Quà cho người mệnh Kim thường đi theo hai nhóm màu: trắng, xám, ánh bạc (bản mệnh) và vàng, nâu đất (hành Thổ, quan niệm là "sinh" Kim); món hay được chọn là đồ đồng nhỏ, quả cầu hoặc đĩa thất tinh thạch anh trắng, cây đá lá thạch anh vàng, vòng đá mặt trăng và bình bút đá trắng. Nhưng biết màu mới là nửa việc. Nửa còn lại là người nhận sẽ đặt món đó ở đâu, có thích bày đồ hay không, và món quà có bắt họ phải lo thêm việc gì không.
Bài này đứng ở phía người đi tặng. Người mệnh Kim tự chọn đồ cho mình thì có bài riêng; ở đây câu hỏi là làm sao chọn được một món mà người nhận mở hộp ra thấy hợp, đặt được ngay, và không phải cất vào tủ vì quá to, quá nặng hay quá lạ với căn phòng của họ. Có vài tình huống cụ thể ở các mục dưới để dễ hình dung.
Biết người nhận mệnh Kim rồi, còn ba điều nên dò trước
Một số năm sinh mệnh Kim để đối chiếu: 1984 và 1985, 1992 và 1993, 1970 và 1971, 1962 và 1963, 2000 và 2001. Người sinh đầu năm dương lịch, trước Tết âm, thuộc năm âm lịch trước đó, nên một người sinh tháng Một năm 1986 thật ra tính theo năm 1985. Khi không chắc, cứ chọn món trung tính rồi để màu hợp mệnh nằm ở chi tiết như đế, dây, hộp.
Điều thứ nhất cần dò là chỗ đặt. Hỏi khéo kiểu "dạo này chỗ làm của anh chị có rộng không" hay để ý ảnh người đó hay chụp góc bàn. Một bàn văn phòng 120×60 cm chỉ còn chỗ cho món cao dưới 15 cm; một phòng làm việc riêng có kệ sau lưng thì nhận được món 25–30 cm. Điều thứ hai là gu: có người thích bày tượng, có người chỉ dùng đồ có công năng. Người không bày tượng thì quà đẹp nhất là bình bút, chặn giấy, khay đựng chìa khoá bằng đá hay đồng.
Điều thứ ba là quan hệ. Tặng sếp, tặng bố mẹ và tặng bạn thân cùng mệnh Kim là ba bài toán khác nhau về cỡ, về mức chi và về độ "nói ý nghĩa". Với sếp và đối tác, món càng điềm đạm càng dễ nhận. Với bạn thân, có thể chọn món vui hơn, nhỏ hơn và kèm một câu đùa. Với bố mẹ lớn tuổi, nên tính đến chuyện lau chùi, mắt kém, tay yếu khi nhấc đồ nặng.
Đồ đồng làm quà: đẹp, bền, nhưng phải dặn người nhận một câu
Đồng thau ánh vàng là chất liệu được nhắc nhiều nhất khi tặng người mệnh Kim, vì vừa là kim loại (bản mệnh) vừa có sắc vàng (tương sinh). Món hay chọn là hồ lô đồng cao 10–15 cm, thiềm thừ đồng, tượng ngựa đồng nhỏ, đồng xu lớn có đế, chuông đồng để bàn. Ưu điểm của đồ đồng làm quà là khó vỡ khi vận chuyển, ít phụ thuộc chuyện "đá thật hay giả", và càng để lâu càng có lớp màu trầm.
Chỗ dễ làm người nhận khó chịu lại chính là lớp màu đó. Đồng để vài tháng trong phòng ẩm, nhất là ở các tỉnh ven biển như Khánh Hoà hay Quảng Ninh, sẽ sẫm dần và có chỗ loang. Người không biết dễ nghĩ đồ kém hoặc "xấu điềm". Một tấm thẻ nhỏ kèm hộp ghi rằng đồng thau đổi màu theo thời gian là bình thường, lau bằng khăn khô mềm, chỗ bẩn dùng chất đánh đồng, sẽ cứu được món quà khỏi ngăn kéo.
Thêm một điều về trọng lượng. Đồng đặc nặng hơn nhiều so với kích thước nhìn trên ảnh: một con thiềm thừ đồng dài chừng 15 cm có thể nặng hơn một ký. Tặng người lớn tuổi sống ở chung cư, kệ là kệ gỗ ép mỏng, thì nên chọn cỡ nhỏ hơn. Tặng người làm văn phòng hay phải đổi chỗ ngồi thì món dưới nửa ký dễ mang theo hơn. Nếu không biết người nhận ở nhà hay ở văn phòng, chọn cỡ nhỏ luôn an toàn hơn cỡ lớn.
Quả cầu, đĩa thất tinh, cây thạch anh: hợp ai trong số những người mệnh Kim
Nhóm đá trắng và đá vàng nhìn sang hơn đồ đồng trên ảnh, nhưng hợp với ít kiểu người nhận hơn. Quả cầu thạch anh trắng 6–8 cm trên đế gỗ hợp bàn của người làm nghề tư vấn, giáo viên, kế toán, những người thích món tròn trịa, yên tĩnh. Đĩa thất tinh hợp người có kệ hay tủ kính, vì bảy viên cầu nhỏ dễ lăn nếu đặt trên bàn hay bị chạm. Cây đá lá thạch anh vàng hợp người thích món "đầy đặn", hay có ở phòng khách gia đình hoặc phòng giám đốc.
Tình huống hay gặp: tặng anh trưởng phòng sinh năm 1985 nhân dịp anh chuyển sang phòng riêng có cửa kính lớn. Quả cầu trong suốt ở đây không hợp, vì bàn sát cửa kính thì nắng chiều có thể chiếu thẳng, và khối cầu trong hội tụ ánh sáng như kính lúp. Đổi sang cây đá lá thạch anh vàng cỡ 20 cm hoặc tượng đồng đặt trên kệ là gọn chuyện. Ngược lại, tặng chị kế toán sinh năm 1992 ngồi giữa phòng, không gần cửa sổ, thì quả cầu thạch anh trắng 6 cm lại là món vừa vặn.
Với nhóm đá, nên tránh món có nhiều cạnh nhọn như cụm tinh thể thạch anh trắng lớn nếu người nhận có con nhỏ chạy quanh nhà, và tránh đĩa thất tinh nếu nhà có mèo hay nhảy lên kệ. Đây không phải chuyện ngũ hành mà là chuyện món quà sống sót được bao lâu trong căn nhà thật.
Đồ đeo khi không biết cỡ tay người nhận
Vòng tay là món nhiều người muốn tặng nhất, cũng là món dễ hỏng việc nhất vì không biết cỡ. Với người mệnh Kim, các loại hay chọn là vòng đá mặt trăng, thạch anh trắng, thạch anh tóc vàng, mắt hổ vàng nâu, hoặc vòng bạc trơn. Cách tránh sai cỡ là chọn kiểu xỏ dây chun, vì chun co giãn được khoảng một cỡ; vòng kim loại cứng hay vòng khoá cài thì nên kèm lời "sai cỡ cứ mang đi chỉnh", và hỏi trước nơi bán có nhận đổi cỡ hay không.
Nếu biết người nhận thường mặc cỡ áo S hay M, cổ tay nữ phổ biến khoảng 14–16 cm, nam 16–18 cm; vòng chun nên dài hơn cổ tay chừng 1–1,5 cm. Hạt 6–8 mm cho người làm văn phòng hay gõ phím, 10 mm trở lên cho người thích món nổi. Không chắc gu thì chọn hạt nhỏ: người thích to có thể đeo hai vòng chồng, người thích nhỏ thì không làm gì được với một vòng hạt 14 mm.
Mặt đeo cổ bằng bạc hoặc thạch anh trắng là lựa chọn né được chuyện cỡ tay hoàn toàn. Lưu ý bạc dễ xỉn khi gặp mồ hôi, mỹ phẩm và nước có clo; người nhận da nhạy cảm với kim loại thì chọn dây da, dây lụa thay cho dây xích mạ. Đồ đeo cho trẻ con trong nhà người nhận thì đừng tặng kèm, vì hạt nhỏ không hợp với trẻ dưới ba tuổi.
Bảng gợi ý: người nhận mệnh Kim, món nên chọn và lưu ý
Bảng dưới gom những người nhận hay gặp. Cột giữa là tập quán và kinh nghiệm chọn quà phổ biến, không phải công thức:
| Người nhận | Món hay chọn | Lưu ý khi tặng |
|---|---|---|
| Sếp, cấp trên ngồi phòng riêng | Tượng ngựa đồng hoặc cây đá lá thạch anh vàng 20–25 cm | Hỏi trước có kệ sau lưng không; tránh món phô ở bàn tiếp khách |
| Đồng nghiệp ngồi bàn chung | Bình bút đá trắng, quả cầu 5–6 cm có đế | Món dưới 15 cm, không lấn bàn bên cạnh |
| Bố mẹ, ông bà | Hồ lô đồng nhỏ, chuông đồng để bàn | Món nhẹ, dễ lau; kèm thẻ dặn cách lau đồng |
| Bạn thân tuổi hai mươi, ba mươi | Vòng đá mặt trăng hạt nhỏ, móc khoá bạc | Chọn dây chun để khỏi sai cỡ |
| Đối tác, khách hàng | Chặn giấy đồng, đồng xu lớn có đế gỗ | Giá trị vừa phải; với cơ quan nhà nước theo quy định tặng quà |
| Người mới chuyển nhà | Đĩa thất tinh nhỏ, khay đá trắng đựng chìa khoá | Đĩa thất tinh chỉ hợp nhà không có mèo, trẻ nhỏ leo trèo |
Nếu phải chọn một món duy nhất mà không biết gì thêm về người nhận, bình bút hoặc chặn giấy bằng đá trắng là món ít rủi ro nhất: dùng được ngay, không cần chỗ trưng bày, và hợp màu bản mệnh.
Hộp, giấy gói và lời kèm cho người mệnh Kim
Hộp quà thường là thứ người nhận nhìn thấy trước món đồ. Với người mệnh Kim, hộp tông trắng ngà, xám bạc, vàng nhạt hay nâu da bò đều hợp ý; giấy gói đỏ rực vẫn dùng được trong dịp Tết vì sắc đỏ ở Việt Nam là màu mừng, nhưng ngày thường thì nhiều người chọn ruy băng đỏ nhỏ trên nền hộp trắng thay vì gói đỏ toàn bộ. Món đồng nặng cần hộp cứng có mút cắt khuôn, vì đồng không vỡ nhưng va vào nhau sẽ trầy.
Lời kèm nên ngắn và cụ thể. Thay vì những câu hứa kiểu "rước tài về nhà", một tấm thẻ ghi tên món, chất liệu, cỡ, cách lau, và một câu chúc thường là đủ: "Chúc anh có một năm làm việc thuận lợi". Người nhận lớn tuổi thường thích biết món đồ tượng trưng cho gì theo tập quán; người trẻ thường quan tâm cách dùng hơn. Viết thẻ theo người đọc nó.
Nếu chưa chọn được món, mục Mệnh Kim trong nhóm Đá Hộ Mệnh trên vatphamphongthuy.com gom sẵn đá tông trắng và vàng, đủ cỡ để đối chiếu với chỗ người nhận sẽ đặt.
Theo dịp: sinh nhật, thăng chức, tân gia của người mệnh Kim
Cùng một người nhận mệnh Kim, món quà đổi theo dịp. Sinh nhật là dịp riêng tư, hợp với đồ đeo hay món nhỏ người đó tự dùng: một vòng đá mặt trăng, một mặt đeo bạc, một móc khoá đồng có khắc chữ cái đầu tên. Món riêng tư thì màu hợp mệnh càng nên kín đáo, vì người nhận đeo nó đi khắp nơi chứ không chỉ ở nhà.
Thăng chức là dịp người nhận có thêm một chỗ làm mới, thường là bàn rộng hơn hay phòng riêng. Đây là lúc món để bàn cỡ trung có đất dụng võ: tượng ngựa đồng, cây đá lá thạch anh vàng, quả cầu thạch anh trắng 8 cm trên đế gỗ. Nên chờ người nhận dọn sang chỗ mới vài hôm rồi hãy trao, để họ biết món đó đặt ở đâu; trao ngay hôm quyết định thường rơi vào đống hoa và hộp quà khác.
Tân gia lại là chuyện của cả nhà, nên món đặt phòng khách phải tính tới mệnh những người khác cùng sống, không chỉ người mệnh Kim mình quen. Món đồng giả cổ màu sẫm, đĩa thất tinh nhỏ hoặc khay đá đựng chìa khoá ở lối vào là những món ít làm ai trong nhà thấy lạc tông. Nếu chỉ thân với một người trong gia đình, chọn món cho riêng người đó, như bình bút trên bàn làm việc ở nhà, lại dễ được dùng hơn.
Kiểm hàng trước khi trao
Đồ đồng. Lật đáy xem màu kim loại ở chỗ không sơn phủ; đồng thau đặc nặng tay, chỗ cạo nhẹ vẫn vàng, hợp kim mạ thì lộ màu xám trắng.
Thạch anh trắng. Đá tự nhiên thường có vân mây hoặc rạn nhỏ bên trong; khối trong tuyệt đối kèm bọt khí tròn là dấu hiệu nên hỏi lại có phải thuỷ tinh không.
Vòng đá. Kéo nhẹ dây chun xem có giãn mỏi chưa, xoay từng hạt dưới đèn tìm vết mẻ ở lỗ xỏ — chỗ hay nứt nhất khi đeo lâu.
Giấy tờ. Món giá trị cao nên xin hoá đơn, giấy kiểm định nếu có, và điều kiện đổi trả để kẹp vào hộp cho người nhận. Hỏi luôn người bán có cho người nhận mang món đến đổi trực tiếp, không cần người mua đi cùng hay không — với vòng tay sai cỡ, chi tiết này tiết kiệm cho cả hai bên một chuyến đi.
Câu hỏi thường gặp
Tặng người mệnh Kim món màu đỏ có bị coi là không hợp không?
Theo quan niệm ngũ hành, đỏ thuộc Hoả và Hoả khắc Kim, nên nhiều người tránh chọn món chủ đạo màu đỏ để tặng người mệnh Kim. Một chi tiết đỏ như ruy băng, dây buộc hồ lô hay bao lì xì kèm theo thì không ai bận tâm, nhất là trong dịp Tết.
Không biết người nhận có tin phong thuỷ không thì nên tặng gì?
Chọn món có công năng và đẹp tự thân như bình bút đá trắng, chặn giấy đồng, khay đá đựng chìa khoá. Màu vẫn hợp mệnh Kim nhưng người nhận không cần biết ý nghĩa vẫn dùng được, và không ai thấy bị áp đặt chuyện tin hay không.
Tặng đồ đồng cho người mệnh Kim có cần chọn đồng vàng hay đồng đỏ?
Đồng thau ánh vàng được chọn nhiều hơn vì sắc vàng hợp hành Thổ tương sinh. Đồng đỏ sắc cam đỏ, theo quan niệm nghiêng về Hoả, nên ít được chọn làm quà cho người mệnh Kim. Về độ bền, cả hai đều sẫm màu theo thời gian và lau được.
Quà cho sếp mệnh Kim nên chọn cỡ bao nhiêu?
Phụ thuộc chỗ đặt. Bàn làm việc riêng cỡ 160 cm thì món 20–25 cm đặt một đầu bàn là vừa; nếu sếp có kệ sau lưng thì món có thể lớn hơn chút. Món quá to dễ bị cất đi vì chiếm chỗ hồ sơ, nên khi không chắc hãy chọn nhỏ hơn dự định.
Có nên tặng cụm thạch anh trắng lớn cho gia đình có con nhỏ?
Không nên nếu cụm có nhiều đầu tinh thể nhọn và người nhận định đặt ở tầm thấp. Trẻ chạy quanh dễ va vào, và tinh thể vỡ có cạnh sắc. Với gia đình có con nhỏ, đồ đồng tròn cạnh hoặc quả cầu có đế chống lăn đặt trên kệ cao là lựa chọn gọn hơn.