Kệ trưng bày văn phòng hợp với các món cỡ vừa mà mặt bàn không chứa nổi: hồ lô đá hoặc đồng, linh vật cao 15–30 cm, cụm thạch anh, thuyền buồm trong hộp kính, bình gốm, đĩa đá trên giá. Phối đẹp khi mỗi tầng chỉ có một nhóm chính gồm ba món cao thấp khác nhau, xen với sách, hồ sơ, và luôn chừa lại khoảng trống để mắt nghỉ.
Ở văn phòng, kệ thường là nơi tích tụ: quà đối tác, cúp, kỷ niệm chương, sách, hồ sơ và vật phẩm được tặng dần qua các năm. Tập quán coi kệ sau lưng người ngồi là chỗ dựa, nên hay đặt món mang ý vững vàng, che chở; còn về thực tế, kệ là chỗ trưng bày mà khách nhìn khi ngồi đối diện. Bài này giúp chọn món theo độ sâu và tải trọng kệ, phối nhiều món cho có chủ ý, và giữ kệ an toàn, sạch.
Đo kệ trước khi chọn món: độ sâu, chiều cao tầng và tải trọng
Kệ văn phòng phổ biến sâu 30–35 cm với kệ sách, 40–45 cm với tủ có cánh, chiều cao mỗi tầng 30–40 cm. Món đặt lên nên có đáy không quá hai phần ba độ sâu kệ, tức dưới 20–22 cm với kệ 30 cm, để phía trước còn chỗ cho món không bị đẩy ra mép khi có người lấy sách bên cạnh. Chiều cao món nên thấp hơn tầng trên ít nhất 5–8 cm; món chạm sát tầng trên trông như bị nhét vào, và khó nhấc ra lau.
Tải trọng là chuyện ít ai hỏi cho tới khi tấm ván võng xuống. Kệ ván gỗ ép dày 18 mm, nhịp dài 80 cm, chịu được sách bình thường nhưng một hang thạch anh 15 kg đặt giữa nhịp sẽ làm ván cong dần theo tháng. Món nặng đặt sát chỗ có vách đỡ hoặc tầng dưới cùng. Quả cầu đá, linh vật đồng đặc, cụm thạch anh lớn đều thuộc nhóm nặng; hồ lô gỗ, bình gốm, đĩa đá mỏng nhẹ hơn nhiều.
Kệ kính treo tường hay giá sắt mảnh thì càng phải để ý. Kính cường lực chịu được, nhưng điểm yếu là chốt đỡ ở bốn góc và vít bắt tường. Nếu đặt món trên 3 kg lên kệ kính, kiểm tra chốt đỡ là loại gì, vít bắt vào tường gạch đặc hay tường thạch cao. Tường thạch cao cần tắc kê chuyên dụng, không dùng nở nhựa thường.
Món hợp từng tầng kệ và lý do
Mỗi tầng kệ có vai trò khác nhau theo chiều cao nhìn. Bảng dưới gợi ý cách chia, kèm ý theo tập quán:
| Tầng | Vai trò | Món hay chọn | Ý theo tập quán | Lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| Tầng trên cùng, cao hơn đầu | Nhìn từ xa, ít chạm | Bình gốm cao, hồ lô lớn, đĩa đá trên giá | Hồ lô gắn với ý giữ gìn, bình an | Món nhẹ; tránh món nặng trên cao |
| Tầng ngang tầm mắt | Nơi đẹp nhất của kệ | Linh vật cỡ vừa, cụm thạch anh, thuyền buồm nhỏ | Món mang ý nghĩa chính đặt đây | Một nhóm chính, có khoảng thở |
| Tầng ngang thắt lưng | Dễ lấy, dễ chạm | Sách, hồ sơ xen món chặn sách bằng đá, đồng | Món chặn sách gắn ý giữ vững | Món nặng vừa, đáy chống trượt |
| Tầng dưới cùng, sát sàn | Ít người nhìn | Hồ sơ lưu, hang đá nặng nếu cần | Món nặng làm "chân" kệ | Không để món dễ vỡ chỗ chân đá vào |
| Nóc kệ thấp sau lưng | Khách nhìn khi ngồi đối diện | Tranh đá quý dựng, cặp linh vật, núi đá | Chỗ dựa sau lưng | Không che cửa sổ, không cao quá vai người ngồi nhiều |
Phân tầng như vậy vừa theo trọng lực vừa theo mắt nhìn: món nặng ở dưới cho kệ vững, món đẹp nhất ở tầm mắt cho người nhìn thấy, món nhẹ cao trên để kệ không nặng đầu.
Phối nhiều món trên một tầng cho có chủ ý
Kệ bừa thường không phải vì nhiều món, mà vì các món đặt thẳng hàng như trong kho. Vài nguyên tắc người làm trưng bày hay dùng:
- Nhóm ba món: một món cao, một món vừa, một món thấp đặt thành tam giác lệch. Ví dụ hồ lô đá cao 22 cm, ngựa đồng 15 cm, đĩa đá nhỏ dựng trên giá 10 cm.
- Một chất liệu chủ đạo mỗi tầng: tầng đá thì đá chiếm đa số, chen một món gỗ hoặc đồng làm điểm nhấn. Ba chất liệu ngang nhau trên một tầng trông lộn xộn.
- Chừa khoảng thở: ít nhất một phần ba chiều dài tầng để trống hoặc chỉ có sách. Món đẹp cần khoảng trống quanh nó để được nhìn thấy.
- Xen sách, hồ sơ có gáy đồng màu: hàng sách đứng làm nền, món đặt trước hoặc giữa hai chồng sách. Sách nằm ngang một chồng thấp còn làm bệ cho món nhỏ.
- Lặp lại theo đường chéo: nếu có hai món cùng chất liệu, đặt ở hai tầng khác nhau theo đường chéo thay vì cạnh nhau, mắt sẽ chạy khắp kệ.
- Cúp, kỷ niệm chương đi một nhóm riêng: gom vào một tầng hoặc một ô, không rải lẫn với vật phẩm, để mỗi nhóm có câu chuyện của nó.
Các mẫu thuộc nhóm Hồ Lô Hồ Lô Bát Tiên và Linh Vật Phong Thủy có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Chọn món cho kệ theo mong muốn của người ngồi
Mong sự vững vàng, có chỗ dựa. Tập quán hay chọn núi đá, tranh núi, rùa đá, voi cho kệ sau lưng. Rùa và voi là hình tượng gắn với sự bền bỉ, vững chãi; chọn dáng nằm hoặc đứng thấp cho hợp tầng kệ.
Mong giữ gìn, bình an. Hồ lô là món quen thuộc nhất, bằng đá, gỗ hay đồng. Hồ lô trên kệ thường cao 15–25 cm; hồ lô đồng có nắp vặn được, hồ lô đá đặc. Đặt đứng, có đế nếu đáy tròn.
Mong tiến lên, mở rộng. Ngựa, thuyền buồm, cá chép vượt sóng cỡ vừa. Thuyền buồm trên kệ nên trong hộp kính vì buồm và dây rất dễ bám bụi.
Mong hài hoà, tròn đầy. Đĩa đá trên giá, quả cầu nhỏ, bình gốm dáng tròn. Những món này trung tính, dễ phối với mọi thứ khác trên kệ.
Kệ chủ yếu để quà được tặng. Không phải chọn, mà là sắp: giữ món chất liệu tốt ở tầng tầm mắt, món nhỏ gom thành nhóm, món không còn hợp thì cất vào tủ, xoay vòng theo dịp. Người tặng ghé văn phòng sẽ vui khi thấy món của mình có chỗ.
Kệ ở phòng riêng, kệ ở khu làm việc chung và kệ phòng tiếp khách
Kệ trong phòng riêng của trưởng phòng, giám đốc là kệ "của một người": người ngồi chọn món theo sở thích, đặt món mang ý nghĩa riêng như chỗ dựa sau lưng, và có thể bày cả ảnh gia đình, quà kỷ niệm. Ở đây có thể phối nhiều món hơn, miễn giữ nguyên tắc một nhóm chính mỗi tầng. Món đẹp nhất nên ở tầng ngang tầm mắt của khách khi họ ngồi trên ghế đối diện, tức khoảng 110–130 cm tính từ sàn.
Kệ ở khu làm việc chung, như kệ hồ sơ giữa hai dãy bàn hay kệ ngăn khu vực, là kệ "của nhiều người". Món đặt ở đây nên trung tính, không mang hình tượng mà ai đó có thể thấy không thoải mái, và không chiếm chỗ của hồ sơ mọi người cần lấy. Bình gốm, cây đá quý cỡ vừa, cụm thạch anh, đĩa đá là những lựa chọn ít gây tranh cãi. Nên có một người được giao trông nom kệ, nếu không món sẽ bám bụi và bị đẩy dần vào góc.
Kệ ở phòng tiếp khách, phòng chờ thường là chỗ doanh nghiệp giới thiệu mình: sản phẩm mẫu, chứng nhận, ảnh sự kiện. Vật phẩm ở đây đóng vai phụ, làm mềm không gian, nên chọn món có chất liệu tốt nhưng không lấn át sản phẩm. Một cặp hồ lô đá hai đầu kệ hoặc một tranh đá quý dựng giữa là đủ để kệ có điểm nhấn mà vẫn giữ trọng tâm vào doanh nghiệp.
Chống rơi, chống đổ và giữ sạch
Kệ văn phòng hay bị rung: người kéo ngăn kéo tủ bên dưới, người lấy sách, cửa đóng mạnh, thang máy, xe tải chạy qua toà nhà ven đường lớn. Món đá đứng cao trên kệ là món dễ đổ nhất. Một miếng keo dẻo dùng cho đồ trưng bày, loại gỡ ra không để vết, đặt dưới đáy món giữ nó đứng yên khi có rung nhẹ. Món tròn đáy như hồ lô, quả cầu bắt buộc có đế.
Kệ cao trên 1,6 m nên bắt vít cố định vào tường, nhất là kệ đứng độc lập. Đây là khuyến cáo an toàn chung cho đồ nội thất cao, không riêng chuyện vật phẩm, nhưng khi kệ có thêm vài chục kg đá ở tầng giữa thì nguy cơ lật càng rõ. Văn phòng có khách dẫn trẻ nhỏ tới thì càng phải neo.
Bụi là kẻ thù thường trực của kệ. Món đá trơn lau khăn ẩm, cụm thạch anh và linh vật nhiều chi tiết phủi bằng chổi lông, món đồng lau khăn khô. Một mẹo đơn giản là mỗi lần lau thì nhấc cả nhóm món ra, lau mặt kệ, rồi đặt lại; vừa sạch kệ vừa có dịp sắp lại cho gọn. Thuyền buồm, đồ nhiều chi tiết mảnh nên có hộp kính hoặc lồng mica để đỡ phải lau.
Kiểm hàng khi mua món cho kệ
Món cho kệ được nhìn từ khoảng cách một hai mét, nhưng vẫn có lúc được nhấc ra lau, nên kiểm hàng vẫn cần:
- Hồ lô đá: nhìn chỗ thắt eo, nơi mỏng nhất, có vết nứt chân chim không; hồ lô có nắp thì nắp có khớp không.
- Hồ lô, linh vật đồng: phân biệt đồng đúc nặng tay với hợp kim mạ nhẹ; lật đáy xem màu kim loại ở chỗ không phủ.
- Cụm thạch anh: đáy có được mài phẳng không, các đầu tinh thể có bị mẻ không, màu có đều tự nhiên hay đậm bất thường ở chân.
- Bình gốm: gõ nhẹ nghe tiếng thanh hay rè; tiếng rè có thể là vết nứt bên trong. Xem men ở đáy có đều không.
- Đĩa đá trên giá: giá có vừa đĩa không, đĩa dựng lên có nghiêng đổ không.
- Món bột đá: chấp nhận được cho tầng cao ít chạm, miễn người bán nói rõ chất liệu và bạn trả đúng giá trị.
Món mua cho kệ đã có sẵn nhiều đồ thì nên mang theo ảnh chụp kệ để so màu, so cỡ ngay tại chỗ, tránh mua về mới thấy lạc tông.
Câu hỏi thường gặp
Kệ sau lưng bàn làm việc nên đặt vật phẩm gì?
Theo tập quán, kệ sau lưng là chỗ dựa nên hay đặt món mang ý vững vàng như núi đá, tranh núi, rùa, voi, hoặc hồ lô mang ý bình an. Về thực tế, chọn món cỡ vừa, đặt ở tầm vai người ngồi, không che cửa sổ và có chống đổ.
Một tầng kệ nên đặt mấy món?
Thường một nhóm chính gồm ba món cao thấp khác nhau, cộng sách hoặc hồ sơ. Luôn chừa khoảng một phần ba chiều dài tầng để trống. Đặt năm sáu món thẳng hàng trên một tầng làm kệ trông như kho hàng.
Đặt hang thạch anh nặng trên kệ gỗ có được không?
Được nếu kệ đủ dày, món đặt sát chỗ có vách đỡ hoặc ở tầng dưới cùng. Ván gỗ ép mỏng, nhịp dài sẽ võng dần theo thời gian. Kệ kính treo tường thì cần kiểm chốt đỡ và vít trước khi đặt món nặng.
Hồ lô đặt trên kệ có cần mở nắp không?
Có quan niệm cho rằng hồ lô mở nắp để "thu", đóng nắp để "giữ". Đây là cách nói dân gian, chọn theo ý thích. Về thực tế, hồ lô mở nắp dễ đọng bụi bên trong; nếu mở, nên lau lòng hồ lô định kỳ.
Làm sao để món trên kệ không bị đổ khi có rung?
Dùng keo dẻo dành cho đồ trưng bày dán dưới đáy, chọn món có đế với đáy tròn, đặt món nặng ở tầng dưới và sát vách đỡ. Kệ cao trên 1,6 m nên bắt vít vào tường. Thuyền buồm, món mảnh nên để trong hộp kính.