Với mẹ còn đi làm văn phòng, bức tranh khác hẳn: mẹ gõ máy tính, ký giấy tờ, đeo đồng hồ tay trái. Món đeo cổ hoặc nhẫn trơn hợp hơn vòng tay. Với mẹ bán hàng ở chợ, tiệm nhỏ, tay đếm tiền và bốc hàng cả ngày, đồ đeo nên nhỏ, chắc, không có chi tiết móc vào vải hay túi ni lông. Mẹ làm vườn ở quê thì món đẹp nhất có khi lại là thứ đặt trong nhà, vì đeo ra vườn là lấm đất ngay.
Câu hỏi thứ hai là mẹ đã có gì. Nhiều mẹ đeo sẵn một chiếc nhẫn cưới, một sợi dây chuyền vàng từ nhiều năm, và không muốn tháo ra. Món mới phải "sống chung" được với món cũ: mặt ngọc nhỏ treo cùng sợi dây vàng có sẵn, vòng mảnh đeo tay không có đồng hồ. Mua một bộ mới tinh để thay hết đồ mẹ đang đeo thường là quà của người tặng nhiều hơn của người nhận.
Đồ đeo cho mẹ: ba kiểu tay, ba lựa chọn
Tay mẹ nhỏ, khớp ngón không to. Vòng ngọc tròn bản hẹp hoặc vòng hổ phách hạt 8 mm đều đeo vừa. Hổ phách nhẹ hơn đá nhiều, đeo cả ngày không mỏi, chạm vào thấy ấm chứ không lạnh như thạch anh. Theo quan niệm dân gian, hổ phách là món "ấm người", hợp với tuổi trung niên; về thực tế, ưu điểm lớn nhất của nó là nhẹ.
Tay mẹ to khớp, đeo vòng cứng khó vào. Đây là tình huống rất thường gặp với mẹ từ năm mươi tuổi trở lên, nhất là mẹ làm việc tay chân nhiều năm. Vòng ngọc cứng phải qua được bàn tay khép lại; nếu khớp ngón cái to, vòng vừa cổ tay sẽ không vào nổi. Lúc đó nên chuyển sang vòng chuỗi dây chun bện, hoặc bỏ hẳn đồ đeo tay để chọn mặt đeo cổ.
Mẹ không quen đeo gì ngoài nhẫn cưới. Đừng ép. Một mặt ngọc bội cỡ đầu ngón tay cái, treo dây mảnh trong cổ áo, thường được nhận dễ hơn vòng tay vì không ai nhìn thấy, mẹ không phải ngại "đeo cho ai xem". Hoặc chọn hẳn món để phòng; quà không nhất thiết phải là đồ đeo mới thành quà riêng.
Màu đá cho mẹ. Xanh ngọc nhạt, trắng ngà, vàng hổ phách, hồng phấn nhạt là các màu dễ hợp quần áo trung niên. Màu đỏ đậm, tím đậm đẹp nhưng kén áo. Nếu biết mẹ thuộc mệnh gì, có thể nghiêng về màu tương sinh theo quan niệm; không biết thì chọn màu mẹ hay mặc nhất là đủ.
Món cho căn phòng của mẹ: tủ đầu giường, bàn trang điểm, góc may vá
Nhiều mẹ không có "phòng riêng" theo nghĩa của người trẻ, nhưng hầu như mẹ nào cũng có một góc chỉ mình dùng: tủ đầu giường với lọ dầu gió và cặp kính, bàn trang điểm nhỏ, cái kệ cạnh máy khâu. Đó là chỗ đặt quà hợp nhất, vì món ở đó mẹ nhìn thấy mỗi ngày mà khách đến nhà không nhìn thấy, nên mẹ không phải lo "đặt cho đúng".
Hoa mẫu đơn đá là lựa chọn quen: theo tập quán, mẫu đơn là hoa phú quý, hợp với phụ nữ. Một chậu hoa đá cao 15–20 cm, đế gỗ hoặc đế gốm, đặt vừa mặt tủ đầu giường rộng chừng 40 cm. Hoa đá không phải tưới, không rụng cánh, chỉ cần lau bụi bằng chổi lông mềm hai tuần một lần. Nên chọn chậu có cánh hoa gắn chắc vào cành; cánh đá dán keo kém sẽ rơi khi mẹ lau.
Với bàn trang điểm, khay ngọc nhỏ đựng nhẫn, kẹp tóc là món vừa đẹp vừa có việc làm. Mẹ hay may vá thì một hũ đá nhỏ có nắp đựng kim băng, khuy áo dùng được hơn tượng trang trí. Với mẹ thích đọc, cặp chặn sách bằng đá giữ hàng sách trên kệ. Món có công năng như vậy thường không bị cất vào tủ kính "để dành", vì mẹ phải dùng nó mỗi ngày.
Một lưu ý nhỏ cho phòng ngủ: tránh món có đèn nháy, quả cầu đặt trên đế xoay chạy điện, thác nước mini chạy bơm. Chúng đẹp ở phòng khách nhưng ồn và sáng vào ban đêm, mà mẹ lớn tuổi thường ngủ không sâu.
Mẹ ở từng chặng tuổi: năm mươi, sáu mươi, bảy mươi lăm
Mẹ ngoài năm mươi phần lớn vẫn đi làm, vẫn đi đám cưới, đi họp lớp, vẫn chọn quần áo theo dịp. Ở tuổi này mẹ thường thích món "đeo ra ngoài được": một chiếc vòng ngọc nước trong, một mặt ngọc bội chạm hoa sen nhỏ đeo với áo dài hôm đám cưới con đồng nghiệp. Món để phòng lúc này ít được chú ý hơn, vì mẹ ở nhà chưa nhiều.
Mẹ quanh sáu mươi, mới nghỉ hưu hoặc sắp nghỉ, bắt đầu có thời gian cho góc riêng: sắp lại tủ đầu giường, trồng thêm chậu cây ngoài ban công, đi tập dưỡng sinh buổi sáng. Đồ đeo nên nhẹ đi — hổ phách, gỗ thơm thay cho thạch anh hạt lớn — vì mẹ đeo cả ngày, kể cả lúc tập. Món để phòng bắt đầu được quý, nhất là món mẹ có thể kể với bạn bè "con gái mua cho đấy".
Mẹ ngoài bảy mươi thì ưu tiên đổi hẳn: món đeo không cần tháo ra mỗi tối, khoá to dễ cài, hoặc không đeo gì cả; món để phòng nhẹ, đặt thấp, không sắc cạnh. Với mẹ tuổi này, hoa mẫu đơn đá trên tủ đầu giường nên chọn loại đế rộng, cành ngắn; mẹ đứng dậy ban đêm vịn tay vào tủ cũng không làm đổ. Nhiều con chọn cho mẹ lớn tuổi một chuỗi hạt gỗ nhẹ để mẹ lần trong tay khi ngồi xem tivi — món chẳng cần ý nghĩa gì to tát, chỉ cần mẹ thấy dễ chịu khi cầm.
Bảng chọn nhanh: mẹ thế nào, món hay chọn, lưu ý
Bảng dưới đi từ hoàn cảnh của mẹ chứ không đi từ món hàng, vì cùng một chiếc vòng có mẹ đeo mười năm, có mẹ cất ngay trong tủ:
| Mẹ thế nào | Món hay chọn | Lưu ý khi chọn |
|---|---|---|
| Mẹ còn đi làm văn phòng | Mặt đeo cổ nhỏ, nhẫn ngọc trơn | Không vướng bàn phím, hợp áo công sở |
| Mẹ nội trợ, nấu nướng nhiều | Mặt ngọc trong cổ áo, hoa đá đầu giường | Tránh vòng to bản va chậu rửa |
| Mẹ bán hàng ở chợ, tiệm | Vòng chuỗi nhỏ bện chắc, móc khoá đá | Không có chi tiết móc vào túi, vải |
| Mẹ đã nghỉ hưu, hay ngồi bàn trà | Vòng hổ phách nhẹ, khay ngọc nhỏ | Món nhẹ, dễ lau, không cần nhớ cách dùng |
| Mẹ chồng, mẹ vợ mới về chung nhà | Hoa mẫu đơn đá, bình hoa ngọc nhỏ | Món để phòng an toàn hơn đồ đeo khi chưa rõ gu |
| Mẹ ở xa, gửi qua đường bưu điện | Mặt đeo, vòng chuỗi trong hộp cứng | Món khối đặc, không cánh hoa mảnh dễ gãy |
Với mẹ chồng, mẹ vợ, chuyện gu càng khó đoán. Hỏi chồng hoặc vợ mình xem mẹ hay đeo gì, màu gì là nhanh nhất; món để phòng là lối an toàn khi chưa hỏi được.
Khi anh chị em cùng góp quà cho mẹ
Nhà nhiều con thường góp lại mua một món lớn. Cái khó là món lớn với mẹ không phải món đắt mà là món dùng lâu. Thay vì một bộ tượng đá cao nửa mét mà nhà không có chỗ, nhiều gia đình chọn một món đeo tốt hơn mức một người tự mua được — chiếc vòng ngọc nước đẹp, mặt ngọc bội chạm khéo — và mỗi người con viết một dòng trên tấm thiệp chung.
Một cách khác là chia vai: người con gần nhà lo món để phòng, người ở xa góp tiền cho món đeo. Như vậy quà không trùng nhau, và người ở xa vẫn có phần. Trước khi đặt, cả nhà nên thống nhất một người đi đo cỡ tay mẹ, vì đó là việc dễ quên nhất; đo bằng sợi chỉ quấn qua chỗ to nhất của bàn tay khép lại, đánh dấu, rồi đặt lên thước. Con số đó gửi vào nhóm chat chung để không ai mua nhầm cỡ.
Nếu mẹ có tuổi và nhà đông cháu, có thể tính tới món mà sau này mẹ muốn trao lại cho con cháu: chiếc vòng ngọc, chiếc nhẫn ngọc. Nhiều mẹ rất thích ý này — món quà không chỉ cho mẹ mà còn đi tiếp trong nhà.
Kiểm hàng và trao quà cho mẹ
Ba việc nên làm trước khi trả tiền: soi vòng ngọc dưới đèn xem có vết rạn chạy ngang không, vì vết rạn ngang ở vòng cứng là chỗ dễ gãy khi va; cầm thử hổ phách — hổ phách thật nhẹ hơn hẳn nhựa đúc cùng cỡ ít nhiều, nhưng phân biệt chắc chắn cần người có dụng cụ, nên hỏi cửa hàng có giấy kiểm định hoặc cho đổi trả; với hoa đá, lắc nhẹ cả chậu, nghe có tiếng lục cục là có cánh đã lỏng keo.
Lúc trao, nói vì sao chọn món đó cho mẹ thay vì nói ý nghĩa phong thuỷ của nó: "Con thấy mẹ hay rửa bát nên chọn mặt đeo cổ, không vướng" thì mẹ nhớ lâu hơn mọi câu chúc. Nếu tự đeo cho mẹ, hãy cài thử khoá dây trước vài lần ở nhà; khoá quá nhỏ mà mẹ mắt kém thì sau này mẹ không tự tháo ra được, cũng chẳng tự đeo vào được.
Mẹ thích mặt ngọc nhỏ treo trong cổ áo thì mục Mặt Đeo Cổ Các Loại trên vatphamphongthuy.com có nhiều cỡ để so với sợi dây mẹ đang đeo; còn nếu chọn món cho tủ đầu giường, nhóm Hoa Mẫu Đơn, Cúc là chỗ bắt đầu hợp lý.
Câu hỏi thường gặp
Tặng mẹ vòng ngọc nhưng không biết cỡ tay thì làm sao?
Lén đo bằng sợi chỉ quấn quanh chỗ to nhất của bàn tay mẹ khi khép ngón cái vào lòng bàn tay, hoặc mượn một chiếc vòng mẹ đang đeo vừa để đo đường kính trong. Nếu không đo được, chọn vòng chuỗi dây chun hoặc mặt đeo cổ để khỏi phải đổi.
Mẹ đã đeo dây chuyền vàng, có nên tặng thêm mặt ngọc không?
Được, và thường là lựa chọn khéo. Mặt ngọc nhỏ có khoen đủ rộng sẽ treo thẳng vào sợi dây vàng mẹ đang có, mẹ không phải thay đồ quen. Nên mang theo sợi dây hoặc đo độ dày dây để chọn khoen vừa.
Quà phong thuỷ cho mẹ chồng lần đầu nên chọn gì?
Lần đầu thì món để phòng như hoa mẫu đơn đá cỡ nhỏ hoặc bình hoa ngọc an toàn hơn đồ đeo, vì chưa biết cỡ tay và gu đeo của mẹ. Nhờ chồng hỏi trước mẹ hay để gì trên tủ, màu gì trong phòng, sẽ đỡ mất công đoán.
Hổ phách có hợp với mẹ hay làm bếp không?
Hổ phách nhẹ và êm nhưng mềm hơn đá, dễ xước khi va chậu inox và không chịu được nhiệt cao lâu. Mẹ nấu nướng nhiều nên tháo vòng khi đứng bếp, rửa bát; nếu mẹ ngại tháo ra đeo vào, chọn mặt đeo cổ sẽ hợp hơn.
Có cần chọn món theo mệnh của mẹ không?
Không bắt buộc. Nếu mẹ quan tâm chuyện này, có thể nghiêng màu đá theo mệnh như một lời chúc. Nếu mẹ không để ý, chọn theo màu áo mẹ hay mặc và thói quen dùng đồ sẽ khiến món quà được đeo nhiều hơn.
Gửi quà cho mẹ ở quê qua bưu điện cần lưu ý gì?
Chọn món khối đặc như mặt đeo, vòng chuỗi, tránh hoa đá có cánh mảnh. Bọc từng món bằng giấy xốp, đặt trong hộp cứng, chèn kín khoảng trống để món không xê dịch. Báo trước mẹ sẽ có bưu phẩm để mẹ mở kiểm khi người giao hàng còn ở đó.