Nhân viên kinh doanh đi gặp khách thường chọn vật phẩm mang theo người: móc khoá đá hoặc đồng trên chìa khoá xe máy, đồng xu trong ví, móc điện thoại nhỏ, vòng tay mảnh đeo ở tay không bắt tay, và một món nhỏ trong cặp; bàn làm việc ở văn phòng thì chỉ cần một món gọn vì ít ngồi. Món theo người phải nhẹ, không vướng khi lái xe, chịu được mưa nắng, và không gây chú ý sai lúc ngồi bàn với khách.
Vật phẩm không làm thay việc chốt đơn: đơn hàng đến từ hiểu sản phẩm, chăm khách, giữ lời hẹn, theo đuổi tới cùng. Nhưng một món nhỏ đi cùng mình qua những ngày chạy xe hai ba chục cây số, những buổi chờ khách ở quán cà phê, là thứ nhiều người làm sales thấy dễ chịu. Bài này đi vào chuyện chọn món sao cho hợp với nhịp làm việc đó.
Nhịp làm việc của nhân viên kinh doanh và chỗ cho vật phẩm
Một ngày của nhân viên kinh doanh thị trường thường là: sáng họp nhanh ở văn phòng, rồi chạy xe đi gặp khách, ghé đại lý, cửa hàng, quán cà phê hẹn; chiều về báo cáo hoặc làm từ xa. Thời gian ngồi bàn văn phòng có khi chỉ một hai tiếng mỗi ngày. Món để bàn vì thế không phải món quan trọng nhất.
Những thứ đi theo người cả ngày là chìa khoá xe, ví, điện thoại, cặp hoặc ba lô, và cổ tay. Đó là năm chỗ hợp đặt vật phẩm nhất. Mỗi chỗ có ràng buộc riêng: chìa khoá xe phải gọn để cắm vào ổ khoá, ví phải mỏng, điện thoại phải cầm thoải mái, cổ tay phải bắt tay được mà không cấn.
Nhân viên kinh doanh ngành dược, thiết bị y tế, vật liệu xây dựng còn hay phải vào những nơi có quy định riêng: bệnh viện, công trường, nhà máy. Ở đó đồ đeo lủng lẳng có khi bị nhắc tháo, nên món trong ví và trong cặp càng hợp hơn món trên tay.
Nhân viên kinh doanh văn phòng, chăm khách qua điện thoại nhiều hơn, thì ngược lại: bàn làm việc là chính. Phần sau của bài có bảng chia hai kiểu này.
Móc khoá xe máy: nhỏ, chắc, không cào dàn áo
Móc khoá là món được chọn nhiều nhất, vì nhìn thấy mỗi lần lên xe, xuống xe. Với xe máy, chùm chìa khoá treo lủng lẳng ở ổ khoá suốt quãng đường; móc khoá to, nặng sẽ đập vào dàn áo nhựa, để lại vết xước quanh ổ khoá sau vài tháng. Chọn món dưới 4 cm, nhẹ, cạnh tròn; đá có mặt nhẵn hoặc đồng tròn trịa. Tỳ hưu nhỏ, hồ lô đá, đồng xu là ba hình tượng hay gặp.
Dây móc khoá nên là vòng kim loại chắc hoặc dây dù bện; dây da mảnh, dây chun gặp nắng mưa sẽ giòn và đứt, mất món lúc nào không hay. Kiểm tra dây mỗi tháng. Với xe có khoá thông minh, móc khoá gắn vào remote, cũng nên nhẹ để không kéo rách lỗ móc của vỏ remote.
Ô tô thì không treo gì ở gương chiếu hậu che tầm nhìn, không đặt vật cứng rời trên taplo vì cản túi khí và văng khi phanh. Móc khoá trên chìa khoá ô tô, cũng nên nhẹ, vì chùm khoá nặng treo vào ổ khoá lâu ngày có thể làm mòn ổ.
Ví, điện thoại, cặp: món mang theo mà không cộm
Ví nam của người làm sales thường đã chật với thẻ, danh thiếp, tiền. Đồng xu đồng mỏng, xu mỹ nghệ dập phẳng là lựa chọn không cộm; tránh đồng xu đúc dày hay chuỗi ba đồng buộc dây, kẹp vào ví sẽ phồng và mòn da. Ví nữ, túi xách rộng hơn, có thể đựng một túi gấm nhỏ hoặc hồ lô đá mini.
Móc điện thoại đá nhỏ treo ở ốp lưng được nhiều bạn trẻ thích. Lưu ý móc treo dài va vào màn hình khi đặt điện thoại xuống bàn, hoặc vướng khi cho điện thoại vào túi quần. Chọn dây ngắn, hạt nhỏ, và đừng để móc đè lên camera khi chụp ảnh sản phẩm cho khách.
Cặp, ba lô: một món nhỏ trong ngăn khoá kéo hay treo ở khoen ngoài. Nhân viên mang mẫu hàng, catalogue, máy tính bảng thì đặt món xa đồ dễ trầy. Món treo ngoài nên chịu nước, vì ba lô ướt mưa là chuyện thường của người chạy xe.
Đeo gì khi bắt tay và ngồi bàn với khách
Lúc ngồi bàn với khách là lúc đồ đeo được nhìn rõ nhất. Vòng hạt to, nhiều charm, chuỗi quấn nhiều vòng dễ gây chú ý không đúng lúc: va vào bàn kính lạch cạch khi ghi chép, vướng khi mở catalogue. Vòng mảnh 6–8 mm đeo ở tay trái (tay không bắt tay với đa số người thuận tay phải) là lựa chọn của nhiều người. Bắt tay mà khách cảm thấy một khối đá cứng cấn vào cổ tay là cảm giác không dễ chịu.
Màu nên trầm với khách doanh nghiệp, có thể vui hơn với khách bán lẻ trẻ. Người bán sản phẩm cao cấp như bất động sản, ô tô, bảo hiểm cho khách lớn tuổi thường giữ vẻ chỉn chu: không đồ đeo màu rực, không mặt dây lớn lộ ra cổ áo. Người bán sản phẩm thời trang, mỹ phẩm có thể đeo món thể hiện gu, miễn hợp phong cách sản phẩm.
Đồng hồ và vòng tay cùng đeo một tay thì cọ vào nhau, xước mặt đồng hồ và mẻ hạt. Nhiều người đeo đồng hồ tay trái, vòng tay phải, hoặc chọn một trong hai cho ngày gặp khách quan trọng.
Gặp khách là nữ hay lớn tuổi, có người thích hỏi về chiếc vòng. Trả lời đơn giản "món người nhà tặng" hay "em thích màu này" nhẹ nhàng hơn là kể chuyện mệnh, may mắn; chủ đề cuộc gặp vẫn là sản phẩm.
Bảng: kiểu nhân viên kinh doanh, món hay chọn và lưu ý
Bảng tóm hai kiểu làm sales hay gặp và các món phù hợp:
| Kiểu công việc / chỗ | Món hay chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đi thị trường bằng xe máy | Móc khoá đá hoặc đồng dưới 4 cm | Nhẹ, cạnh tròn; dây chắc chịu mưa nắng |
| Ví, túi | Đồng xu mỏng, túi gấm nhỏ | Không dùng xu dày làm phồng ví |
| Điện thoại | Móc điện thoại dây ngắn, hạt nhỏ | Không đè camera, không quẹt màn hình |
| Đồ đeo khi gặp khách | Vòng mảnh 6–8 mm ở tay không bắt tay | Màu trầm với khách doanh nghiệp |
| Sales văn phòng, telesales | Cây đá mini, bình bút đá | Món gọn trên bàn; không vướng tai nghe, bàn phím |
| Trưởng nhóm kinh doanh | Cây đá cỡ vừa, thuyền nhỏ ở bàn | Bàn có nhân viên ngồi trao đổi đối diện |
Với người đi thị trường, ưu tiên theo thứ tự: chìa khoá xe, ví, cổ tay, cặp, rồi mới tới bàn làm việc.
Bàn của sales văn phòng và trưởng nhóm kinh doanh
Sales văn phòng, telesales, nhân viên chăm sóc khách qua điện thoại ngồi bàn gần như cả ngày, đeo tai nghe, nhìn màn hình danh sách khách. Bàn của họ thường hẹp, sát nhau trong một dãy dài. Món hợp là thứ dưới 12 cm, không phát ra tiếng, không phản chiếu ánh đèn vào màn hình: cây đá mini, bình bút đá, quả cầu đục nhỏ có đế.
Trưởng nhóm kinh doanh có bàn rộng hơn, nhân viên hay kéo ghế ngồi đối diện báo cáo số. Ở đây một món cỡ vừa như thuyền buồm nhỏ, cây đá lá xanh 20 cm đặt ở một đầu bàn là đủ, không che mặt nhau khi trao đổi. Nhiều trưởng nhóm thích một món chung của cả nhóm đặt ở bàn mình, như chiếc thuyền mà cả nhóm góp tiền mua sau một quý vượt chỉ tiêu.
Phòng kinh doanh hay có bảng chỉ tiêu, bảng xếp hạng doanh số treo tường. Đặt vật phẩm cạnh bảng đó để "kéo số" là kiểu bài trí dễ thành trò cười trong phòng. Món nên ở bàn, ở kệ, và số liệu trên bảng là chuyện của kế hoạch, của cuộc gọi.
Những ngày khó: bị từ chối, cuối tháng chạy chỉ tiêu
Nghề kinh doanh có những tuần mười cuộc gặp, chín lời từ chối. Nhiều người làm sales kể rằng chính những ngày đó họ hay sờ tay vào chiếc móc khoá, chiếc vòng, như một cách tự trấn an. Đó là chức năng thật của vật phẩm theo người: một món quen thuộc, gợi một lời chúc của người thân, giúp lấy lại bình tĩnh trước cuộc gặp tiếp theo.
Nhưng cũng chính ngày khó là lúc dễ rơi vào tâm lý mua thêm món này món kia để "đổi vận". Người bán vật phẩm có tâm sẽ không khuyên như vậy. Việc thật giúp qua tuần khó là xem lại danh sách khách tiềm năng, ghi lại lý do từng lời từ chối, hỏi người có kinh nghiệm hơn, ngủ đủ, và giữ nhịp gọi điện đều đặn. Vật phẩm đứng bên cạnh những việc đó, không thay chúng.
Cuối tháng chạy chỉ tiêu, nhiều người bỏ bữa, chạy xe liên tục. Món theo người lúc này nên gọn tới mức quên nó đi cũng được: móc khoá nhỏ, đồng xu mỏng. Món cầu kỳ, phải tháo ra cất vào, chỉ thêm việc.
Mưa nắng và bảo quản đồ theo người
Món theo người của nhân viên kinh doanh chịu điều kiện khắc nghiệt hơn hẳn đồ để bàn: nắng gắt trên yên xe, mưa dầm, mồ hôi, bụi đường. Đá nhuộm phai màu nhanh dưới nắng, dây chun lão hoá, bạc xỉn vì mồ hôi. Chọn đá màu tự nhiên, dây dù hoặc dây cước, kim loại không gỉ hoặc đồng đặc.
Sau những ngày mưa, lau khô móc khoá, vòng tay; đồng để ẩm sẽ lên vệt xanh. Vòng chun nên thay dây sau sáu tháng tới một năm nếu đeo hằng ngày, trước khi nó tự đứt giữa đường. Người hay chạy xe xa cũng nên có một túi zip nhỏ trong cặp để cất vòng khi trời mưa to.
Thạch anh tím, thạch anh hồng làm móc khoá xe máy thì phơi nắng cả ngày sẽ nhạt màu dần. Người đi thị trường nhiều có thể chọn đá đục như mắt hổ, obsidian, đá mặt trăng, ít bị ảnh hưởng hơn.
Chọn theo mệnh và kiểm hàng món nhỏ
Món nhỏ theo người dễ chọn theo mệnh nhất: móc khoá thạch anh trắng hay đồng cho mệnh Kim, móc khoá gỗ hay ngọc xanh cho mệnh Mộc, obsidian hay đá mặt trăng cho mệnh Thuỷ, mắt hổ đỏ hay thạch anh hồng cho mệnh Hoả, mắt hổ vàng hay thạch anh vàng cho mệnh Thổ. Không ai biết chiếc móc khoá của mình có ý gì, trừ mình.
Kiểm hàng món nhỏ: soi chỗ nối giữa đá và móc kim loại, vì đó là chỗ hay gãy; móc dán keo dễ bung hơn móc xỏ lỗ. Đồng xu kiểm cạnh có bavia sắc không. Vòng tay kéo nhẹ dây chun xem đàn hồi đều. Món rẻ bằng nhựa giả đá cũng được, miễn mua đúng giá nhựa.
Một câu cho người đang chọn: mục Móc Khóa, Móc Điện Thoại trên vatphamphongthuy.com gom những món cỡ nhỏ hợp chìa khoá xe và ốp lưng, đủ để so cỡ trước khi mua.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên kinh doanh nên mang vật phẩm gì khi đi gặp khách?
Món nhỏ theo người như móc khoá xe, đồng xu mỏng trong ví, vòng tay mảnh ở tay không bắt tay. Tránh món cồng kềnh, vòng hạt to va vào bàn khi ghi chép. Vật phẩm là món đi cùng, còn kết quả gặp khách đến từ sự chuẩn bị.
Móc khoá đá có làm trầy xe máy không?
Có thể, nếu móc khoá to, nặng, cạnh sắc, đập vào dàn áo nhựa quanh ổ khoá khi chạy xe. Chọn món dưới 4 cm, nhẹ, cạnh tròn, dây ngắn. Lau dàn áo định kỳ để bụi cát không làm vết xước sâu hơn.
Đeo vòng tay ở tay nào khi phải bắt tay khách nhiều?
Nhiều người đeo ở tay trái để tay phải bắt tay không bị cấn. Đây là lựa chọn thực tế, không liên quan quan niệm tay trái tay phải theo phong thuỷ. Vòng mảnh 6–8 mm ít gây vướng hơn vòng hạt to.
Đá nào làm móc khoá xe máy bền màu dưới nắng?
Đá đục như mắt hổ, obsidian, đá mặt trăng, mã não tự nhiên ít bị ảnh hưởng bởi nắng. Thạch anh tím, thạch anh hồng và đá nhuộm có thể nhạt màu khi phơi nắng lâu. Dây chun, dây da mảnh cũng nhanh hỏng ngoài trời.
Sales làm văn phòng, telesales nên đặt gì trên bàn?
Món gọn như cây đá mini, bình bút đá, đặt ở góc không vướng tai nghe, bàn phím. Bàn telesales thường hẹp và ngồi sát nhau, nên món dưới 12 cm, không phát ra tiếng, không lấn sang chỗ đồng nghiệp.