Người mệnh Mộc theo tập quán thường chọn vật phẩm màu xanh lá (bản mệnh) và màu đen, xanh dương, xanh than (thuộc Thuỷ, hành được quan niệm là nuôi Mộc). Món hay gặp: ngọc phỉ thuý, cây đá quý lá xanh, bắp cải ngọc, đồ gỗ, vòng đá xanh, thuyền hay rùa đặt trong khay nước nhỏ. Màu trắng bạc, ánh kim (thuộc Kim, hành khắc Mộc) thường được dùng hạn chế hoặc làm điểm nhỏ.
Mộc là hành của cây cối, nên khác các mệnh còn lại ở chỗ chất liệu gỗ được dùng rất tự nhiên. Điểm khó lại nằm ở chính màu xanh: ngọc xanh trên thị trường có rất nhiều loại nhuộm, ép keo, và đồ gỗ thì có chuyện nứt, mối, sơn phủ. Bài này đi theo từng chỗ dùng, rồi tới phần chọn chất liệu và kiểm hàng.
Năm sinh mệnh Mộc và vì sao màu xanh được ưu tiên
Một vài năm sinh thuộc mệnh Mộc theo nạp âm: 1958 và 1959 (Bình Địa Mộc), 1972 và 1973 (Tang Đố Mộc), 1980 và 1981 (Thạch Lựu Mộc), 1988 và 1989 (Đại Lâm Mộc), 2002 và 2003 (Dương Liễu Mộc). Ai sinh vào đầu năm dương lịch thì xem lại ngày Tết âm lịch năm đó, vì mệnh tính theo năm âm lịch. Ở đây không đi sâu vào ý nghĩa từng nạp âm như "cây lớn trong rừng" hay "cây dương liễu"; những tên ấy là hình ảnh dân gian, không đổi cách chọn vật phẩm.
Trong vòng tương sinh, Thuỷ sinh Mộc như nước tưới cây. Vì thế ngoài màu xanh lá của bản mệnh, người mệnh Mộc còn hay chọn đồ màu đen, xanh dương, xanh than. Trong vòng tương khắc, Kim khắc Mộc như dao chặt cây, nên đồ màu trắng, xám bạc, ánh kim không được ưu tiên làm món chủ đạo. Một quy ước khác ít người để ý: Mộc khắc Thổ, nên đồ màu vàng đất, nâu không bị coi là xấu với mệnh Mộc, chỉ là không "hỗ trợ".
Áp vào thực tế, nghĩa là một người mệnh Mộc thích tượng đồng vẫn có thể chọn đồng màu nâu sẫm giả cổ đặt trên đế gỗ thay vì đồng xi bóng sáng loáng. Chất liệu không phải lúc nào cũng trùng với màu, và người bán hiểu nghề sẽ gợi ý cách dung hoà như vậy thay vì bảo khách bỏ hẳn món mình thích.
Theo từng chỗ dùng: người mệnh Mộc hay chọn món gì
Mỗi chỗ trong nhà và nơi làm việc có giới hạn riêng về cỡ, độ ẩm, độ an toàn. Bảng này đi theo chỗ dùng trước rồi mới tới món:
| Chỗ dùng | Món hay chọn | Cỡ và lưu ý |
|---|---|---|
| Bàn làm việc | Cây đá quý lá ngọc xanh, bình bút gỗ, chặn giấy đá xanh | Cây cao 12–20 cm; đặt góc bàn, không che màn hình |
| Kệ phòng khách | Bắp cải ngọc, lục bình gỗ, tượng gỗ, thuyền gỗ | Món chính 25–40 cm; kệ gỗ chịu được sức nặng của món đá |
| Bàn uống nước | Khay gỗ, đĩa đá xanh, hồ lô gỗ nhỏ | Đồ thấp, không vướng tay rót nước |
| Đồ đeo | Vòng ngọc phỉ thuý, đông linh ngọc, gỗ hương, hạt đá đen | Ngọc nhuộm phai màu khi gặp nước nóng, mỹ phẩm |
| Trong túi, ví | Móc khoá ngọc nhỏ, miếng ngọc bội dẹt | Món dẹt đỡ cộm; cất riêng khỏi chìa khoá để khỏi xước |
| Làm quà | Bắp cải ngọc nhỏ, cây đá lá xanh có hộp, vòng gỗ thơm | Hỏi người nhận có kệ trống không trước khi tặng món lớn |
Bắp cải ngọc hay được chọn cho người mệnh Mộc vì vừa đúng màu vừa đúng hình ảnh cây lá; đó là sự trùng hợp thuận mắt chứ không phải món "bắt buộc". Nhiều nhà thích một chậu cây thật hơn, và cây thật cũng là vật trang trí đúng tinh thần hành Mộc.
Đồ gỗ cho người mệnh Mộc: chọn loại gỗ, xem vết nứt và lớp phủ
Đồ gỗ là nhóm hợp mệnh Mộc một cách tự nhiên: tượng gỗ, hồ lô gỗ, đế gỗ, khay gỗ, vòng hạt gỗ. Gỗ thơm như gỗ hương, gỗ bách xanh, gỗ trầm được ưa vì mùi dễ chịu. Mùi gỗ thật thường dịu và nhạt dần theo thời gian; mùi quá nồng, hắc, giữ y nguyên sau nhiều tháng có thể là gỗ được tẩm tinh dầu. Không có gì nguy hiểm nếu người dùng không dị ứng, nhưng nên hỏi rõ.
Vết nứt là chuyện thường gặp nhất của đồ gỗ để trong nhà máy lạnh. Gỗ chưa sấy kỹ co lại khi không khí khô, tạo vết nứt chân chim ở gốc tượng hay chỗ thớ dày. Khi mua, nhìn kỹ ở đáy và những chỗ gỗ dày nhất. Một vết nứt rất mảnh theo thớ là bình thường với gỗ nguyên khối; vết nứt mở rộng, có khe sâu thì món đó sẽ còn nứt tiếp.
Lớp phủ cũng cần hỏi. Đồ gỗ đánh sáp, lau dầu giữ được vân và mùi gỗ, nhưng cần lau lại định kỳ. Đồ phủ PU bóng thì bền nước hơn nhưng mất cảm giác gỗ mộc. Vòng hạt gỗ đeo hằng ngày nên chọn loại đánh sáp hoặc lau dầu, vì lớp sơn bóng bong dần theo mồ hôi và trông loang lổ.
Một điểm an toàn: tượng gỗ cao, đế nhỏ dễ đổ khi có trẻ con hay mèo trong nhà. Chọn tượng có đế rộng hoặc gắn thêm miếng đệm chống trượt bên dưới.
Ngọc xanh và đá xanh: chọn theo túi tiền, kiểm theo mắt
Ngọc phỉ thuý. Là món "đúng màu" nhất của mệnh Mộc, nhưng cũng là món nhiều hàng xử lý nhất. Thị trường hay chia ba loại: ngọc tự nhiên chỉ đánh bóng, ngọc tẩy axit rồi bơm keo, ngọc nhuộm màu. Ngọc nhuộm có màu xanh nằm theo các đường vân nứt như mạng nhện khi soi đèn, màu đậm đặc bất thường so với giá. Món đắt thì nên có giấy giám định ghi rõ loại.
Đông linh ngọc (thạch anh xanh có ánh lấp lánh). Giá dễ chịu, màu xanh lá nhạt đến đậm, có những đốm lấp lánh nhỏ bên trong khi nghiêng dưới ánh sáng. Đây là lựa chọn phổ biến cho vòng tay và lá cây đá quý ở tầm ngân sách vừa. Hàng nhuộm thường xanh quá rực và đều tăm tắp từ hạt này sang hạt khác.
Đá màu đen, xanh dương. Theo vòng tương sinh, người mệnh Mộc có thể chọn đá đen như obsidian, thạch anh đen, hay đá xanh dương. Những loại này hợp đồ đeo của nam giới, phối với gỗ cũng đẹp. Đá đen bóng dễ lộ vết xước dưới đèn, nên cất riêng.
Đá lông công (malachite). Màu xanh vân tròn rất đẹp, hay dùng làm mặt đeo, quả cầu nhỏ. Đá mềm, dễ trầy, không hợp đeo khi làm việc nặng. Bụi đá khi mài cắt có chứa đồng, nên không cho trẻ ngậm, không để vào nước uống; đồ đã đánh bóng thì đeo và trưng bày bình thường.
Kiểm hàng chung. Ngọc thật và đá thật nặng tay hơn nhựa, thuỷ tinh cùng cỡ; gõ nhẹ hai hạt vào nhau nghe tiếng trong, không đục như nhựa. Màu xanh đẹp đến mức hoàn hảo mà giá rẻ bất thường thì nên nghi ngờ trước khi vui.
Các bước chọn vật phẩm cho người mệnh Mộc khi đứng ở cửa hàng
Khi đã biết nhóm món hợp màu, việc còn lại là chọn cho đúng chỗ và đúng tiền. Năm bước sau giúp khỏi mua về rồi không biết để đâu:
- Đo chỗ đặt trước khi đi: chiều rộng kệ, chiều sâu kệ, khoảng cách tới trần hoặc tới tầng kệ trên. Một cây đá lá xanh 35 cm sẽ không vừa ngăn tủ cao 30 cm, chuyện nghe buồn cười nhưng gặp thường xuyên.
- Chọn món chính theo vị trí: phòng khách hợp món dáng thấp, bề ngang như bắp cải ngọc, thuyền gỗ; bàn làm việc hợp món dáng đứng, đế nhỏ như cây đá, bình bút.
- Chọn chất liệu theo môi trường: phòng nồm ẩm thì gỗ và ngọc nhuộm đều kém bền; phòng máy lạnh khô thì gỗ dễ nứt. Đá tự nhiên chịu được cả hai.
- Xem kỹ phần đế và phần nối: cây đá quý có lá đá gắn trên cành dây đồng; lắc nhẹ xem lá có rụng không, cành có gỉ xanh không.
- Hỏi rõ đổi trả: món đá tự nhiên có vân riêng, ảnh chụp và hàng thật có thể khác màu. Biết trước điều kiện đổi giúp yên tâm khi mua online.
Ngân sách nên chia theo tầng: món nhỏ như vòng đông linh, móc khoá, bình bút gỗ để thử gu; món trung như cây đá lá xanh, tượng gỗ cỡ để bàn; món lớn như bắp cải ngọc to, lục bình gỗ quý chỉ mua khi đã chắc chỗ đặt và chắc mình thích nhìn nó mỗi ngày.
Giữ đồ xanh, đồ gỗ bền qua mùa nồm và mùa hanh khô
Khí hậu miền Bắc có mùa nồm ẩm kéo dài, khí hậu miền Nam thì nóng ẩm quanh năm, còn phòng máy lạnh văn phòng lại khô. Đồ của người mệnh Mộc, vốn nhiều gỗ và ngọc, chịu ảnh hưởng rõ nhất. Mùa nồm, đồ gỗ hút ẩm, nổi mốc trắng ở chỗ khuất như đáy tượng, khe chạm; lau khô bằng khăn mềm, để chỗ thoáng, có thể đặt một gói hút ẩm nhỏ trong tủ kính. Ngọc nhuộm, ngọc bơm keo để lâu trong ẩm có thể đổi màu, đục dần ở vết nứt.
Mùa hanh hoặc phòng máy lạnh chạy cả ngày, đồ gỗ co lại, dễ nứt chân chim; đừng đặt tượng gỗ ngay dưới luồng gió máy lạnh hay cạnh cửa sổ nắng gắt. Cây đá quý có cành dây đồng thì sợ ẩm hơn sợ khô, vì đồng gặp ẩm sẽ gỉ xanh ở chân lá. Một lần lau bụi mỗi tuần, một lần kiểm cành mỗi mùa là đủ để món đồ đẹp lâu.
Quà cho người mệnh Mộc và những món nên cân nhắc
Quà tặng người mệnh Mộc dễ chọn nhất là món nhỏ đúng màu: cây đá lá xanh cỡ để bàn, bắp cải ngọc nhỏ, vòng gỗ thơm, hồ lô gỗ. Người lớn tuổi thường thích đồ gỗ có mùi dịu và vân đẹp; người trẻ thích vòng đá xanh mảnh hoặc móc khoá ngọc. Đóng hộp có lót mút để lá cây đá không gãy khi vận chuyển, và kèm thẻ ghi chất liệu thật (ví dụ "đông linh ngọc", không ghi chung chung "ngọc").
Những món nên cân nhắc khi tặng người mệnh Mộc: đồ kim loại xi trắng bóng làm món chính, dao kéo mỹ nghệ, đồ có hình tượng sắc nhọn. Đây là quan niệm, nhưng quà là chuyện người nhận thấy dễ chịu, nên tránh được thì tránh. Nếu người nhận là dân văn phòng ngồi máy lạnh, tránh đồ gỗ tươi chưa sấy, vì nứt chỉ sau vài tuần.
Như mọi mệnh, vật phẩm chỉ là món đồ đẹp mang lời nhắc theo tập quán; nó không thay việc chăm sóc sức khoẻ hay làm việc đều đặn. Các mẫu thuộc nhóm Mệnh Mộc trong Đá Hộ Mệnh và nhóm Ngọc Phỉ Thúy có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Câu hỏi thường gặp
Người mệnh Mộc có nên đeo vòng bạc không?
Bạc thuộc Kim, mà theo vòng tương khắc thì Kim khắc Mộc, nên nhiều người mệnh Mộc không chọn bạc làm món chính. Nếu thích bạc, có thể đeo nhẫn bạc mảnh phối cùng vòng đá xanh hoặc vòng gỗ. Quan niệm này không có nghĩa đeo bạc sẽ gặp chuyện xấu, chỉ là tập quán chọn màu.
Ngọc phỉ thuý nhuộm có hại cho da không?
Ngọc nhuộm thường dùng phẩm màu và keo để lấp vết nứt. Với người da nhạy cảm, lớp keo có thể gây ngứa khi đeo sát da lâu, nhất là khi ra mồ hôi. Nếu thấy đỏ da, nên tháo ra. Về giá trị, ngọc nhuộm chỉ nên mua với giá đồ trang sức thường, không trả giá ngọc tự nhiên.
Cây đá quý lá xanh có phải tưới nước không?
Không. Cây đá quý là đồ trang trí làm bằng lá đá gắn trên cành dây đồng, cắm vào chậu đá hoặc gốm. Chỉ cần lau bụi bằng chổi mềm. Tránh rửa cả cây dưới vòi nước vì cành đồng gặp ẩm lâu sẽ gỉ xanh và lá dễ bong.
Mệnh Mộc nên chọn đồ gỗ loại nào để đeo hằng ngày?
Gỗ cứng, thớ mịn, ít nhựa như gỗ hương, gỗ bách xanh, gỗ trắc thường bền khi đeo. Hạt nên được đánh sáp hoặc lau dầu thay vì sơn bóng. Tránh ngâm nước, tránh để trong xe nắng nóng. Thỉnh thoảng lau bằng khăn khô, gỗ sẽ lên nước bóng tự nhiên.
Nhà có người mệnh Mộc và người mệnh Kim thì phòng khách chọn màu gì?
Nhiều nhà chọn món trung tính như đồ gỗ màu nâu tự nhiên hay đá màu vàng đất, vì hai màu này không bị coi là khắc trực tiếp với cả hai mệnh. Đồ đeo và bàn làm việc riêng thì mỗi người theo màu của mình. Bài riêng về chọn vật phẩm cho cả nhà khác mệnh có bàn kỹ hơn.