Phòng trẻ em hợp với vật phẩm nhẹ, không vỡ, không có hạt hay chi tiết rời, và đặt ngoài tầm với của trẻ: linh vật bằng gỗ trơn, tranh treo chắc ở độ cao người lớn, chuông gỗ treo trần cao, gối hay thảm có hình con giáp, một món đá lớn đặt trong tủ kính có khoá nếu gia đình muốn có món theo mệnh. Những thứ nên tránh trong phòng trẻ nhỏ: vòng hạt, đá vụn, đồng xu, quả cầu đá trên kệ, món đá nặng ở tầng kệ cao, và món có cạnh sắc.
Nhiều gia đình muốn đặt một món phong thuỷ trong phòng con như một lời chúc, thường là con giáp của bé, một món hợp mệnh, hay một linh vật gắn với sự bình an. Đó là quan niệm đẹp. Nhưng phòng trẻ em có một đặc điểm mà mọi phòng khác không có: người dùng chính là một đứa trẻ, cho mọi thứ vào miệng, leo lên mọi thứ, kéo đổ mọi thứ. Bài này đặt an toàn lên trước, rồi mới tới chuyện chọn món theo tuổi, chất liệu và cách để con tham gia.
Ba nguy cơ có thật trong phòng trẻ nhỏ
Nguy cơ thứ nhất là hóc dị vật. Trẻ dưới ba tuổi khám phá thế giới bằng miệng. Một viên đá vụn, một hạt vòng, một đồng xu nhỏ là kích thước vừa đủ để lọt vào đường thở. Các khuyến cáo an toàn đồ chơi phổ biến đều dặn tránh để vật nhỏ trong tầm tay trẻ dưới ba tuổi. Với vật phẩm, điều này nghĩa là không có vòng hạt, không có túi đá vụn, không có tiền xu buộc dây trong phòng trẻ nhỏ, kể cả khi chúng được tặng với ý tốt.
Nguy cơ thứ hai là vật nặng rơi. Trẻ biết bò, biết đứng là biết vịn kệ đứng lên, kéo khăn trải, giật dây. Một quả cầu đá nặng nửa cân đặt trên kệ cao 1 m rơi xuống đầu trẻ là chấn thương có thật. Cả chiếc kệ không bắt vít vào tường cũng có thể đổ về phía trẻ khi trẻ leo lên.
Nguy cơ thứ ba là cạnh sắc và mảnh vỡ. Món pha lê, thuỷ tinh, gốm mỏng rơi vỡ tạo mảnh sắc trên sàn, nơi trẻ bò và đi chân trần. Món đá có cánh mỏng, mũi nhọn như cụm thạch anh dựng đứng, kiếm trang trí cũng không hợp phòng trẻ.
Ba nguy cơ này giảm dần khi trẻ lớn, nhưng không biến mất hoàn toàn cho tới khi trẻ đi học. Vì vậy, chọn vật phẩm cho phòng con nên đi theo lứa tuổi.
Chọn món theo lứa tuổi của con
Bảng dưới gợi ý theo các mốc tuổi thường gặp. Mốc tuổi chỉ là tham khảo; mỗi trẻ phát triển khác nhau, cha mẹ là người hiểu con mình nhất:
| Tuổi của con | Nhu cầu của gia đình | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Dưới 1 tuổi | Một lời chúc nhẹ nhàng trong phòng | Tranh treo cao, gối hay chăn có hình con giáp | Không đặt gì trong cũi; không treo vật nặng phía trên cũi |
| 1 đến 3 tuổi | Có một món linh vật cho con | Linh vật gỗ trơn cỡ lớn, không chi tiết rời; chuông gỗ treo trần | Không vòng hạt, không đá nhỏ, không đồng xu |
| 3 đến 6 tuổi | Con bắt đầu thích con giáp của mình | Tượng con giáp gỗ hoặc đá cỡ lớn trên kệ thấp | Món đá chỉ ở tầng thấp, kệ bắt vít tường |
| 6 đến 10 tuổi | Góc học tập trong phòng | Tháp văn xương nhỏ, bình bút đá, chặn giấy | Đá nặng đặt trên bàn học, không trên kệ cao |
| Trên 10 tuổi | Con tự chọn món mình thích | Cụm thạch anh, quả cầu nhỏ, món con giáp | Đặt trên bàn học, không trên kệ cao |
| Mọi lứa tuổi | Món hợp mệnh mà cha mẹ muốn giữ | Món đá lớn trong tủ kính có khoá ở phòng khác | Có thể để ở phòng cha mẹ, chờ con lớn |
Điều dễ thấy từ bảng là trẻ càng nhỏ, phòng càng ít món, và món càng nằm xa tầm tay. Một lời chúc không cần phải nằm trong tầm tay con mới có ý nghĩa.
Món treo: chỉ ở độ cao người lớn, và treo cho thật chắc
Tranh và món treo là cách đưa vật phẩm vào phòng trẻ mà không chiếm sàn hay kệ. Một bức tranh cá chép, tranh con giáp của bé, tranh hoa sen treo trên tường đối diện giường là hình ảnh nhẹ nhàng mà trẻ nhìn thấy mỗi sáng thức dậy.
Điều quan trọng là treo ở đâu và treo bằng gì. Không treo tranh, gương hay bất kỳ món nặng nào ngay phía trên đầu giường hay cũi của trẻ. Nếu một chiếc đinh tuột, món rơi thẳng xuống chỗ trẻ đang ngủ. Tường đối diện hoặc tường bên cạnh, cách xa giường, là chỗ an toàn hơn. Tranh nặng phải dùng vít và tắc kê đúng tải, không treo bằng đinh đóng vào tường thạch cao.
Chuông gió, chuông gỗ treo trần là món nhiều gia đình thích cho phòng con. Chọn loại bằng gỗ hoặc tre, không thuỷ tinh, treo trên trần ở vị trí trẻ không với tới kể cả khi đứng trên giường. Dây treo không quá dài và không thả xuống gần giường, vì dây dài là nguy cơ quấn cổ với trẻ nhỏ.
Chất liệu hợp và không hợp phòng trẻ
Gỗ trơn, gỗ tự nhiên. Nhẹ, không vỡ thành mảnh sắc, ấm tay. Linh vật gỗ khối lớn, cạnh bo tròn là chất liệu hợp nhất cho trẻ nhỏ. Hỏi người bán về loại sơn, vecni đã dùng; trẻ hay ngậm đồ, nên ưu tiên gỗ mộc hoặc sơn gốc nước dùng cho đồ chơi.
Vải, bông. Gối, thú bông, thảm có hình con giáp, hình cá chép là cách đưa biểu tượng vào phòng trẻ an toàn nhất. Không phải vật phẩm truyền thống, nhưng mang cùng lời chúc và không làm ai đau.
Đá nguyên khối cỡ lớn. Chỉ khi trẻ đã qua tuổi cho đồ vào miệng và món đủ lớn để không lọt miệng. Đặt ở tầng thấp của kệ đã bắt vít tường, hoặc trên bàn học. Món đá nặng là món không nên đặt ở tầng kệ cao trong phòng trẻ.
Đồng. Không vỡ nhưng nặng và lạnh; món đồng nhỏ có thể có cạnh sắc ở chi tiết tai, đuôi. Phù hợp trẻ lớn hơn, đặt ở bàn học.
Pha lê, thuỷ tinh, gốm mỏng. Không hợp phòng trẻ nhỏ vì mảnh vỡ sắc. Để dành cho phòng khác hoặc khi con đã lớn.
Vòng hạt, đá vụn, tiền xu. Không đặt trong phòng trẻ dưới ba tuổi dưới bất kỳ hình thức nào. Trẻ lớn hơn vẫn nên được giám sát với hạt nhỏ.
Kệ, tủ trong phòng con: điều cần làm trước khi đặt bất cứ thứ gì
Kệ là nơi phần lớn vật phẩm trong phòng trẻ được đặt, và cũng là nơi xảy ra nhiều tai nạn nhất. Trẻ từ một tuổi rưỡi tới năm tuổi coi kệ như một chiếc thang: kéo ngăn dưới ra làm bậc, vịn tầng giữa, với tay lên tầng trên. Một chiếc kệ sách hay tủ đồ chơi cao hơn 60 cm mà không bắt vít vào tường có thể đổ úp xuống khi trẻ leo. Đây là loại tai nạn mà các khuyến cáo an toàn nhà cửa cho trẻ em nhắc đi nhắc lại.
Vì thế, việc đầu tiên trước khi đặt bất kỳ món gì lên kệ trong phòng con là cố định kệ vào tường bằng ke chống lật. Phần lớn kệ bán sẵn hiện nay đã kèm bộ phụ kiện này; nếu không, mua ở cửa hàng đồ gia dụng, lắp mất mười lăm phút.
Sau đó là quy tắc chia tầng. Tầng thấp nhất, ngang tầm trẻ, dành cho đồ chơi và sách của con, món trẻ được phép chạm. Tầng giữa cho món nhẹ, không vỡ như linh vật gỗ. Tầng trên cùng, ngoài tầm với, có thể đặt món mà cha mẹ muốn trưng nhưng không muốn trẻ chạm, miễn là món đó nhẹ: một món nặng rơi từ tầng cao nhất là món nguy hiểm nhất. Món đá nặng, nếu có, đặt ở tầng thấp trong tủ có cánh khoá, không phải tầng cao để trống.
Món hợp mệnh của con: giữ ý nghĩa mà không đặt vào phòng
Nhiều ông bà, cha mẹ muốn có một món hợp mệnh cho cháu, cho con ngay từ khi mới sinh: một cụm thạch anh theo màu mệnh, một tượng con giáp bằng đá quý, một chiếc vòng đá để dành. Ý định rất đẹp, nhưng những món này thường là đá, nặng hoặc có hạt nhỏ, đúng những thứ không hợp phòng trẻ nhỏ.
Cách nhiều gia đình làm là giữ món đó ở nơi khác: tủ kính phòng khách, kệ phòng ngủ của cha mẹ, hoặc cất trong hộp chờ ngày con đủ lớn. Khi con đến tuổi tự chọn đồ, món đó trở thành một món quà có câu chuyện: "cái này ông bà mua từ khi con mới sinh". Ý nghĩa không mất đi chỉ vì món chưa ở trong phòng con.
Với vòng tay đá cho trẻ, nên chờ tới khi trẻ đủ lớn để không ngậm, không cắn hạt, và dây đủ chắc. Trẻ nhỏ đeo vòng hạt có nguy cơ dây đứt, hạt rơi vào miệng. Nhiều gia đình chọn vòng bạc trơn hoặc vòng gỗ một khối cho trẻ thay vì vòng hạt xâu.
Để con tham gia chọn khi con đủ lớn
Từ khoảng năm sáu tuổi, nhiều trẻ đã có hứng thú với con giáp của mình, hỏi "con tuổi con gì", thích một con vật nào đó. Đây là lúc vật phẩm trong phòng có thể trở thành thứ của con thay vì thứ cha mẹ đặt vào. Cho con chọn giữa hai ba món đã được cha mẹ lọc trước về an toàn là cách vừa giữ lời chúc vừa để con thấy món đó là của mình.
Món con tự chọn thường được con quý và giữ gìn. Một con ngựa gỗ, một con mèo đá, một con cá chép nhỏ mà con thích có khi được giữ tới khi con lớn hẳn. Đừng biến món đó thành áp lực: tránh những câu như "có con tỳ hưu này thì con phải học giỏi". Vật phẩm trong phòng con là lời chúc, không phải điều kiện.
Với trẻ lớn hơn, đó cũng là dịp để kể cho con nghe về tập quán: vì sao người ta chọn cá chép, vì sao có mười hai con giáp. Những câu chuyện văn hoá như vậy có giá trị hơn mọi ý nghĩa tài lộc gán cho món đồ.
Kiểm hàng khi mua món cho phòng con
Với phòng trẻ em, kiểm hàng là kiểm an toàn trước:
- Kéo nhẹ các chi tiết như tai, đuôi, sừng, chân xem có lỏng không; chi tiết gắn keo có thể bung ra thành vật nhỏ.
- Miết tay dọc mọi cạnh, mọi góc tìm chỗ sắc, chỗ dằm gỗ.
- Hỏi về sơn và vecni; món có mùi hoá chất nồng nên để thoáng vài ngày trước khi đưa vào phòng.
- Món treo kiểm móc, dây và trọng lượng để chọn vít, tắc kê phù hợp.
- Món đá kiểm đáy phẳng, đặt xuống không lắc.
Món mua online cho phòng con nên được mở ra kiểm ngay khi nhận, trước khi trẻ thấy và đòi cầm. Món có chi tiết lỏng hay mùi sơn nồng thì đổi, đừng cố dùng.
Món cho phòng trẻ em chỉ cần tầng ngân sách nhỏ đến trung. Một linh vật gỗ đẹp, chắc chắn, an toàn quý hơn một món đá đắt tiền phải đặt trên kệ cao.
Câu hỏi thường gặp
Phòng trẻ sơ sinh có nên đặt vật phẩm phong thuỷ không?
Có thể, nhưng chỉ ở dạng tranh treo cao, cách xa cũi, hoặc vải có hình con giáp như gối, chăn. Không đặt gì trong cũi, không treo vật nặng phía trên cũi, không để vòng hạt, đá nhỏ, đồng xu trong phòng.
Có nên cho trẻ nhỏ đeo vòng đá hợp mệnh không?
Trẻ dưới ba tuổi không nên đeo vòng hạt vì nguy cơ dây đứt và hạt rơi vào miệng. Nhiều gia đình giữ vòng đá chờ con lớn, hoặc chọn vòng bạc trơn, vòng gỗ một khối cho trẻ nhỏ.
Đặt quả cầu thạch anh trong phòng con có được không?
Với trẻ nhỏ thì không nên: quả cầu nặng, tròn nên dễ lăn khỏi đế, rơi xuống chân hay vỡ trên sàn. Trẻ lớn có thể có quả cầu nhỏ trên bàn học, đặt trong đế lõm sâu, xa mép bàn.
Tượng con giáp của bé nên làm bằng chất liệu gì?
Với trẻ nhỏ, gỗ trơn cạnh bo tròn là hợp nhất. Trẻ từ năm sáu tuổi có thể có tượng đá cỡ lớn đặt trên kệ thấp đã bắt vít tường. Tránh pha lê, thuỷ tinh và món có chi tiết nhỏ gắn keo.
Ông bà tặng cụm đá lớn cho cháu mới sinh thì để đâu?
Đặt ở tủ kính phòng khách hoặc phòng cha mẹ, hoặc cất trong hộp chờ cháu lớn. Món vẫn giữ ý nghĩa, và khi cháu đủ tuổi, đó là một món quà có câu chuyện. Không đặt món đá nặng trên kệ cao trong phòng trẻ.
Treo tranh trong phòng con cần chú ý gì?
Không treo phía trên đầu giường hay cũi. Treo ở tường đối diện hoặc bên cạnh, dùng vít và tắc kê đúng tải. Tranh kính nặng nên thay bằng tranh canvas hay tranh in nhẹ, không có mặt kính vỡ được.