Theo cách bày phổ biến trong giới vật phẩm, tourmaline đen hay được đặt ở lối vào và bàn làm việc, tourmaline hồng ở phòng ngủ hoặc góc riêng, còn cây thô và lát dưa hấu thì vào tủ kính, kệ sách nơi có ánh sáng tốt. Những gợi ý này dựa trên quan niệm gán ý nghĩa theo màu, nhưng mỗi vị trí cũng có lý do thực tế riêng về ánh sáng, an toàn và độ bền.
Bài này đi qua từng chỗ đặt hay gặp trong nhà ở và văn phòng, nói rõ đâu là quan niệm, đâu là lý do thực tế, chọn dạng và cỡ thế nào, và những chỗ không nên để tourmaline vì dễ làm hỏng món đồ hoặc gây nguy hiểm. Phần ý nghĩa từng màu có bài riêng trong danh mục, ở đây tập trung vào chuyện đặt cho đúng chỗ.
Nguyên tắc chung khi chọn chỗ đặt tourmaline
Trong các tài liệu phong thủy phổ thông, vị trí đặt đá thường được chọn theo hai cách: theo chức năng của không gian (lối vào, chỗ làm việc, chỗ nghỉ ngơi) và theo phương vị gắn với ngũ hành. Tourmaline không có quy tắc riêng trong sách cổ, nên các gợi ý hiện nay chủ yếu áp quy tắc chung của đá màu vào từng màu tourmaline.
Bên cạnh quan niệm, có bốn yếu tố thực tế nên cân nhắc mỗi khi chọn chỗ. Thứ nhất là ánh sáng: tourmaline màu cần ánh sáng xuyên hoặc chiếu xiên mới đẹp, schorl đen thì cần ánh sáng lướt để nổi sọc. Thứ hai là an toàn: cây thô có cạnh sắc, khối lớn nặng. Thứ ba là bụi: kẽ sọc và tinh thể nền bám bụi nhanh. Thứ tư là nhiệt: nguồn nhiệt liên tục không tốt cho đá có vết nứt hay đá đã xử lý.
Khi quan niệm và thực tế mâu thuẫn, chẳng hạn một góc được gợi ý theo phương vị nhưng lại nằm ngay cạnh lò vi sóng hay chỗ trẻ hay chơi, hãy ưu tiên thực tế. Một khối đá đặt an toàn, sạch sẽ và đẹp mắt ở góc khác vẫn hơn một khối đá đúng hướng nhưng dễ rơi vỡ.
Lối vào, kệ giày và tủ cạnh cửa
Lối vào là vị trí được nhắc nhiều nhất cho tourmaline đen. Theo quan niệm phổ biến, khối đá đen đặt gần cửa mang hình ảnh "lá chắn", tách bạch không gian bên ngoài với bên trong nhà. Đây là cách hiểu biểu tượng, không có tác dụng vật lý nào như chặn sóng hay lọc không khí.
Lý do thực tế để đặt schorl ở đây khá thuyết phục: lối vào thường chật, ít chỗ để đồ trang trí lớn, mà schorl đen lại gọn, nặng, không đổ khi cửa đóng mạnh, không phai màu dù ánh sáng thay đổi. Một khối cỡ lòng bàn tay trên mặt tủ giày, hoặc một cụm vài cây đặt trên đế gỗ nhỏ, tạo điểm nhấn mà không chiếm chỗ.
Hãy đặt lùi vào trong mặt tủ, cách mép ít nhất vài phân, để túi xách, áo khoác hay tay người đi qua không gạt rơi. Lối vào cũng là nơi nhiều bụi từ ngoài đường, nên lau khối đá định kỳ hằng tuần bằng cọ mềm. Nếu nhà có trẻ nhỏ chạy ra đón khách, chọn khối đá có cạnh đã mài tròn hoặc đặt ở kệ cao hơn tầm với của trẻ.
Bàn làm việc: cỡ, vị trí và những lời đồn nên bỏ
Chọn cỡ vừa tay. Một khối schorl, tháp nhỏ hay cây trên đá mẹ cỡ khoảng 5–8 cm là đủ. Món quá lớn chiếm chỗ tài liệu và dễ va khi bạn với chuột, cốc nước.
Đặt ở góc bàn, không ở giữa. Góc trong của bàn, phía xa người ngồi, là chỗ ít bị va nhất. Theo một số cách bày, góc trái hoặc góc phải được gán ý nghĩa riêng; các nguồn không thống nhất, bạn chọn bên nào không vướng tay thuận.
Đặt cạnh máy tính không có tác dụng chặn sóng. Nhiều mô tả bán hàng nói tourmaline đen "hấp thụ sóng điện từ" từ máy tính, điện thoại. Không có cơ sở vật lý cho việc một khối đá nhỏ đặt cạnh máy làm giảm bức xạ của thiết bị. Nếu thích, bạn cứ đặt vì đẹp, nhưng không nên tin vào tác dụng này.
Dùng như vật chặn giấy. Schorl nặng, đáy khối thô thường có mặt tương đối phẳng, nên là vật chặn giấy, chặn sổ khá tiện. Đây là công năng thật nhất của một khối đá trên bàn.
Văn phòng chung cần tế nhị. Ở bàn làm việc chung, chọn món nhỏ, gọn, không có cạnh nhọn chĩa sang chỗ đồng nghiệp. Món đá to, nhiều cây nhọn có thể gây khó chịu hoặc nguy hiểm khi người khác đi qua.
Phòng khách và tủ kính trưng bày
Phòng khách là chỗ hợp nhất cho cây tourmaline thô trên đá mẹ, lát dưa hấu và các mẫu đẹp mà bạn muốn khách nhìn thấy. Tủ kính có cửa bảo vệ mẫu khỏi bụi, khỏi tay trẻ nhỏ và vật nuôi, đồng thời cho phép gắn đèn chiếu riêng. Đèn LED dải đặt phía trên chiếu xuống làm nổi sọc dọc của schorl; đèn đặt sau hoặc dưới mẫu trong suốt làm tourmaline màu và lát dưa hấu sáng lên.
Nếu không có tủ kính, kệ trang trí hoặc kệ sách cũng được, nhưng nên dành cho mẫu một khoảng trống riêng, không nhét lẫn giữa sách và đồ lưu niệm. Mẫu khoáng vật cần "khoảng thở" để mắt người nhìn dừng lại. Đặt ở tầm mắt người đứng là vị trí dễ ngắm nhất.
Theo quan niệm ngũ hành theo phương vị, một số tài liệu gợi ý đặt đá màu đen, xanh lam ở phía Bắc phòng, đá hồng đỏ ở phía Nam, đá xanh lá ở phía Đông. Nếu bạn quan tâm, có thể kết hợp gợi ý này khi chọn kệ, miễn là kệ đó vẫn an toàn và có ánh sáng tốt.
Phòng ngủ và góc riêng
Tourmaline hồng, với hình ảnh dịu dàng gắn với màu sắc, hay được gợi ý cho phòng ngủ, bàn trang điểm hoặc góc đọc sách. Một lát dưa hấu nhỏ trên đế, một cây hồng thô hay đĩa đựng trang sức có vòng tourmaline đều hợp. Đây là cách bày theo cảm giác màu sắc nhiều hơn là quy tắc cứng.
Với phòng ngủ, ưu tiên món nhỏ, cạnh tròn, đặt trên bàn trang điểm hoặc kệ, không đặt ở đầu giường ngay sát gối, vì khi trở mình hay với tay tắt đèn ban đêm, bạn có thể làm rơi món đồ hoặc bị cạnh sắc làm xước tay. Khối đá to, nặng càng không nên đặt trên kệ treo ngay phía trên đầu giường.
Phòng ngủ của trẻ em cần cẩn thận nhất. Cây thô, mảnh vụn, hạt vòng rời đều có nguy cơ hóc với trẻ nhỏ. Nếu muốn bày, hãy chọn món lớn hơn nắm tay của trẻ, cạnh tròn, đặt trong tủ có cửa hoặc kệ cao. Với trẻ nhỏ dưới ba tuổi, tốt nhất chưa bày đá trong tầm với.
Quầy lễ tân, sảnh văn phòng và cửa hàng
Ở không gian kinh doanh, tourmaline thường xuất hiện dưới dạng khối schorl lớn hoặc cụm cây đen trên nền thạch anh trắng đặt ở quầy lễ tân, kệ sảnh. Hình ảnh vững vàng gắn với màu đen hợp với tinh thần "đứng vững" mà nhiều chủ cơ sở muốn gửi gắm khi khai trương. Đây là biểu tượng, không phải lời hứa về doanh thu.
Về thực tế, quầy lễ tân là nơi đông người tựa tay, đặt túi, ký giấy tờ, nên khối đá cần nằm ở góc trong của quầy, trên đế nặng có lót cao su chống trượt, cách mép đủ xa để khách không gạt rơi. Khối lớn từ khoảng hai mươi phân trở lên nên đặt trên kệ riêng hoặc trong hộp kính, tránh lối đi chính và lối thoát hiểm.
Ở cửa hàng có trẻ em ra vào, như cửa hàng đồ chơi, sách thiếu nhi hay phòng khám nhi, chọn khối có cạnh đã mài tròn hoặc đặt sau kính. Nhân viên lau chùi quầy hằng ngày cũng nên được dặn không dùng nước lau sàn có chất tẩy mạnh lau lên khối đá, đặc biệt khi mẫu có keo gia cố hoặc nền mica.
Bảng tóm tắt chỗ đặt theo dạng tourmaline
Bảng gom các gợi ý ở trên để bạn tra nhanh khi đã có món đồ trong tay.
| Chỗ đặt | Dạng tourmaline hợp | Quan niệm thường nhắc | Lý do thực tế |
|---|---|---|---|
| Lối vào, tủ giày | Khối schorl, cụm cây đen | Hình ảnh che chắn | Gọn, nặng, không phai, chịu được ánh sáng thay đổi |
| Bàn làm việc | Khối nhỏ, tháp, cây trên đá mẹ cỡ nhỏ | Hình ảnh vững vàng, tập trung | Làm vật chặn giấy, điểm nhấn gọn |
| Tủ kính phòng khách | Cây thô trên đá mẹ, lát dưa hấu, mẫu màu | Hài hoà, phô bày | Có đèn chiếu, tránh bụi và va chạm |
| Bàn trang điểm, phòng ngủ | Tourmaline hồng, lát nhỏ, đĩa đựng vòng | Dịu dàng, tình cảm | Món nhỏ, cạnh tròn, ít rủi ro |
| Quầy, sảnh văn phòng | Khối lớn trên đế nặng | Vững vàng, đón khách | Cần đế chống trượt, đặt xa lối đi |
Nếu bạn chỉ có một món tourmaline và không biết đặt đâu, hãy chọn chỗ bạn nhìn thấy mỗi ngày mà không vướng tay, đó là chỗ món đồ được ngắm và được giữ sạch nhiều nhất.
Những chỗ không nên đặt tourmaline
Một số vị trí trông hợp lý nhưng dễ làm hỏng đá hoặc gây nguy hiểm. Nên tránh:
- Bậu cửa sổ nắng chiếu trực tiếp sau kính: nhiệt tích lại có thể làm lát mỏng nứt, làm nhạt đá đã chiếu xạ, làm lớp nhựa ngấm ngả vàng.
- Cạnh bếp, lò nướng, máy sưởi: nhiệt và dầu mỡ bám vào kẽ đá rất khó lau sạch.
- Phòng tắm ẩm: không hại tourmaline, nhưng hại nền mica, lepidolit, keo gia cố và kim loại bọc.
- Trong chậu cây hay bể cá: nước tưới, rêu và cặn khoáng bám vào kẽ sọc; mẫu có keo có thể rời ra.
- Mép bàn, kệ hẹp không có gờ: dễ bị gạt rơi, nhất là cây thô dựng đứng.
- Chỗ trẻ nhỏ, vật nuôi với tới: nguy cơ hóc, xước tay, đá rơi trúng chân.
Muốn chọn món hợp chỗ định đặt, bạn có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy và đo trước chỗ trống trên kệ.
Câu hỏi thường gặp
Đặt tourmaline đen ở cửa chính có phải quay ra ngoài không?
Một khối đá thô không có mặt trước, mặt sau rõ ràng như tượng, nên không có quy tắc quay hướng thống nhất. Một số người thích để mặt có sọc đẹp nhất hướng về phía người bước vào nhà. Bạn chọn theo thẩm mỹ, miễn là khối đá đứng vững và không ở lối đi.
Có nên đặt tourmaline cạnh máy tính để chặn sóng không?
Không có cơ sở khoa học cho việc một khối tourmaline nhỏ làm giảm bức xạ hay sóng từ máy tính, điện thoại. Nếu bạn thích nhìn khối đá trên bàn thì cứ đặt vì đẹp, nhưng không nên kỳ vọng tác dụng bảo vệ. Muốn giảm mỏi mắt, hãy chỉnh độ sáng màn hình và nghỉ giải lao đều đặn.
Đặt nhiều món tourmaline trong một phòng có sao không?
Không sao. Nhiều người sưu tầm bày cả tủ kính tourmaline đủ màu. Điều cần chú ý là bố cục và an toàn: mỗi mẫu có khoảng trống riêng, không chồng lên nhau, không để cây thô chạm vào nhau vì có thể làm mẻ đầu cây.
Tourmaline có cần đặt nơi có ánh trăng hay ánh nắng không?
Theo một số quan niệm tẩy uế, người ta phơi đá dưới ánh trăng. Ánh trăng vô hại với đá. Còn ánh nắng trực tiếp kéo dài, nhất là sau kính, có thể làm nóng đá, không tốt cho lát mỏng, đá chiếu xạ hay đá ngấm nhựa. Chỗ sáng nhưng không bị nắng chiếu thẳng là lý tưởng.
Văn phòng có nhiều người, nên đặt tourmaline ở đâu?
Quầy lễ tân hoặc tủ trưng bày ở sảnh là chỗ hợp lý cho một khối lớn trên đế nặng, đặt xa lối đi và mép quầy. Ở bàn làm việc cá nhân, chọn món nhỏ, gọn. Tránh đặt đá có nhiều cây nhọn ở chỗ đông người qua lại.