Trang sức hình con voi phổ biến nhất là mặt dây chuyền, charm gắn vòng tay, nhẫn và bông tai, làm bằng bạc, vàng, ngọc, đá hoặc thép mạ; chọn được món hợp nghĩa là chọn đúng chất liệu với làn da và thói quen sinh hoạt, đúng cỡ với dây và cổ tay, và biết cách giữ món đồ nhỏ ấy khỏi xỉn, khỏi rơi mất. Chiều vòi lên hay xuống, đầu voi quay về đâu khi đeo là phần quan niệm, bạn có thể tham khảo nếu thích.
Voi là hình tượng dễ đeo: hiền, dễ thương, không gắn với tuổi hay mệnh nào cụ thể, hợp cả nam lẫn nữ, cả người lớn lẫn trẻ lớn. Bài này đi qua các kiểu trang sức voi, chất liệu và điểm cần để ý, cách chọn cỡ, đeo an toàn hằng ngày, bảo quản, và vài gợi ý khi chọn làm quà.
Vì sao voi được chọn làm trang sức
Khác với tượng voi lớn mang vẻ uy nghi, voi trên trang sức thường được làm tròn trịa, mũm mĩm, đôi tai to, vòi cong. Hình ảnh ấy gợi sự hiền lành, gắn bó và che chở, nên nhiều người chọn mặt voi như một món đeo có ý nghĩa mà không quá nặng nề về tín ngưỡng. Với người có kỷ niệm với Tây Nguyên hay các nước Đông Nam Á, mặt voi nhỏ còn là kỷ vật của một chuyến đi. Cũng có nhiều cha mẹ chọn mặt voi cho con gái, con trai tuổi học trò như một lời nhắn về sự chăm chỉ, bền bỉ.
Ở nhiều nước phương Tây, voi vòi giơ lên được xem là biểu tượng may mắn, hay xuất hiện trên vòng charm và mặt dây làm quà sinh nhật. Ở châu Á, voi mang thêm nghĩa vững vàng, điềm tĩnh, trí nhớ tốt. Hai lớp nghĩa này hoà vào nhau trên trang sức bày bán ở Việt Nam hôm nay.
Một lý do thực tế khác: hình voi có khối gọn, ít chi tiết nhọn, nên dễ làm thành mặt dây, charm nhỏ mà không vướng áo, không cào da. Đó là lý do mặt voi xuất hiện nhiều trong trang sức đeo hằng ngày hơn là trang sức dự tiệc.
Các kiểu trang sức hình voi và chỗ hợp
Mỗi kiểu trang sức có cỡ và cách đeo khác nhau. Bảng dưới gom những kiểu hay gặp:
| Kiểu | Cỡ thường gặp | Hợp với ai, dịp nào | Điểm cần xem |
|---|---|---|---|
| Mặt dây chuyền voi | Từ hạt đậu đến đốt ngón tay | Đeo hằng ngày, nam và nữ | Lỗ xỏ dây vừa với độ dày dây |
| Charm voi gắn vòng | Nhỏ, nhẹ, có khoen hoặc lỗ xâu | Vòng charm, vòng hạt, vòng dây đỏ | Khoen kín, không hở mép móc áo |
| Nhẫn hình voi | Voi ôm quanh nhẫn hoặc gắn trên mặt nhẫn | Người thích nhẫn cá tính | Mặt nhẫn không quá cao, không vướng |
| Bông tai voi | Nụ nhỏ hoặc dáng treo | Đi làm, đi chơi | Chốt tai chắc, chất liệu không gây kích ứng |
| Lắc chân có charm voi | Charm rất nhỏ | Mùa hè, đi biển | Không quá nhiều charm gây vướng |
| Mặt voi ngọc, đá tạc | Trung bình, dày hơn mặt kim loại | Người thích đá tự nhiên | Tên đá cụ thể, có nhuộm không |
Nếu chỉ chọn một món để đeo thường xuyên, mặt dây chuyền voi cỡ nhỏ trên dây mảnh là lựa chọn ít vướng nhất. Charm voi hợp với người đã có sẵn vòng charm và muốn thêm một hạt có ý nghĩa.
Chất liệu và điểm cần để ý
Bạc. Bạc trang sức phổ biến là bạc 925, tức 92,5 phần trăm bạc pha kim loại khác cho cứng. Bạc sẽ xỉn dần, ngả vàng rồi đen do phản ứng với hợp chất lưu huỳnh trong không khí, mồ hôi, mỹ phẩm. Xỉn không phải bạc giả; dùng khăn đánh bạc là sáng lại.
Vàng. Vàng tây 10K, 14K, 18K có hàm lượng vàng khác nhau, càng cao càng mềm và màu càng đậm. Mặt voi vàng nhỏ bền, ít xỉn, hợp đeo lâu dài; vàng 18K mềm hơn nên các chi tiết mảnh như vòi, ngà có thể mòn tròn dần sau nhiều năm cọ xát. Khi mua, hỏi tuổi vàng và trọng lượng, xem ký hiệu khắc trên món đồ.
Ngọc, đá tạc. Mặt voi ngọc nephrite, jadeite, thạch anh, mã não có vẻ mộc và mát. Hỏi tên đá cụ thể và có nhuộm hay tẩm không. Đá giòn như obsidian dễ mẻ khi va vào cạnh bàn.
Thép không gỉ, titan. Bền, ít xỉn, giá mềm, hợp người hay vận động. Một số loại thép có pha niken, người da nhạy cảm nên hỏi rõ.
Đồng mạ, hợp kim mạ. Đẹp lúc mới, giá thấp, nhưng lớp mạ có thể mòn, lộ màu kim loại bên dưới, có khi làm xanh da. Hợp làm phụ kiện vui hơn là đồ đeo lâu dài.
Men màu. Voi phủ men xanh, hồng, trắng trông sinh động. Men có thể mẻ nếu va mạnh; tránh để chung với chìa khoá, đồ kim loại cứng.
Chiều vòi và chiều đầu voi khi đeo
Với trang sức, câu hỏi hay gặp là nên chọn voi vòi lên hay vòi xuống. Lớp quan niệm phổ biến trên trang sức chịu ảnh hưởng phương Tây, nơi voi vòi lên được xem là may mắn, nên phần lớn mặt dây và charm voi được làm vòi giơ cao. Cũng có người chọn vòi buông vì thích dáng hiền, trầm. Không có quy tắc nào bắt buộc; đây là lựa chọn thẩm mỹ kèm ý nghĩa tượng trưng.
Với nhẫn và charm trên vòng tay, một số người theo quan niệm muốn đầu voi quay về phía cơ thể, giống cách nhiều người đeo tỳ hưu, với ý "mang vào". Người khác lại thích để đầu voi quay ra ngoài cho dễ nhìn. Bạn có thể chọn theo cách mình thấy dễ chịu; voi trên trang sức không gắn với một hệ quy tắc cố định như tỳ hưu.
Nếu tặng quà, có thể hỏi khéo xem người nhận có quan tâm chuyện này không. Còn nếu bạn tự đeo, một mặt voi bạn nhìn thấy thích thú mỗi sáng vẫn có ý nghĩa hơn một mặt voi chọn đúng mọi lời khuyên mà không hợp mắt.
Chọn cỡ mặt voi, dây và nhẫn
Trang sức nhỏ nhưng chọn sai cỡ thì hoặc vướng, hoặc rơi mất. Bạn có thể đi theo các bước sau:
- Mặt dây chuyền: chọn mặt có lỗ xỏ lớn hơn độ dày dây một chút để mặt chạy trơn trên dây; mặt nặng nên đi với dây chắc hơn dây chỉ mảnh.
- Độ dài dây: dây ngắn ôm sát cổ hợp áo cổ tròn; dây dài để mặt voi nằm giữa ngực hợp áo cổ chữ V hoặc sơ mi mở cúc.
- Charm: kiểm khoen nối đã được hàn kín hay chỉ khép lại; khoen hở dễ móc vào sợi vải và tuột mất charm.
- Nhẫn: đo cỡ ngón tay vào buổi chiều, khi ngón hơi nở; nhẫn có mặt voi nổi cao nên chọn rộng hơn một chút để dễ tháo.
- Bông tai: với người mới bấm lỗ hoặc dễ kích ứng, chọn chốt bằng bạc, vàng hoặc titan, tránh hợp kim không rõ thành phần.
- Vòng tay charm: đo chu vi cổ tay, cộng thêm khoảng hai phân cho vòng dây, thêm nhiều hơn nếu vòng có nhiều charm.
Khi mua online, hãy hỏi kích thước mặt voi bằng milimét, trọng lượng và độ dày dây, đừng chỉ dựa vào ảnh chụp cận. Ảnh cận làm một mặt voi cỡ hạt đậu trông như to bằng đồng xu.
Đeo an toàn hằng ngày
Trang sức hình voi thường đeo liền nhiều ngày, nên vài thói quen sau giúp an toàn cho người đeo và cho món đồ:
- Trẻ nhỏ: không cho trẻ dưới ba tuổi đeo mặt dây, charm nhỏ vì nguy cơ hóc, nuốt; với trẻ lớn hơn, chọn dây có khoá an toàn tự bung khi bị kéo mạnh.
- Tháo trang sức khi bơi ở hồ có clo, khi tắm biển, khi tập thể thao đối kháng, khi làm việc với máy móc có bộ phận quay.
- Tháo khi ngủ nếu dây dài hoặc mặt voi có cạnh cứng, để tránh vướng tóc, cấn da.
- Thấy da đỏ, ngứa ở chỗ tiếp xúc, tháo ra và chuyển sang chất liệu khác; dị ứng kim loại thường gặp nhất với niken.
- Xịt nước hoa, kem dưỡng xong chờ khô rồi mới đeo, để hoá chất không bám lên bạc và đá.
- Kiểm khoá dây, khoen charm định kỳ; khoá lỏng là nguyên nhân phổ biến nhất làm rơi mất mặt dây.
Có người tin rằng trang sức phong thủy phải đeo liên tục, không được tháo. Đây là quan niệm riêng; tháo ra khi cần để giữ an toàn và giữ món đồ không làm mất đi ý nghĩa mà bạn gửi vào nó.
Bảo quản và chọn làm quà
Sau mỗi ngày đeo, lau nhanh món đồ bằng khăn mềm khô để bỏ mồ hôi và dầu da, việc này mất vài giây mà giúp bạc chậm xỉn, đá chậm mờ đi rất nhiều. Bạc xỉn dùng khăn đánh bạc lau nhẹ, không dùng kem đánh răng hay bột có hạt vì làm xước bề mặt, nhất là bạc xi bóng. Vàng rửa nước ấm với chút xà phòng dịu, chải nhẹ bằng bàn chải lông mềm, lau khô. Mặt voi ngọc, đá rửa nước sạch, tránh ngâm lâu với đá nhuộm. Cất mỗi món trong một túi nhỏ hoặc ngăn riêng, bạc nên cất trong túi kín để chậm xỉn.
Trang sức hình voi là món quà dễ chọn vì không phụ thuộc tuổi hay mệnh của người nhận. Mặt dây bạc voi nhỏ hợp tặng bạn bè, đồng nghiệp; mặt voi vàng hoặc ngọc hợp tặng người thân dịp quan trọng; charm voi hợp người đang sưu tầm vòng charm. Với quà cho trẻ lớn, chọn món nhẹ, khoá an toàn, chất liệu ít gây kích ứng.
Khi tặng, nên kèm một tấm thiệp nhỏ nói về ý nghĩa bạn muốn gửi, chẳng hạn sự vững vàng, sự hiền hoà, hay kỷ niệm một chuyến đi. Bạn có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để so các kiểu mặt voi trước khi chọn.
Câu hỏi thường gặp
Mặt dây chuyền con voi có ý nghĩa gì?
Theo quan niệm phổ biến, voi tượng trưng cho sự vững vàng, hiền hoà, trí nhớ tốt và gắn bó gia đình. Ở phương Tây, voi vòi lên còn được xem là biểu tượng may mắn. Đây là ý nghĩa biểu tượng, không phải lời hứa về vận may.
Đeo mặt voi vòi lên hay vòi xuống?
Không có quy định bắt buộc. Phần lớn trang sức voi được làm vòi giơ lên theo quan niệm may mắn phổ biến; có người thích vòi buông vì dáng hiền. Chọn kiểu bạn thấy đẹp và hợp phong cách là đủ.
Bạc đeo một thời gian bị đen có phải bạc giả không?
Không hẳn. Bạc thật vẫn xỉn, ngả vàng rồi đen do phản ứng với lưu huỳnh trong không khí, mồ hôi, mỹ phẩm. Dùng khăn đánh bạc là sáng lại. Nếu lau xong lộ màu khác bên dưới, đó có thể là kim loại mạ bạc.
Trẻ em có đeo được mặt dây hình voi không?
Trẻ dưới ba tuổi không nên đeo vì nguy cơ hóc, nuốt món nhỏ và nguy cơ dây quấn cổ. Trẻ lớn hơn có thể đeo món nhẹ, dây có khoá an toàn tự bung khi bị kéo mạnh, và nên tháo khi ngủ, khi chơi thể thao.
Charm voi hay bị rơi khỏi vòng, làm sao khắc phục?
Thường do khoen nối chỉ khép mà không hàn kín. Có thể nhờ tiệm trang sức hàn khoen hoặc thay khoen kín. Kiểm khoá vòng định kỳ và tháo vòng khi làm việc nặng cũng giúp hạn chế rơi mất.
Mặt voi ngọc có cần giấy kiểm định không?
Món nhỏ giá vừa phải thì không bắt buộc, nhưng nên hỏi tên đá cụ thể và có nhuộm, tẩm không. Với mặt voi ngọc phỉ thuý giá cao, giấy kiểm định của phòng giám định độc lập giúp bạn biết đúng chất lượng đá.