Món đặt ở giữa trận thất tinh là phần người làm hoặc người dùng thêm vào, không thuộc bảy sao Bắc Đẩu; nó có thể là một cụm thạch anh, một trụ đá, một quả cầu lớn hơn hay một linh vật nhỏ, và hoàn toàn có thể để trống. Nếu chọn thêm, quy tắc dễ nhớ nhất là món giữa không được che dáng gáo: thấp vừa phải, đặt trong lòng gáo hoặc phía sau trận, cỡ lớn gấp khoảng hai đến ba lần một viên cầu.
Người mua thường được giới thiệu nhiều phương án cho món giữa, mỗi phương án đi kèm một lớp ý nghĩa. Bài này đặt các lựa chọn đó cạnh nhau, nói rõ phần nào là quan niệm, phần nào là chuyện thẩm mỹ và an toàn bạn kiểm được, để bạn chọn đúng món cho mặt bàn của mình hoặc yên tâm bỏ qua.
Món giữa có từ đâu và có bắt buộc không
Bảy viên cầu là phần cốt lõi của đĩa thất tinh vì chúng gợi bảy sao. Món giữa xuất hiện chủ yếu do nhu cầu trưng bày: một chiếc đĩa chỉ có bảy viên nhỏ trông khá thưa trên bàn rộng, nên người bán ghép thêm một điểm nhấn cao hơn cho bố cục có chiều sâu. Dần dần, mỗi kiểu món giữa được gắn thêm một lời giải thích theo quan niệm phong thủy.
Vì không thuộc bảy sao, món giữa không có quy định cố định trong sách cổ nào. Bạn sẽ thấy cùng một cửa hàng có đĩa kèm cụm thạch anh tím, đĩa kèm trụ thạch anh trắng, đĩa kèm tỳ hưu mini. Không có kiểu nào là "đúng" hơn kiểu nào. Điều này nghĩa là bạn có quyền chọn theo ý thích, theo màu nội thất, hoặc không chọn gì cả.
Một số đĩa khoét sẵn tám hốc, hốc thứ tám nằm trong lòng gáo hay ở tâm đĩa. Hốc này gợi ý vị trí cho món giữa nhưng không bắt buộc phải lấp. Nếu để trống trông chưa vừa mắt, đặt một viên cầu cùng loại vào là cách đơn giản nhất, giữ được sự đồng bộ mà không thêm vật nào khác lên bàn.
So sánh các món giữa hay gặp
Bảng dưới gom những món thường được ghép với đĩa thất tinh, ghi ý nghĩa theo cách người bán và sách phổ thông hay nêu, cùng điểm thực tế cần cân nhắc.
| Món giữa | Ý nghĩa thường được nêu | Hợp chỗ nào | Điểm cần cân nhắc |
|---|---|---|---|
| Cụm thạch anh nhỏ | gợi sự tụ hội của nhiều tinh thể | bàn tiếp khách, tủ kính | đầu tinh thể sắc, dễ gãy, khó lau bụi giữa các khe |
| Trụ thạch anh lục giác | gợi trục đứng, sự vững vàng | bàn làm việc, bàn học | đế nhỏ dễ đổ; nên chọn trụ có đáy mài phẳng rộng |
| Quả cầu lớn hơn bảy viên | gợi sự viên mãn, đồng bộ với trận | phòng khách, bàn giám đốc | cầu trong hội tụ nắng; cần đế riêng hoặc hốc sâu |
| Hốc thạch anh mini | gợi lòng chứa, sự giữ gìn | kệ rộng, sảnh | nặng hơn vẻ ngoài, chiếm nhiều diện tích |
| Tỳ hưu, thiềm thừ cỡ nhỏ | mượn ý nghĩa của linh vật đi kèm | quầy cửa hàng | dễ thành bố cục rối nếu linh vật cao hơn cầu nhiều |
| Kim tự tháp đá nhỏ | gợi hình khối ổn định | bàn làm việc hiện đại | đỉnh nhọn; đặt xa mép bàn |
Nếu bạn phân vân, cụm thạch anh và quả cầu lớn là hai món trông hài hoà nhất với bảy viên cầu, vì cùng chất liệu và cùng ngôn ngữ hình khối. Linh vật làm bố cục giàu câu chuyện hơn nhưng cũng dễ rối mắt hơn, hợp với đĩa cỡ lớn có không gian trống quanh trận.
Tỉ lệ cỡ: món giữa lớn bao nhiêu là vừa
Bề ngang gấp hai đến ba lần một viên cầu. Với bộ cầu 3 cm, món giữa rộng khoảng 6–9 cm là vừa mắt. Nhỏ hơn thì lẫn vào trận như viên thứ tám; lớn hơn thì món giữa trở thành nhân vật chính, bảy viên cầu thành phần viền.
Chiều cao không vượt quá ba lần cầu. Trụ thạch anh hay cụm tinh thể cao quá sẽ che mất dáng gáo khi nhìn từ phía người ngồi. Nếu thích món cao, đặt nó phía sau trận thay vì trong lòng gáo.
Khoảng trống quanh món giữa ít nhất nửa viên cầu. Món giữa chạm sát cầu làm bố cục bí, và khi lau dọn dễ va đổ dây chuyền. Chừa khe đủ để ngón tay luồn vào nhấc từng viên ra.
Đĩa phải đủ rộng cho cả hai. Trận bảy viên đã chiếm phần lớn mặt đĩa. Muốn có món giữa mà không chật, đường kính đĩa nên lớn hơn khoảng một phần ba so với đĩa chỉ để cầu. Bàn nhỏ thì cân nhắc bỏ món giữa.
Khối lượng món giữa tương xứng với nền. Cụm thạch anh 8–10 cm có thể nặng vài trăm gam tới hơn một ký. Đĩa gỗ mỏng hay đĩa đá lát mỏng đặt món nặng ở một phía dễ bị lệch trọng tâm, thậm chí nứt nếu nền có vết rạn sẵn.
Đặt món giữa ở đâu trong trận
Có ba vị trí hay dùng. Mỗi vị trí cho một cảm giác bố cục khác nhau:
- Trong lòng gáo. Món giữa nằm gọn giữa bốn viên của lòng gáo, như thứ được "múc" vào. Đây là vị trí phổ biến nhất trên đĩa tám hốc. Hợp với món thấp, bề ngang không vượt khoảng trống giữa bốn viên.
- Ở tâm đĩa. Món giữa đặt đúng tâm đĩa, trận bảy viên vòng quanh một phía. Cách này cân với đĩa tròn nhưng làm dáng gáo méo nếu đĩa nhỏ; hợp với đĩa từ 25 cm trở lên.
- Phía sau trận. Món cao như trụ thạch anh, kim tự tháp hay linh vật đứng đặt phía sau, xa người nhìn hơn trận. Cách này giữ dáng gáo rõ nhất từ phía trước, và món cao không bị va khi bạn với tay qua bàn.
- Không đặt ở đầu cán. Món giữa đặt cạnh chóp cán trông như viên thứ tám bị lạc chỗ, làm cán gáo cụt hẳn đi.
- Không đặt chắn giữa lòng gáo và cán. Vị trí nối viên 4 với viên 5 là chỗ mắt người đọc dáng gáo; che chỗ này là mất hình chiếc gáo.
Sau khi đặt, ngồi đúng chỗ bạn hay ngồi và nhìn lại. Nếu vẫn nhận ra bảy viên thành chiếc gáo trong vòng một giây, bố cục ổn.
Bày đĩa có món giữa theo thứ tự hợp lý
Thứ tự đặt đồ ảnh hưởng nhiều tới việc có làm rơi cầu hay không. Món giữa thường nặng và cồng kềnh hơn, nên đặt nó trước rồi mới dựng trận quanh:
- Đặt đĩa trống lên vị trí cuối cùng trên bàn, kiểm mặt bàn phẳng và không chao.
- Đặt món giữa vào chỗ đã chọn: trong lòng gáo, tâm đĩa hay phía sau. Lắc nhẹ mép đĩa xem món giữa có chao không; trụ hay cụm có đáy cong thì kê một miếng đệm nỉ mỏng.
- Đặt bốn viên của lòng gáo quanh hoặc phía trước món giữa, giữ khe hở tối thiểu nửa viên cầu tới món giữa.
- Kéo ba viên của cán ra phía ngoài, tránh để cán chạy sát món giữa.
- Ngồi vào chỗ quen thuộc nhìn lại; nếu món giữa che mất viên nào, dời món giữa chứ đừng dời cầu, vì dáng gáo là phần cần giữ.
- Chụp một tấm ảnh từ trên xuống để lần lau dọn sau đặt lại đúng vị trí.
Khi lau dọn, làm ngược lại: nhấc bảy viên cầu ra khay trước, cuối cùng mới nhấc món giữa. Như vậy món nặng không bao giờ phải đi ngang qua bảy viên nhỏ, giảm hẳn nguy cơ va đổ dây chuyền.
Phối chất liệu và màu giữa món giữa và bảy viên cầu
Cách phối an toàn nhất là cùng họ đá, khác sắc độ: bảy cầu thạch anh trắng với cụm thạch anh tím, hoặc bảy cầu thạch anh tím với trụ thạch anh trắng. Cùng là thạch anh nên độ bóng và độ trong tương đồng, nhìn tổng thể vẫn một khối thống nhất, trong khi màu khác giúp món giữa nổi lên.
Phối linh vật đồng hoặc bột đá với cầu đá thì nên chọn màu đồng, màu vàng trầm hay màu đá sẫm để không tranh với độ trong của cầu. Linh vật mạ vàng sáng bóng đặt cạnh bảy viên cầu trong thường làm mắt nhìn vào linh vật trước, trận thất tinh thành nền phụ. Nếu đó là điều bạn muốn thì không sao; nếu muốn trận là trọng tâm, chọn món giữa có bề mặt mờ.
Một lưu ý với món giữa là cầu lớn trong suốt: hai lớp cầu trong đặt gần nhau dưới ánh đèn rọi có thể tạo nhiều đốm sáng loang trên mặt bàn, đẹp khi chụp ảnh nhưng hơi chói khi làm việc lâu. Ánh nắng trực tiếp thì cần tránh hẳn, vì cầu lớn hội tụ nắng mạnh hơn cầu nhỏ, đủ làm sém giấy hay vải đặt gần.
Khi nào nên bỏ món giữa
Có những trường hợp đĩa thất tinh đẹp hơn và dễ sống hơn khi chỉ có bảy viên. Trường hợp đầu tiên là bàn nhỏ, bàn làm việc chung trong văn phòng mở: thêm món giữa đồng nghĩa với đĩa to hơn, chiếm chỗ đặt giấy tờ và dễ bị quẹt tay. Trường hợp thứ hai là nhà có trẻ nhỏ hoặc vật nuôi; cụm thạch anh có đầu nhọn sắc, trụ đá dễ đổ, cộng thêm bảy viên cầu nhỏ là thêm nhiều món nguy hiểm trong tầm với.
Trường hợp thứ ba là người không có thời gian lau dọn thường xuyên. Cụm thạch anh có hàng chục khe giữa các tinh thể, bụi bám vào rất khó lau bằng khăn, phải dùng cọ mềm hoặc thổi khí. Nếu để lâu, món giữa xỉn trước, làm cả trận trông cũ kỹ dù bảy viên cầu vẫn sạch.
Trường hợp thứ tư là khi món giữa được chào bán như một điều kiện "phải có mới đủ". Món giữa là phần thêm, không có cơ sở nào để nói thiếu nó thì trận mất ý nghĩa. Bạn hoàn toàn có thể mua đĩa với bảy viên trước, sống cùng nó một thời gian, rồi mới quyết có cần thêm gì không. Khi muốn thêm, xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để chọn món vừa với đĩa đang có.
Câu hỏi thường gặp
Món giữa có phải là sao Bắc Cực không?
Một số người bán giải thích như vậy, nhưng về thiên văn thì sao Bắc Cực nằm ngoài chiếc gáo, phía trước miệng gáo, không nằm trong lòng gáo. Nếu muốn gợi sao Bắc Cực, đặt một viên nhỏ phía trước miệng gáo sẽ đúng dáng trời hơn.
Có nên đặt nến hoặc đèn nhỏ ở giữa trận không?
Không nên đặt nến lửa thật giữa các viên cầu trong suốt và trên đĩa gỗ vì nguy cơ cháy, nhất là khi cầu hội tụ ánh sáng. Nếu thích ánh sáng, dùng đèn đế LED đặt dưới đĩa hoặc đèn rọi từ xa sẽ an toàn hơn.
Món giữa có cần cùng loại đá với bảy viên cầu không?
Không bắt buộc. Cùng họ thạch anh là cách phối dễ nhất vì độ bóng và độ trong tương đồng. Phối khác loại vẫn được, miễn là màu và độ bóng không tranh nhau và món giữa không che mất dáng gáo.
Đĩa nhỏ 15 cm có đặt thêm món giữa được không?
Được, nhưng nên chọn món rất thấp và nhỏ, cỡ chừng hai lần một viên cầu, đặt gọn trong lòng gáo. Món cao hay món rộng trên đĩa nhỏ sẽ đẩy bảy viên ra sát mép, cầu dễ lăn khỏi đĩa.
Cụm thạch anh giữa trận bị gãy một đầu tinh thể thì làm sao?
Có thể xoay mặt gãy vào phía sau để không lộ ra trước. Không nên tự dán bằng keo dán nhanh vì vết keo vàng dần theo thời gian. Nếu vết gãy để lại cạnh sắc, mài nhẹ bằng giấy nhám mịn ướt hoặc thay món khác.