Chọn quả cầu thạch anh đen nên bắt đầu từ sắc độ: khói vừa để còn thấy vân và ánh sáng bên trong, hay đen sẫm để có một khối tròn trầm, gần như đặc. Sau đó mới tới đường kính, vì quả cầu thạch anh nặng hơn nhiều người hình dung, và cuối cùng là đế đỡ cùng chỗ bày, hai thứ quyết định quả cầu có an toàn hay không.
Quả cầu là dạng vật phẩm có nhiều chuyện để nói về an toàn hơn các dạng khác: nó tròn nên dễ lăn, nặng nên rơi là hỏng sàn hoặc hỏng chân, trong suốt một phần nên có thể tụ ánh nắng. Bài này đi qua từng lựa chọn, kèm một bảng khối lượng tính theo tỉ trọng thật của thạch anh để bạn biết mình sắp mang về món nặng bao nhiêu.
Sắc khói quyết định quả cầu trông thế nào
Với quả cầu, sắc độ ảnh hưởng tới vẻ ngoài nhiều hơn so với hạt vòng, vì khối đá dày và ánh sáng phải đi qua một quãng dài. Một viên thạch anh khói có sắc nâu trà khi mài thành hạt 10 li sẽ trông khá trong, nhưng mài thành quả cầu 8 phân thì phần giữa đã sẫm hẳn, chỉ mép là còn thấy nâu.
Vì vậy, nếu bạn thích nhìn thấy những gì bên trong như vết rạn lấp lánh, các mảng mờ như mây, bao thể khoáng vật khác, nên chọn quả cầu có sắc khói nhạt tới vừa. Khi đặt cạnh nguồn sáng, ánh sáng lọt vào sẽ làm những chi tiết đó hiện lên như một cảnh nhỏ bên trong đá. Ngược lại, nếu bạn muốn quả cầu như một khối đen bóng, phản chiếu căn phòng trên bề mặt, hãy chọn loại sẫm hoặc morion.
Quả cầu khói đậm cỡ lớn khó tìm hơn hạt vòng, vì cần một khối thạch anh nguyên đủ to, ít nứt và có màu sẫm. Nếu bạn thấy một quả cầu to, đen đặc tăm tắp, giá lại dễ chịu, nên hỏi kỹ: có thể đó là obsidian, thuỷ tinh đen hoặc một khối đá khác. Obsidian mài cầu khá phổ biến và đẹp theo cách riêng, nhưng nó mềm hơn và là vật liệu khác.
Cách xem sắc độ thật khi mua online: xin người bán chụp quả cầu đặt trên nền trắng dưới ánh sáng ban ngày, và quay một đoạn video soi đèn pin từ phía sau. Ảnh chụp trong hộp đèn có nền đen thường làm quả cầu trông trong và sáng hơn thực tế.
Đường kính và khối lượng quả cầu thạch anh
Thạch anh có tỉ trọng khoảng 2,65, nghĩa là một phân khối nặng khoảng 2,65 gam. Bảng dưới tính khối lượng gần đúng theo công thức thể tích hình cầu, chưa kể đế. Quả cầu thực tế có thể lệch chút ít do không tròn tuyệt đối.
| Đường kính | Khối lượng gần đúng | Cảm giác khi cầm | Hợp với chỗ nào |
|---|---|---|---|
| 4 phân | Khoảng 90 gam | Nằm gọn lòng bàn tay | Bàn làm việc, kệ sách, hộp quà |
| 6 phân | Khoảng 300 gam | Nặng như một cốc nước đầy | Bàn làm việc, bàn học, kệ nhỏ |
| 8 phân | Khoảng 710 gam | Cần cầm chắc bằng cả bàn tay | Kệ tivi, bàn trà, tủ kính |
| 10 phân | Khoảng 1,4 ki lô gam | Nặng rõ, nên dùng hai tay | Kệ phòng khách, bàn tiếp khách |
| 12 phân | Khoảng 2,4 ki lô gam | Rơi là nguy hiểm | Kệ chắc, đặt thấp, có đế sâu |
| 15 phân | Khoảng 4,7 ki lô gam | Cần hai tay và cẩn trọng | Bàn đá, kệ gỗ dày, xa lối đi |
Khối lượng tăng theo luỹ thừa ba của đường kính: tăng đường kính gấp đôi thì khối lượng tăng gấp tám. Một quả cầu 12 phân nghe có vẻ chỉ "to hơn một chút" so với 8 phân, nhưng nặng gấp hơn ba lần. Khi chọn kệ, bạn nên tính cả khối lượng đế và những món khác đã bày sẵn trên đó.
Dùng khối lượng để kiểm quả cầu có đúng là thạch anh
Bảng khối lượng ở trên không chỉ để chọn kệ. Nó còn là một phép kiểm vật liệu khá tiện, vì với quả cầu, thể tích tính được chính xác từ đường kính, không cần nhúng nước. Bạn đo đường kính, cân quả cầu trên cân nhà bếp, rồi so với con số tính theo tỉ trọng thạch anh.
Ví dụ giả định: một quả cầu đo được 8 phân, nếu là thạch anh sẽ nặng khoảng 710 gam. Cân ra khoảng 700 tới 720 gam là hợp lý, vì quả cầu thực tế không tròn tuyệt đối và đo đường kính bằng thước thường lệch vài li. Nếu cân ra chỉ khoảng 630 tới 650 gam, tỉ trọng tương ứng chỉ khoảng 2,35 tới 2,4, gần với obsidian hoặc một số loại thuỷ tinh hơn là thạch anh. Nếu cân ra trên 800 gam, có thể đó là thuỷ tinh pha chì hoặc một vật liệu nặng khác.
Vì khối lượng tăng theo luỹ thừa ba của đường kính, sai số đo đường kính có ảnh hưởng lớn. Sai một li trên quả cầu 8 phân đã làm khối lượng dự tính lệch gần bốn phần trăm. Bạn nên đo vài lần theo các hướng khác nhau rồi lấy trung bình, và dùng thước kẹp nếu có. Với quả cầu nhỏ dưới 4 phân, sai số tương đối lớn hơn nên phép này chỉ mang tính tham khảo.
Phép kiểm này không tách được thạch anh tự nhiên với thạch anh chiếu xạ, vì cả hai cùng tỉ trọng. Nhưng nó loại khá nhanh những quả cầu thuỷ tinh hay obsidian được gọi nhầm là thạch anh đen, kể cả khi bạn chỉ có ảnh chụp và thông số người bán gửi.
Chọn đế đỡ cho quả cầu
Đế gỗ. Phổ biến nhất, màu ấm hợp với sắc khói nâu. Đế gỗ tốt có lòng khoét sâu vừa đủ ôm phần đáy quả cầu, mặt tiếp xúc nhẵn để không làm xước đá. Gỗ thấm ẩm nên để xa chỗ ướt.
Đế đồng hoặc kim loại. Nặng, chắc, giúp hạ trọng tâm và khó đổ hơn. Đế kim loại kiểu ba chân hay vòng tròn hợp phong cách hiện đại. Kim loại có thể làm xước mặt đá nếu có ba via sắc; nên kiểm và lót nỉ nếu cần.
Đế mica, acrylic trong. Gọn, không làm phân tâm khỏi quả cầu, hợp tủ kính. Nhẹ nên kém vững với quả cầu to; chỉ nên dùng cho cầu nhỏ.
Vòng đỡ hay khoét lõm. Đế dạng vòng tròn rỗng chỉ đỡ quả cầu ở một đường tròn, nhìn thoáng nhưng nếu đường kính vòng quá nhỏ so với quả cầu thì rất dễ lăn khỏi đế khi có rung nhẹ. Đế khoét lõm ôm được nhiều mặt hơn nên an toàn hơn.
Tỉ lệ đế và cầu. Nguyên tắc dễ nhớ là lòng đế nên có đường kính khoảng một phần ba tới một nửa đường kính quả cầu. Đế quá nhỏ thì cầu chênh vênh, đế quá to thì cầu chìm và nhìn nặng nề.
Quả cầu có thể tụ nắng: đặt sao cho an toàn
Một quả cầu đá trong suốt hoạt động giống một thấu kính hội tụ: ánh nắng đi qua có thể tập trung thành một điểm nóng ở phía sau. Đã có những trường hợp được ghi nhận ở nhiều nơi trên thế giới về quả cầu thuỷ tinh, quả cầu pha lê đặt cạnh cửa sổ làm cháy xém rèm, gỗ hoặc giấy. Quả cầu thạch anh khói sẫm hấp thụ nhiều ánh sáng hơn nên khả năng tụ yếu hơn quả cầu trong, nhưng loại khói nhạt vẫn có thể tụ nắng đáng kể.
Vì vậy, quy tắc an toàn đơn giản là không đặt quả cầu ở bậu cửa sổ, ban công hay bất kỳ chỗ nào có nắng chiếu trực tiếp trong một phần của ngày. Lưu ý rằng vệt nắng di chuyển theo giờ và theo mùa; một chỗ buổi sáng không có nắng có thể bị nắng chiều chiếu vào, và mùa đông mặt trời thấp, nắng lọt sâu vào phòng hơn.
Ngoài chuyện tụ nắng, phơi nắng lâu và nóng cũng không tốt cho màu khói, vì tâm màu nhạy với nhiệt. Một chỗ mát, có ánh sáng gián tiếp, vừa an toàn vừa giữ màu tốt nhất.
Nếu bạn muốn quả cầu được chiếu sáng để thấy vân bên trong, hãy dùng đèn LED nhỏ, ít toả nhiệt, đặt bên dưới hoặc phía sau. Một số đế có sẵn đèn LED, cũng là cách hay, miễn là đèn không làm đế quá nóng.
Chỗ bày quả cầu thạch anh đen trong nhà
Theo quan niệm phong thủy, quả cầu được hiểu là sự tròn đầy, viên mãn, và thạch anh đen gắn với sự vững chãi. Bạn có thể bày ở nhiều chỗ; dưới đây là những chỗ hay được chọn, kèm lý do thực tế:
- Bàn trà, kệ tivi phòng khách: chỗ mọi người hay ngồi ngắm, nhưng nên đặt xa mép bàn và ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
- Tủ kính: ít bụi, ít va chạm, đèn tủ làm nổi vân bên trong; hợp với quả cầu khói nhạt.
- Bàn làm việc: chọn cỡ 4 tới 6 phân, đặt góc bàn, không ở chỗ hay để cốc nước hay đặt laptop.
- Kệ sách: cầu nhỏ đặt trên đế sâu, xen giữa sách; tránh kệ cao vì rơi từ trên cao rất nguy hiểm.
- Không nên: bậu cửa sổ có nắng, mép kệ cao, chỗ hay có rung như cạnh máy giặt, cạnh loa lớn, hoặc lối đi hẹp nơi người dễ va vào.
- Nhà có trẻ nhỏ, thú cưng: đặt cao vừa phải, trong tủ có cửa, hoặc chọn cầu nhỏ. Quả cầu trên một kí lô lăn xuống có thể gây chấn thương thật.
Hướng đặt quả cầu theo các trường phái phong thủy nói khác nhau; nhiều người đặt ở khu vực trung tâm căn phòng hoặc góc mà họ coi là quan trọng. Đây là quan niệm, bạn có thể tham khảo, nhưng nên đặt an toàn lên trước.
Kiểm quả cầu khi nhận hàng
Quả cầu nặng và tròn nên dễ hỏng trong vận chuyển. Khi nhận, bạn nên kiểm theo trình tự:
- Quay video mở hộp từ lúc còn băng keo, để có căn cứ nếu cần đổi trả.
- Lấy quả cầu ra bằng hai tay, đặt lên khăn mềm trên bàn, không đặt trực tiếp lên mặt kính hay mặt đá.
- Xoay chậm dưới ánh sáng, tìm vết mẻ, vết xước, nhất là quanh vùng tiếp xúc với vật chèn trong hộp.
- Soi đèn pin để phân biệt vết rạn bên trong có sẵn từ tự nhiên, thường lấp lánh như cầu vồng, với vết nứt mới do va đập, thường bắt đầu từ bề mặt kèm điểm mẻ.
- Đặt lên đế và đẩy nhẹ bàn để kiểm độ vững; nếu cầu dễ lăn, cần đổi đế sâu hơn.
- Đo nhanh đường kính bằng thước kẹp hoặc kẹp giữa hai cuốn sách rồi đo khoảng cách, đối chiếu với mô tả.
Nếu bạn muốn tham khảo thêm các mẫu đã ghi rõ đường kính, khối lượng, có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy và so với bảng khối lượng ở trên để kiểm tra chéo.
Câu hỏi thường gặp
Quả cầu thạch anh đen 10 phân nặng khoảng bao nhiêu?
Tính theo tỉ trọng thạch anh khoảng 2,65, quả cầu 10 phân nặng khoảng 1,4 ki lô gam, chưa kể đế. Nếu một quả cầu cùng cỡ nhẹ hơn rõ rệt, có thể nó là vật liệu khác như thuỷ tinh hay obsidian.
Quả cầu thạch anh đen có làm cháy được không?
Quả cầu sẫm hấp thụ nhiều ánh sáng nên khả năng tụ nắng yếu hơn quả cầu trong, nhưng loại khói nhạt vẫn có thể tụ nắng. Không đặt quả cầu ở chỗ có nắng chiếu trực tiếp như bậu cửa sổ, ban công.
Nên chọn quả cầu thạch anh đen sẫm hay khói nhạt?
Thích nhìn vân, vết rạn lấp lánh bên trong thì chọn khói nhạt tới vừa. Muốn một khối tròn đen bóng phản chiếu căn phòng thì chọn sẫm. Quả cầu to càng sẫm vì ánh sáng phải đi qua quãng dài hơn.
Đế quả cầu nên to cỡ nào?
Lòng đế nên có đường kính khoảng một phần ba tới một nửa đường kính quả cầu. Đế quá nhỏ làm cầu chênh vênh, dễ lăn khi có rung; đế khoét lõm ôm được nhiều mặt an toàn hơn đế vòng rỗng.
Vết rạn bên trong quả cầu có phải hàng lỗi không?
Vết rạn tự nhiên bên trong, thường lấp lánh ánh cầu vồng, là đặc điểm phổ biến của thạch anh và nhiều người còn thích. Vết nứt mới do va đập thì khác, thường bắt đầu từ bề mặt và có điểm mẻ, đó mới là lỗi.
Nhà có trẻ nhỏ có nên bày quả cầu thạch anh không?
Được, nhưng nên chọn cỡ nhỏ, đặt trong tủ có cửa hoặc ở độ cao trẻ không với tới. Quả cầu trên một ki lô gam lăn khỏi kệ có thể gây chấn thương và làm vỡ sàn.