Chọn cỡ tượng kỳ lân đúng là đo đủ ba chiều cao, dài, rộng của tượng, so với mặt đặt theo tỉ lệ khoảng một phần ba chiều cao không gian phía trên và không quá một nửa chiều sâu mặt kệ, rồi tính thêm cân nặng theo chất liệu. Phần lớn trường hợp "mua về mới thấy không vừa" đến từ việc chỉ nhìn một con số chiều cao trên mô tả, trong khi kỳ lân là con vật có dáng dài, đuôi xoè, chiếm chỗ theo chiều ngang nhiều hơn người ta tưởng.
Bài này là một bản hướng dẫn đo đạc thực tế cho mọi vị trí trong nhà: từ con kỳ lân nhỏ trên bàn làm việc, đôi kỳ lân trên kệ, đến tượng lớn đặt sàn. Bạn sẽ biết cách đọc kích thước trên mô tả sản phẩm, cách làm mô hình giả để thử chỗ đặt, cách ước cân nặng, và hiểu những con số "theo thước Lỗ Ban" hay gặp khi mua tượng.
Vì sao chỉ nhìn chiều cao là không đủ
Kỳ lân có nhiều dáng: ngồi, nằm, đứng, bước tới, quay đầu. Cùng chiều cao hai mươi phân, một con kỳ lân ngồi có thể chỉ dài mười lăm phân, còn một con kỳ lân dáng bước dài tới ba mươi phân, đuôi xoè ngang thêm vài phân nữa. Nếu bạn chỉ đọc "cao hai mươi phân" rồi hình dung một khối vuông vức, con tượng về nhà sẽ chiếm gấp đôi chỗ bạn dự tính.
Chiều rộng, tức bề ngang khi nhìn từ phía trước, cũng thay đổi theo dáng. Kỳ lân quay đầu sang một bên, hoặc có quả cầu, thỏi vàng đặt bên chân, sẽ rộng hơn kỳ lân đứng thẳng. Với tủ kính có ngăn hẹp hay kệ sách sâu khoảng hai mươi lăm phân, một vài phân chênh lệch đã quyết định con tượng có đặt vừa hay không.
Vì vậy, khi xem mô tả, bạn cần đủ ba số: cao, dài, rộng. Nếu người bán chỉ ghi một số, hãy hỏi thêm. Với đôi kỳ lân, hỏi kích thước của từng con chứ không phải kích thước "bộ". Với tượng có đế rời, hỏi kích thước đã tính cả đế hay chưa, vì đế gỗ có thể làm tượng cao thêm vài phân và rộng thêm đáng kể.
Cũng nên tính khoảng thở quanh tượng. Một con kỳ lân vừa khít ngăn tủ, chạm cả đợt trên lẫn vách hai bên, trông như bị nhét vào chứ không phải được bày. Chừa vài phân phía trên và hai bên giúp tượng có bóng đổ, có không gian để mắt nhìn trọn dáng, và cũng dễ nhấc ra lau bụi hơn.
Bảng gợi ý cỡ theo vị trí đặt
Các con số dưới đây là gợi ý theo tỉ lệ, không phải chuẩn bắt buộc. Hãy điều chỉnh theo kích thước thật của đồ nội thất nhà bạn.
| Vị trí | Chiều dài tượng so với mặt đặt | Chiều cao tượng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Bàn làm việc | Không quá khoảng một phần sáu chiều rộng bàn | Thấp, không che màn hình | Ưu tiên dáng ngồi, nằm |
| Bàn trà phòng khách | Không quá khoảng một phần năm chiều dài bàn | Thấp hơn tầm mắt người ngồi | Chừa chỗ đặt ấm chén |
| Kệ tivi, kệ thấp | Mỗi con không quá khoảng một phần tám chiều dài kệ | Không quá một phần ba chiều cao tivi | Đặt hai đầu kệ |
| Ngăn tủ trưng bày, kệ sách | Sâu không quá khoảng một nửa chiều sâu ngăn | Thấp hơn chiều cao ngăn ít nhất vài phân | Để khoảng thở phía trên |
| Sàn phòng khách, sảnh | Tuỳ diện tích, chừa lối đi | Từ ngang gối trở lên | Cần bệ hoặc đế, chống trượt |
Tỉ lệ "một phần ba" là một nguyên tắc quen thuộc trong trang trí nội thất: vật trang trí chiếm khoảng một phần ba không gian quanh nó thường tạo cảm giác cân đối. Bạn không cần áp dụng chính xác, chỉ dùng như mốc để tránh hai cực: tượng quá bé lọt thỏm, hoặc tượng quá to lấn át cả mặt kệ.
Đo và thử chỗ đặt trước khi mua
Vài bước đơn giản với một cây thước dây và một tấm bìa các-tông giúp bạn tránh gần hết những lần mua nhầm cỡ:
- Đo mặt đặt: chiều dài, chiều sâu mặt bàn hoặc mặt kệ, và chiều cao khoảng trống phía trên (tới đợt kệ trên, tới đáy tivi treo tường hoặc tới trần).
- Đánh dấu vùng đặt bằng băng dính giấy theo đúng chiều dài và chiều rộng của tượng bạn định mua.
- Cắt một tấm bìa hoặc xếp vài hộp giấy cao bằng chiều cao tượng, đặt vào vùng vừa đánh dấu.
- Lùi ra chỗ bạn hay ngồi hoặc đứng nhìn nhiều nhất: ghế sofa, cửa phòng, chỗ ngồi làm việc. Quan sát vài phút, ở cả ban ngày lẫn buổi tối khi bật đèn.
- Thử cả kích thước lớn hơn và nhỏ hơn một bậc bằng cách thêm, bớt hộp; thường bạn sẽ thấy ngay cỡ nào vừa mắt.
- Ghi lại ba con số cao, dài, rộng tối đa cho phép, rồi mới bắt đầu xem mẫu.
Cách làm này mất chừng mười phút nhưng đặc biệt hữu ích với tượng đặt sàn và tượng lớn mua qua mạng, những món đổi trả rất vất vả vì nặng và cồng kềnh.
Ước cân nặng theo chất liệu
Cân nặng ảnh hưởng tới việc chọn kệ, chọn chỗ đặt và cả việc vận chuyển. Bảng dưới đây so sánh tương đối giữa các chất liệu ở cùng một cỡ tượng.
| Chất liệu | Cân nặng tương đối | Ảnh hưởng tới chỗ đặt |
|---|---|---|
| Đồng đúc đặc | Rất nặng | Chỉ đặt cỡ nhỏ; kiểm tra tải kệ |
| Đồng đúc rỗng | Nặng vừa đến nặng | Hợp kệ chắc, tủ gỗ đặc |
| Đá tự nhiên | Rất nặng | Tránh kệ treo tường, đợt kính mỏng |
| Bột đá | Nặng vừa | Hợp hầu hết kệ trong nhà |
| Gỗ | Nhẹ đến vừa tuỳ loại gỗ | Linh hoạt, kể cả kệ treo |
| Resin, sứ | Nhẹ | Dễ đặt, nhưng cần chống trượt vì nhẹ dễ xê dịch |
Khi mua tượng đá hoặc đồng cỡ vừa trở lên, hỏi cân nặng chính xác. Cân nặng vừa giúp bạn chọn chỗ đặt an toàn, vừa là cách kiểm chéo lời mô tả chất liệu: một con kỳ lân "đá tự nhiên" mà nhẹ bất thường so với cỡ thì đáng để hỏi lại.
Tượng kỳ lân lớn đặt sàn trong nhà: lối đi, bệ và an toàn
Tượng kỳ lân cao từ ngang gối trở lên thường được đặt thẳng xuống sàn ở sảnh, phòng khách rộng hay hai bên cầu thang. Với cỡ này, điều cần tính đầu tiên là lối đi. Hãy chừa tối thiểu một lối rộng đủ cho hai người đi ngược chiều, cộng thêm khoảng trống để cánh cửa mở hết mà không chạm tượng. Đặt tượng lấn vào đường đi quen thuộc của người nhà, sớm muộn cũng có người va vào lúc tối trời hay lúc bê đồ.
Tượng lớn nên có bệ hoặc đế, vừa nâng tượng lên tầm nhìn đẹp hơn, vừa tách tượng khỏi sàn ẩm trong mùa nồm và khỏi nước lau nhà hằng ngày. Bệ gỗ, bệ đá đều được, miễn mặt bệ rộng hơn đáy tượng và đặt phẳng. Với sàn gỗ, lót miếng nỉ dưới bệ để không trầy sàn; với sàn gạch trơn, dùng miếng cao su chống trượt.
Nhà có trẻ nhỏ hay thú cưng lớn cần cẩn thận hơn: tượng cao, đáy hẹp có thể bị kéo đổ khi trẻ bám vào để đứng dậy. Tượng đá, đồng nặng hàng chục ký đổ vào người là tai nạn nghiêm trọng. Chọn tượng có đáy rộng, trọng tâm thấp, hoặc cố định tượng vào bệ bằng keo, chốt. Nếu không chắc, một đôi kỳ lân vừa phải đặt trên tủ thấp an toàn hơn tượng lớn đặt sàn.
Số đo "theo thước Lỗ Ban" là gì
Khi xem mô tả tượng, nhất là tượng đặt bàn thờ hay đặt ở vị trí trang trọng, bạn có thể gặp những con số lẻ như hai mươi mốt phân, ba mươi chín phân, kèm ghi chú "đẹp theo thước Lỗ Ban". Thước Lỗ Ban là một loại thước dân gian chia các đoạn dài thành những cung mang tên tốt, xấu; nhiều người làm đồ gỗ, đồ thờ có thói quen chọn kích thước rơi vào cung được coi là tốt.
Đây là một quy ước dân gian, có nhiều loại thước khác nhau dùng cho những mục đích khác nhau, và các loại thước không hoàn toàn khớp nhau. Bạn có thể tham khảo nếu gia đình coi trọng, nhất là với đồ đặt ở gian thờ. Nhưng tỉ lệ thực tế với mặt đặt vẫn nên là tiêu chí đầu tiên: một con số "đẹp" mà con tượng lấn hết mặt kệ thì cũng không còn đẹp nữa.
Nếu bạn thích theo cả hai, hãy chọn khoảng kích thước phù hợp với không gian trước, sau đó trong khoảng ấy mới chọn con số theo thước. Thường thì trong một khoảng vài phân luôn có ít nhất một con số được coi là tốt.
Đọc kích thước trên mô tả sản phẩm cho đúng
Mô tả tượng trên mạng thường ghi kích thước theo một trong ba cách: chỉ ghi chiều cao, ghi ba chiều theo thứ tự cao, dài, rộng, hoặc ghi "dài nhân rộng nhân cao". Thứ tự không thống nhất giữa các nơi, nên bạn nên hỏi lại số nào là chiều nào. Đơn vị cũng vậy: có nơi ghi xăng-ti-mét, có nơi ghi theo "tấc", có nơi ghi cỡ theo số thứ tự như "size 1, size 2" mà không nói rõ số đo.
Một điểm hay gây nhầm nữa là ảnh sản phẩm. Ảnh chụp cận khiến con tượng nhỏ trông như tượng lớn. Ảnh có đặt cạnh vật quen thuộc như cốc nước, quyển sách, bàn tay người sẽ giúp bạn hình dung cỡ thật. Nếu mô tả không có ảnh như vậy, bạn có thể xin người bán chụp thêm một tấm. Khi cần, bạn xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để có mốc so sánh trước khi chọn.
Cuối cùng, ghi chú về đế. Tượng đồng và đá thường đi kèm đế gỗ rời; đế có thể cao vài phân và rộng hơn đáy tượng. Nếu không gian đặt rất sát, hỏi rõ kích thước tổng khi đã đặt lên đế.
Câu hỏi thường gặp
Kỳ lân để bàn làm việc nên cao bao nhiêu?
Không có số cố định, nhưng tượng nên thấp hơn mép dưới màn hình và dài không quá khoảng một phần sáu chiều rộng bàn. Với bàn rộng khoảng một mét hai, kỳ lân dài mười đến mười lăm phân là vừa.
Tại sao tượng mua về trông to hơn trong ảnh?
Thường do mô tả chỉ ghi chiều cao, trong khi kỳ lân dáng bước hay đuôi xoè dài hơn nhiều. Ảnh chụp cận cũng làm khó hình dung cỡ. Nên hỏi đủ ba chiều và xin ảnh tượng đặt cạnh vật quen thuộc.
Có nên chọn kích thước theo thước Lỗ Ban không?
Đây là quy ước dân gian, bạn có thể tham khảo nếu gia đình coi trọng. Nên chọn khoảng kích thước hợp không gian trước, rồi trong khoảng đó mới chọn con số theo thước, để vừa hợp nếp nhà vừa cân đối.
Đặt kỳ lân đá trên kệ treo tường có an toàn không?
Cần kiểm tra tải của kệ và cách bắt vít. Tượng đá, đồng rất nặng, có thể làm kệ treo võng hoặc bung vít, nhất là trên tường gạch rỗng. Với tượng nặng, ưu tiên kệ đứng hoặc tủ gỗ đặc.
Kích thước đôi kỳ lân ghi trên mô tả là của một con hay cả đôi?
Thường là của một con, nhưng không phải nơi nào cũng ghi rõ. Hãy hỏi người bán, và hỏi thêm kích thước đã tính đế hay chưa, để tính đúng chỗ cho hai con đặt đối xứng.
Làm sao thử chỗ đặt khi chưa có tượng?
Dùng băng dính giấy đánh dấu vùng đặt theo chiều dài, chiều rộng của tượng, rồi xếp hộp giấy cao bằng chiều cao tượng. Lùi ra chỗ hay ngồi nhìn vài phút, thử thêm cỡ lớn hơn, nhỏ hơn để chọn.