Quà tặng thầy cô phong thuỷ: món nhỏ, chừng mực, hợp bàn làm việc của thầy cô

Quà phong thuỷ cho thầy cô hợp nhất là món nhỏ gắn với việc dạy học: bình bút đá, chặn sách, chặn giấy, tháp văn xương nhỏ để bàn, quả cầu thạch anh mini, tranh đá quý khổ nhỏ. Giá trị vừa phải, công dụng rõ, trao kèm lời cảm ơn của học trò. Với thầy cô, ý tứ của món quà nặng hơn nhiều so với giá tiền; một món đắt có khi khiến người nhận khó xử hơn là vui.

Phần dưới nói món nào hay được chọn và vì sao, giữ chừng mực ra sao theo từng bậc học, những lúc nên dừng hẳn việc tặng quà, món nên tránh, rồi cỡ, hộp, thẻ, cách góp chung của lớp và cách trao. Ý nghĩa như "văn xương", "văn chương" được nêu theo quan niệm dân gian, là lời chúc chứ không phải điều gì có tác dụng.

Món hay được chọn tặng thầy cô và ý nghĩa theo tập quán

Bình bút đá, bình bút ngọc. Người xưa gọi bút nghiên là "văn phòng tứ bảo"; bình bút trên bàn thầy là món vừa dùng hằng ngày vừa mang ý trọng chữ nghĩa. Bình cao 10–12 cm, miệng rộng vừa một nắm bút là cỡ dễ dùng nhất.

Chặn sách, chặn giấy bằng đá. Thầy cô nào cũng có chồng sách, giáo án, bài kiểm tra. Một cặp chặn sách đá hay một khối chặn giấy mài nhẵn là quà có ích thật. Chọn đế có lót nỉ để không xước mặt bàn.

Tháp văn xương nhỏ. Tháp nhiều tầng bằng đá hoặc đồng, tập quán gắn với học hành, chữ nghĩa. Với thầy cô, đây là món chúc nghề dạy học hanh thông, hợp đặt bàn làm việc ở nhà. Chọn tháp dưới 20 cm, đế vững.

Quả cầu thạch anh mini. Quả cầu nhỏ trên đế gỗ là món tối giản, hợp thầy cô trẻ. Tránh đặt chỗ nắng chiếu thẳng vì khối cầu trong có thể hội tụ ánh nắng.

Tranh đá quý khổ nhỏ. Tranh phong cảnh, tranh hoa khổ 20×30 cm treo được ở góc học tập của thầy cô. Hợp quà tập thể của lớp cuối cấp.

Hồ lô gỗ, rùa đá nhỏ. Với thầy cô đã nghỉ hưu, học trò cũ về thăm thường chọn hình tượng mang ý trường thọ, nhẹ, đặt bàn trà.

Chừng mực: giá trị, thời điểm và quy định

Giáo viên trường công lập là viên chức; quy định về phòng, chống tham nhũng không cho người có chức vụ nhận quà liên quan đến việc mình đang giải quyết, như chấm thi, xét lên lớp, xét học bổng. Quà nhân dịp 20/11, cuối năm học thường được hiểu là lễ tiết, nhưng vẫn nên giữ ở mức món kỷ niệm nhỏ, tốt nhất là quà chung của cả lớp.

Thời điểm quan trọng không kém giá trị. Tránh tặng ngay trước kỳ thi, trước khi chốt điểm, trước khi xét tuyển hay xét chọn đội tuyển. Một món nhỏ trao sau khi kết quả đã công bố, hoặc trong ngày lễ chung của trường, khiến cả người tặng lẫn người nhận thoải mái. Với giảng viên đang hướng dẫn luận văn, luận án, nhiều trường khuyến cáo dừng quà cá nhân cho đến khi bảo vệ xong.

Nhiều trường, nhiều thầy cô có nếp riêng là không nhận quà cá nhân, chỉ nhận thiệp và hoa. Nếu thầy cô đã nói rõ như vậy, tôn trọng điều đó là cách cảm ơn đúng nhất. Một món nhỏ bị từ chối khéo cũng không nên nài; mang về và gửi một tấm thiệp tay thay thế là đủ.

Chọn theo bậc học và người nhận

Cô mầm non, tiểu học. Phụ huynh thường góp quà chung của lớp. Cô bận rộn với nhiều đứa trẻ, bàn làm việc nhỏ, nên quà nên là món nhẹ dùng được ở nhà: chặn sách, quả cầu mini, hồ lô gỗ. Phần ý nghĩa nhất với cô là tranh vẽ, thiệp tay của chính các con kèm trong hộp.

Thầy cô trung học. Học sinh lớn đã tự góp và tự chọn được. Bình bút đá, tháp văn xương nhỏ, chặn giấy là lựa chọn phổ biến. Món của lớp cuối cấp có thể là tranh đá quý khổ nhỏ, kèm ảnh tập thể và lời nhắn của từng bạn.

Giảng viên, người hướng dẫn. Sau khi bảo vệ xong hoặc tốt nghiệp, một bình bút đá, một chặn giấy đẹp là lời cảm ơn hợp với không khí học thuật. Món khắc tên đề tài hoặc năm tốt nghiệp ở đế là kỷ niệm riêng mà không tốn kém.

Thầy dạy nghề, dạy võ, dạy đàn, dạy kèm. Quan hệ gần như thầy trò truyền nghề, quà có thể gắn với nghề: chặn giấy cho thầy dạy chữ, quả cầu cho thầy dạy thiền thở, tượng ngựa nhỏ cho thầy dạy võ.

Thầy cô đã nghỉ hưu. Học trò cũ về thăm có thể chọn món trang trọng hơn một chút, vì không còn quan hệ công việc: rùa đá, hồ lô, tượng Tam Đa nhỏ. Vẫn nên là quà chung của một nhóm học trò.

Lời cảm ơn đi kèm: phần thầy cô giữ lâu nhất

Hỏi những thầy cô đã đứng lớp hai ba chục năm, ít ai nhớ năm nào được tặng món gì, nhưng nhiều người còn giữ cả xấp thiệp học trò viết tay. Vì vậy, vật phẩm nên đóng vai cái khung cho lời cảm ơn, không phải ngược lại. Một bình bút đá kèm tờ giấy ghi tên từng bạn trong lớp và một câu mỗi bạn muốn nói với thầy có sức nặng hơn hẳn một món đắt gói sẵn từ cửa hàng.

Với trẻ nhỏ, để các con tự làm phần của mình: vẽ một bức tranh, dán ảnh lớp lên tấm bìa, viết vài dòng nguệch ngoạc. Người lớn chỉ nên giúp gói cho gọn, đừng sửa lại câu chữ của con cho "hay". Cô giáo đọc là nhận ra ngay câu nào của trẻ, câu nào của bố mẹ.

Với học sinh lớn và sinh viên, lời cảm ơn cụ thể giá trị hơn lời chúc chung. Thay cho "chúc thầy luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc", hãy nhắc một việc thầy đã làm: buổi chữa bài đến tối, lần thầy cho mượn sách, câu thầy nói khiến mình đổi cách học. Thẻ ghi ý nghĩa của món vật phẩm chỉ cần một dòng; phần còn lại của tấm thiệp nên dành cho những câu như vậy.

Nếu lớp muốn gửi thêm ảnh, chọn ảnh có thầy cô đứng cùng cả lớp và in khổ nhỏ, kẹp vào khung gỗ mộc. Khung ảnh đặt cạnh bình bút trên bàn làm việc của thầy cô sẽ được nhìn lâu hơn mọi món trang trí.

Món nên tránh khi tặng thầy cô

Có những món đẹp nhưng không hợp với người làm nghề dạy học, hoặc không hợp lúc tặng:

• Món giá trị lớn như vòng ngọc cao cấp, tượng đồng khối lớn: dễ đặt thầy cô vào thế khó, nhất là khi con còn học lớp đó.
• Tượng Thần Tài, tỳ hưu, thiềm thừ: hình tượng gắn với chuyện buôn bán, tiền bạc, tặng thầy cô dễ lạc ý.
• Đồ đeo sát người: vòng, nhẫn, mặt dây quá riêng tư với quan hệ thầy trò, lại phải đoán cỡ.
• Phong bì kẹp trong hộp quà: biến món quà thành thứ khác hẳn; nhiều thầy cô thấy bị xúc phạm.
• Món có mùi, có lửa như nến thơm, đèn xông: không hợp phòng giáo viên, lại phải lo an toàn cháy.
• Món quá cồng kềnh cho thầy cô phải tự mang về bằng xe máy: tượng to, tranh khổ lớn.
• Món in lời chúc kiểu "đỗ đạt", "học giỏi" cho chính học trò: quà cho thầy cô là lời cảm ơn, không nên kèm hàm ý nhờ thầy cô giúp con đạt kết quả.

Nguyên tắc chung: nếu phải băn khoăn liệu món này có quá đắt không, thì nó đã quá đắt với quan hệ thầy trò.

Bảng chọn nhanh quà phong thuỷ cho thầy cô

Tóm các trường hợp hay gặp:

Nếu lớp có nhiều phụ huynh muốn đóng góp khác nhau, đầu mối nên giữ mức góp thấp và đều, phần thừa để dành cho hoạt động chung của lớp như mua sách, tổ chức buổi liên hoan cuối năm, thay vì dồn vào một món quà đắt hơn.

Cột lưu ý quan trọng hơn cột món. Món nào cũng đẹp nếu được trao đúng lúc, đúng mực; món nào cũng thành khó xử nếu trao sai thời điểm.

Hộp, thẻ, kiểm hàng và cách trao

Hộp mộc. Hộp giấy kraft, hộp gỗ mộc nhỏ hợp không khí trường học hơn hộp nhung đỏ, giấy kim tuyến. Gói gọn để thầy cô bỏ được vào túi xách.

Thẻ viết tay. Thẻ ghi tên món và một câu ý nghĩa, phần còn lại để học trò tự viết. Một câu thật như "Con cảm ơn cô đã kiên nhẫn dạy con viết chữ" giá trị hơn mọi lời chúc in sẵn.

Kiểm hàng. Bình bút đá kiểm đáy có phẳng không, miệng bình có sứt không; đá nhuộm màu quá đều thường lộ ở vết nứt chân chim. Tháp văn xương kiểm các tầng có dính chắc không, vì tháp ghép keo dễ rời khi lau.

Cách trao. Quà chung của lớp do lớp trưởng hoặc đại diện phụ huynh trao trong buổi lễ, trước mặt cả lớp. Quà riêng nếu có thì nhỏ, trao kín đáo ngoài giờ học, không trao trước mặt học sinh khác.

Sau khi trao. Không hỏi lại thầy cô đã đặt món ở đâu, đã dùng chưa. Món quà cho thầy cô là lời cảm ơn, không đòi hồi đáp.

Câu hỏi thường gặp

Tặng thầy cô tháp văn xương có ý nghĩa gì?

Theo tập quán, tháp văn xương gắn với học hành, chữ nghĩa, nên tặng người làm nghề dạy học là lời chúc nghề nghiệp. Đây là ý nghĩa biểu tượng, không phải lời hứa gì về thành tích của học trò. Chọn tháp nhỏ, đế vững, hợp bàn làm việc ở nhà của thầy cô.

Phụ huynh có nên tặng quà riêng cho cô giáo ngoài quà chung của lớp?

Không cần. Quà chung của lớp đã thay lời cảm ơn của mọi gia đình. Quà riêng dễ tạo cảm giác so bì giữa các phụ huynh và đặt cô vào thế khó. Nếu muốn cảm ơn riêng, một tấm thiệp do con tự viết là đủ trọn vẹn.

Giảng viên đại học có được nhận quà sau khi sinh viên bảo vệ luận văn?

Quy định từng trường khác nhau, nên hỏi văn phòng khoa hoặc xem quy chế của trường. Thông thường, món kỷ niệm nhỏ trao sau khi việc chấm, xét đã hoàn tất được coi là lễ tiết. Món giá trị lớn hay quà trao trong lúc đang chấm thì nên tránh.

Thầy cô từ chối quà thì xử lý thế nào?

Tôn trọng quyết định đó, nói lời cảm ơn và mang quà về. Không nài hay để lại quà khi thầy cô không có mặt. Có thể gửi thiệp, ảnh lớp hoặc lời nhắn qua tin nhắn thay thế; với nhiều thầy cô, đó mới là thứ họ giữ lâu nhất.

Học sinh nhỏ có nên tự cầm quà đá nặng đến lớp không?

Không nên để trẻ nhỏ tự mang món đá nặng hoặc dễ vỡ. Phụ huynh hoặc đại diện lớp nên mang giúp. Món quà cho cô mầm non, tiểu học cũng nên chọn nhẹ, không có hạt nhỏ rời hay cạnh sắc, vì quà thường được mở giữa lớp có trẻ em xung quanh.

Tặng thầy cô người nước ngoài dạy ngoại ngữ thì chọn gì?

Món mang dấu ấn Việt Nam, gọn và dễ mang lên máy bay: chặn giấy đá, bình bút nhỏ, tranh đá quý khổ nhỏ. Kèm một thẻ tiếng Anh giải thích ý nghĩa món theo tập quán Việt. Tránh món nặng, món có ngà, san hô, đồi mồi vì nhiều nước cấm nhập.