Người mệnh Mộc thường được tặng món màu xanh lá (bản mệnh) và đen, xanh dương (hành Thuỷ, quan niệm là "sinh" Mộc); món hay chọn là ngọc phỉ thuý hay ngọc xanh, cây đá quý lá xanh, bắp cải ngọc, đồ gỗ thơm như hộp gỗ, bình bút gỗ, vòng gỗ, và đá đen như obsidian. Món kim loại sáng, màu trắng bạc thường được dùng ít, vì Kim được quan niệm là khắc Mộc.
Điểm thú vị khi tặng người mệnh Mộc là rất nhiều người trong số họ thích cây cối thật, vườn, chậu cảnh. Quà khi đó có thể đi theo hướng "gắn với cây" thay vì chỉ là một món đá màu xanh. Bài này đi theo những kiểu người nhận hay gặp: người có vườn, người ngồi văn phòng, người lớn tuổi, người trẻ thích đồ thủ công, và chỉ ra chỗ hay sai khi tặng ngọc và đồ gỗ.
Người mệnh Mộc là ai và quà nên đi theo hướng nào
Vài năm sinh mệnh Mộc để đối chiếu: 1988 và 1989 (Đại Lâm Mộc), 1980 và 1981 (Thạch Lựu Mộc), 1972 và 1973 (Tang Đố Mộc), 1958 và 1959 (Bình Địa Mộc), 1950 và 1951 (Tùng Bách Mộc). Như mọi mệnh khác, người sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch phải xem mình sinh trước hay sau Tết âm lịch.
Có ba hướng quà cho người mệnh Mộc. Hướng thứ nhất là đá màu xanh: ngọc phỉ thuý, ngọc bích, aventurine xanh, cây đá lá xanh. Hướng thứ hai là đồ gỗ: gỗ là chất liệu của chính hành Mộc theo cách nghĩ dân gian, lại ấm tay, nhẹ, ít vỡ. Hướng thứ ba là đá đen, xanh dương thuộc Thuỷ: obsidian, đá mắt mèo xanh đen, thạch anh đen. Hướng nào hợp còn tuỳ người nhận dùng món đó vào việc gì.
Một lưu ý về "xanh": trên thị trường có rất nhiều món xanh lá đậm, đều màu, giá rẻ, thực chất là đá nhuộm hoặc thuỷ tinh. Người nhận không phân biệt được thì không sao, nhưng nếu người nhận là người mê ngọc, một món nhuộm có thể khiến họ ngại cho cả người tặng. Với người am hiểu, thà tặng ngọc màu nhạt, có vân, giá vừa phải, còn hơn một khối xanh rực rỡ đáng ngờ.
Người nhận có vườn, mê cây cảnh: quà gắn với cây thật
Một ông chú sinh năm 1959 sống ở Đồng Tháp, sáng nào cũng tưới mấy chục chậu mai, chiều ra hiên uống trà nhìn vườn. Với người như vậy, một cây đá quý lá xanh để trong phòng khách không chạm được vào niềm vui thật của họ. Món hợp hơn là thứ đi cùng thói quen ra vườn: một khay gỗ để trà ở hiên, một con cóc đá nhỏ đặt bên gốc chậu cảnh, một tượng đá xanh nhỏ ghép vào chậu bonsai.
Khi tặng món đặt ngoài vườn, chất liệu phải chịu được nắng mưa. Đá tự nhiên như đá xanh, đá ong, đá cuội chịu được; bột đá đúc ép keo để ngoài trời vài mùa sẽ bạc màu, nứt chân lông. Đồ gỗ để ngoài sẽ mục nếu không phải gỗ chịu nước. Tượng ngọc nhỏ nên để trong nhà hay dưới hiên có mái, vì ngọc nhuộm phai màu nhanh dưới nắng gắt.
Nếu người nhận thích tiểu cảnh, một bộ vài viên đá xanh nhỏ hoặc cuội ngọc để rải mặt chậu là món vui, nhẹ, ít tốn kém. Nhớ hỏi trước chậu đó có trồng cây ăn trái hay rau không: rải đá mặt chậu rau làm khó việc xới đất, tưới nước. Với người nhận ở chung cư chỉ có ban công hẹp, món treo nhỏ hoặc món đặt trên lan can cần chắc chân để không rơi xuống tầng dưới khi có gió.
Người nhận ngồi văn phòng hoặc làm nghề chữ nghĩa
Người mệnh Mộc làm văn phòng, dạy học, viết lách hay được tặng cây đá lá xanh mini cao 12–18 cm hoặc bình bút gỗ. Cây đá đẹp nhưng có nhược điểm là bám bụi ở từng chiếc lá đá, lau lâu; người bận rộn có thể chỉ lau được một hai lần rồi để mặc. Bình bút gỗ hương, gỗ trắc hay gỗ mun thì dùng mỗi ngày, cầm vào thấy ấm, và mùi gỗ nhẹ là điểm cộng mà đá không có.
Một lựa chọn ít người nghĩ tới là chặn giấy đá đen hoặc khay đá đen đặt điện thoại, chìa khoá. Đen thuộc Thuỷ, mà Thuỷ được quan niệm là nuôi Mộc, nên đây vẫn là món "có ý" với người nhận mệnh Mộc, lại hợp gần như mọi kiểu bàn từ gỗ sáng tới mặt kính. Với bàn tông trắng, một món đen nhỏ còn làm điểm nhấn gọn gàng hơn món xanh lá.
Bắp cải ngọc là món được nhiều người chọn cho người mệnh Mộc vì vừa xanh vừa có ý "trăm tài" theo cách đọc chữ dân gian. Cỡ để bàn văn phòng nên dưới 12 cm; cỡ lớn hơn hợp kệ phòng khách. Bắp cải ngọc đặt trên đế gỗ, nhiều nếp lá nên cũng cần lau bằng chổi lông mềm. Người nhận không thích món "mang ý tài lộc" ở bàn làm việc thì chọn bình bút gỗ cho chắc.
Người nhận lớn tuổi và người trẻ thích đồ thủ công
Người lớn tuổi mệnh Mộc thường quý đồ gỗ thật, có mùi, có vân, càng dùng càng bóng. Một hộp gỗ đựng kính, một khay trà gỗ nhỏ, một chuỗi hạt gỗ đeo tay hạt 10–12 mm là những món họ dùng ngay. Vòng gỗ nhẹ hơn đá nhiều, hợp cổ tay người già hay bị nặng tay khi đeo đá. Tránh vòng hạt gỗ nhuộm màu rẻ tiền, vì gặp mồ hôi sẽ ra màu lên cổ tay áo.
Người trẻ, nhất là người thích đồ thủ công, đồ "có câu chuyện", thường chuộng món nhỏ có nét riêng: mặt đeo ngọc khắc tay đơn giản, nhẫn bạc có mặt aventurine xanh, móc khoá gỗ khắc tên. Với nhóm này, món quá "phong thuỷ" như cây tài lộc, tỳ hưu có khi lại bị thấy là cũ. Chọn món nhỏ, dùng hằng ngày, màu hợp mệnh nằm kín đáo trong thiết kế là đủ.
Với người trẻ đi làm xa nhà, quà nhỏ gắn với nơi họ ở cũng là một cách. Một cậu em sinh năm 1989 làm ở Bắc Ninh, phòng trọ có mỗi cái bàn gấp: móc khoá gỗ khắc tay, mặt đeo aventurine nhỏ hay một cây đá lá xanh 10 cm là đủ. Món lớn chỉ làm khổ người nhận mỗi lần chuyển trọ.
Một trường hợp dễ quên: người nhận mệnh Mộc nhưng nhà toàn đồ kim loại, kính, tông xám lạnh. Tặng món xanh lá rực có khi lạc lõng trong căn phòng đó. Khi ấy món đá đen bóng hoặc đồ gỗ màu sẫm hoà vào không gian dễ hơn, mà vẫn giữ đúng hướng màu của mệnh.
Bảng gợi ý quà cho người mệnh Mộc theo kiểu người nhận
Dưới đây là cách người bán hàng lâu năm hay gợi ý; cột lưu ý là điều thực tế cần hỏi hoặc kiểm trước khi mua:
| Người nhận | Món hay chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Có vườn, mê cây cảnh | Cóc đá nhỏ đặt gốc chậu, khay trà gỗ ở hiên | Món ngoài trời phải là đá tự nhiên; ngọc để trong nhà |
| Văn phòng, giáo viên | Bình bút gỗ, chặn giấy đá đen | Món dùng hằng ngày; cây đá mini thì sẵn chổi lau bụi |
| Kệ phòng khách gia đình | Bắp cải ngọc, cây đá lá xanh cỡ vừa | Đặt trong tủ kính đỡ bụi; tránh mép kệ |
| Người lớn tuổi | Vòng hạt gỗ, hộp gỗ đựng kính | Gỗ thật không nhuộm, hạt nhẹ, dây chun dễ đeo |
| Người trẻ thích đồ thủ công | Mặt ngọc khắc tay, nhẫn bạc mặt đá xanh | Kiểu nhỏ, ít "phong thuỷ" lộ ra |
| Nhà tông xám, kim loại | Khay đá đen, đồ gỗ sẫm màu | Chọn món hoà với phòng thay vì xanh lá rực |
Nếu người nhận vừa có vườn vừa làm văn phòng, ưu tiên nơi họ dành nhiều thời gian thư thả nhất. Món đặt ở chỗ người ta thích ngồi luôn được nhìn ngắm nhiều hơn món đặt ở chỗ người ta chỉ ghé làm việc.
Gói ngọc và đồ gỗ để mở ra vẫn nguyên vẹn
Ngọc và đá xanh chạm khắc có nhiều chi tiết mỏng như mép lá bắp cải, cành cây đá, râu cóc. Gói bằng giấy mềm rồi chèn mút xung quanh, đừng để món lỏng trong hộp to. Cây đá quý lá xanh nên gửi kèm hướng dẫn uốn lại cành, vì cành dây đồng hay bị ép cong khi vận chuyển; người nhận không biết dễ bẻ gãy khi cố nắn.
Đồ gỗ thơm như gỗ hương, gỗ bách xanh đóng trong hộp nhựa kín lâu ngày có thể ám mùi hắc hoặc lên mốc nếu gỗ chưa khô kỹ. Hộp giấy cứng có lỗ thoáng hoặc túi vải bọc ngoài hợp hơn. Màu hộp xanh rêu, xanh lá nhạt, màu gỗ tự nhiên, xanh than hợp ý mệnh Mộc; ruy băng trắng bạc thì nhiều người tránh vì sắc kim.
Người muốn xem thêm món xanh đúng tông mệnh Mộc, từ vòng đeo tới món để bàn, có thể bắt đầu từ mục Ngọc Phỉ Thúy trên vatphamphongthuy.com rồi qua tới Bắp Cải, Cù Lạc, Sâm nếu muốn một món bày phòng khách.
Góp tiền tặng chung: một món lớn hay vài món nhỏ
Quà tập thể cho người mệnh Mộc hay gặp nhất là cả phòng góp tiền tặng sếp, tặng đồng nghiệp sắp nghỉ hưu, hoặc anh chị em trong nhà góp tặng bố mẹ. Tiền nhiều hơn nên dễ bị kéo sang món lớn: cây đá lá xanh cao 50 cm, bắp cải ngọc cỡ đại, cặp tỳ hưu ngọc. Câu cần hỏi là người nhận có chỗ cho món đó không. Một cây đá cao nửa mét đặt trong căn hộ 60 mét vuông là đồ chiếm cả góc phòng.
Cách nhiều nhóm chọn là một món chính cỡ vừa kèm một món nhỏ dùng hằng ngày. Ví dụ phòng kế hoạch tặng chị trưởng phòng sinh năm 1981 về hưu sớm: một bắp cải ngọc cỡ 18 cm cho kệ phòng khách, kèm một chuỗi hạt gỗ hương cho chị đeo khi đi tập dưỡng sinh buổi sáng. Món lớn ghi dấu tập thể, món nhỏ đi theo người nhận.
Khi góp tiền, nên có một người đứng ra hỏi khéo người nhà về chỗ đặt và gu, thay vì cả nhóm đoán. Và nên để phần dư ra mua hộp đẹp, thiệp viết tay có chữ ký cả nhóm. Với người nhận lớn tuổi, tấm thiệp có tên từng người thường được giữ lâu hơn cả món đá.
Kiểm hàng: ba câu nên hỏi người bán
Ngọc có nhuộm hay xử lý không? Ngọc xanh đều màu tuyệt đối, màu đọng thành vệt ở các khe nứt nhỏ, là dấu hiệu nên hỏi kỹ. Món giá cao xin giấy kiểm định của nơi giám định đá quý.
Gỗ thật hay gỗ ép, gỗ nhuộm? Gỗ thật có vân không lặp lại, cạnh cắt thấy thớ; gỗ ép phủ giấy vân thì vân giống nhau từng đoạn và cạnh lộ lớp ép.
Cành cây đá làm bằng gì? Cành dây đồng bọc giấy hay dây sắt sơn; dây sắt dễ gỉ ở phòng ẩm, ố lên lá đá. Lá đá gắn bằng keo hay xoắn dây cũng nên hỏi: lá dán keo dễ rụng khi lau, lá xoắn dây chắc hơn và thay được.
Đổi trả thế nào nếu người nhận không hợp? Đá tự nhiên mỗi món một vân, ảnh và hàng thật có thể lệch màu. Hỏi rõ được đổi trong bao lâu, cần giữ hộp và tem không, để người nhận còn đường đổi sang món khác cùng giá.
Câu hỏi thường gặp
Người mệnh Mộc có nhận được quà bằng kim loại không?
Theo quan niệm, Kim khắc Mộc nên người ta ít chọn món kim loại sáng làm món chính cho người mệnh Mộc. Nhưng một chiếc hộp gỗ có bản lề đồng hay cây đá có cành dây đồng thì không ai coi là phạm. Phần kim loại nhỏ, phụ trợ là chuyện bình thường.
Tặng cây cảnh thật cho người mệnh Mộc có hợp hơn cây đá không?
Với người thích chăm cây và có chỗ, cây thật thường được quý hơn. Với người bận, ở phòng ít nắng hay hay đi công tác, cây thật dễ chết và thành gánh nặng; khi đó cây đá hoặc đồ gỗ hợp hơn. Hỏi thói quen của người nhận trước khi chọn.
Bắp cải ngọc nên tặng cỡ bao nhiêu?
Món đặt bàn làm việc nên dưới 12 cm để không lấn chỗ; món bày kệ phòng khách 15–25 cm là vừa với kệ sâu 30–35 cm. Món lớn hơn nên hỏi trước người nhận có tủ kính hay kệ đủ chắc không.
Vòng gỗ có bền không, có hợp làm quà lâu dài?
Vòng gỗ thật bền nếu người đeo tháo ra khi tắm, rửa tay và không để dính hoá chất. Gỗ càng đeo càng lên nước bóng. Dây chun nên thay sau một thời gian, thường khi thấy dây giãn hoặc bạc màu; có thể dặn người nhận điều này.
Đá đen có hợp làm quà cho người mệnh Mộc không, sợ bị cho là màu buồn?
Theo quan niệm ngũ hành, đen thuộc Thuỷ và Thuỷ sinh Mộc nên đá đen vẫn hợp ý. Nếu sợ người nhận ngại màu đen, chọn món nhỏ, bóng, có đế gỗ hoặc kết hợp với chi tiết xanh lá; gói bằng hộp xanh rêu cho cảm giác tươi hơn.