Đồng tiền xu cỡ lớn để bàn: chọn đường kính, đế đỡ, làm chặn giấy và chỗ bày

Đồng tiền xu cỡ lớn để bàn là đồng tiền tròn lỗ vuông được phóng to, đường kính thường từ khoảng năm đến hai mươi phân, đúc bằng đồng thau, hợp kim hoặc tạc từ đá, đặt đứng trên một chiếc đế gỗ có khe hoặc nằm ngang làm chặn giấy. Đây là dạng tiền xu để nhìn, không để mang theo, hay xuất hiện trên bàn làm việc, kệ phòng khách, quầy lễ tân và trong các hộp quà khai trương.

Vì là món bày ở chỗ dễ thấy, đồng xu lớn được chọn chủ yếu theo cỡ, chất liệu và đế. Chọn sai thì hoặc quá nhỏ đến mức lạc lõng, hoặc quá to chiếm hết mặt bàn, hoặc đế lỏng khiến đồng chực đổ mỗi khi có người chạm bàn. Bài này đi qua từng quyết định đó, kèm vài lưu ý thực tế cho người định dùng làm chặn giấy hay làm quà.

Đồng xu lớn khác chuỗi tiền xu ở đâu

Chuỗi tiền xu nhỏ là món dùng: bỏ ví, đặt dưới khay, treo cửa, gần như khuất tầm mắt. Đồng xu lớn là món bày: người ta đặt nó ở nơi nhìn thấy, như một vật trang trí có nội dung. Vì thế yêu cầu của nó gần với một món đồ mỹ nghệ hơn là một vật phẩm nhỏ: nét đúc phải sắc ở cự ly gần, bề mặt phải đẹp, đế phải hợp với mặt bàn.

Mặt trước đồng xu lớn thường mô phỏng một đồng tiền có niên hiệu, hoặc mang bốn chữ chúc tụng thay cho niên hiệu; có mẫu chạm rồng, chạm hoa văn quanh lỗ. Mặt sau có thể trơn, có hoa văn, hoặc để trống cho người mua khắc tên công ty, ngày khai trương. Một số mẫu không có lỗ xuyên mà chỉ chạm hình lỗ vuông nổi, để dễ đặt nằm làm chặn giấy.

Đồng xu lớn cũng được làm từ đá như ngọc hoàng long, đá mã não, đá cẩm thạch giả. Những mẫu này nặng, mát tay, có vân đá riêng, nhưng dễ mẻ cạnh nếu rơi. Khi chất liệu là đá, cách nhận biết đá thật hay bột đá ép chịu chung nguyên tắc với các vật phẩm đá khác: nhìn vân, độ lạnh, trọng lượng và hỏi rõ người bán.

Chọn đường kính theo chỗ bày

Bảng dưới là gợi ý cỡ đồng theo vị trí. Con số mang tính tham khảo; quan trọng là tỉ lệ giữa đồng xu với mặt bàn và với những đồ vật xung quanh.

Mẹo nhỏ: lấy một chiếc đĩa hoặc nắp hộp có đường kính tương đương đặt thử vào chỗ định bày, nhìn từ chỗ bạn hay ngồi. Bạn sẽ biết ngay cỡ đó vừa hay quá lớn, khỏi phải đoán qua ảnh.

Chất liệu đồng xu lớn: so nhanh trước khi chọn

Đồng xu lớn được làm từ nhiều chất liệu, mỗi loại có trọng lượng, độ bền và cách giữ khác nhau. Bảng dưới so các loại hay gặp, không kèm giá vì giá chênh rất nhiều theo nơi làm và độ tinh xảo.

Nếu định dùng làm chặn giấy, đồng thau đặc là lựa chọn hợp nhất. Nếu định bày cỡ lớn trên kệ cao, bột đá hoặc gỗ nhẹ hơn và đỡ áp lực cho kệ. Đá tự nhiên hợp với người thích vân đá và đặt ở chỗ ít va chạm.

Đế đỡ: phần quyết định đồng có đứng vững không

Đế gỗ có khe. Phổ biến nhất. Khe phải vừa độ dày đồng, đồng cắm vào không lắc; khe rộng quá thì đồng nghiêng, chật quá thì xước viền mỗi lần lấy ra lau. Gỗ nên được đánh dầu hoặc sơn phủ để không nứt khi phòng máy lạnh khô.

Đế gỗ khoét lõm hình vòng cung. Đồng tựa vào lòng đế, nhìn mềm mại hơn đế có khe. Hợp với đồng dày; với đồng mỏng thì dễ đổ khi chạm.

Giá kim loại. Dạng giá đỡ đĩa với hai chân giữ phía trước. Gọn, nhẹ, hợp với đồng lớn để trên kệ. Nên chọn giá có bọc nhựa ở chỗ chạm để khỏi xước bề mặt đồng.

Đế xoay. Một số mẫu cho đồng xu quay tròn trên trục. Nhìn vui mắt nhưng có thêm chi tiết dễ hỏng; nếu chọn, kiểm trục có chắc và quay êm.

Đáy đế. Dán nỉ hoặc cao su mỏng dưới đáy để không cào mặt bàn gỗ, mặt kính và để đế khỏi trượt. Nhiều đế bán kèm không có lớp này, bạn có thể tự dán bằng miếng nỉ dán chân ghế.

Cân đối giữa đồng và đế. Đế quá nhỏ so với đồng làm cả bộ chênh vênh; đế quá lớn làm đồng trông lọt thỏm. Chiều rộng đế bằng khoảng hai phần ba đường kính đồng thường cân mắt.

Dùng đồng xu lớn làm chặn giấy

Đồng xu cỡ vừa, đặc và nặng là một chiếc chặn giấy tiện dụng trên bàn làm việc. Để dùng được lâu và không phiền:

• Chọn đồng đặc, đáy phẳng. Đồng rỗng hay đồng chạm nổi cả hai mặt sẽ bập bênh khi đặt nằm, không đè giấy được.
• Trọng lượng vừa tay. Đủ nặng để giữ một xấp giấy trước quạt, nhưng không nặng tới mức rơi xuống chân là đau. Đồng thau đặc cỡ năm đến tám phân thường đáp ứng được.
• Mép không sắc. Cầm lên đặt xuống hàng chục lần mỗi ngày, mép sắc sẽ làm đau tay và cứa rách giấy.
• Mặt dưới có lót. Dán một lớp nỉ mỏng ở mặt tiếp xúc giấy để không in vết xỉn đồng lên tài liệu.
• Không đặt lên giấy tờ quan trọng lâu ngày. Đồng xỉn và hơi ẩm có thể để lại vòng tròn mờ trên giấy, nhất là giấy in nhiệt.
• Tránh đặt cạnh màn hình, bàn phím. Đồng nặng trượt xuống bàn phím laptop có thể làm nứt màn hình khi gập máy.

Dùng làm chặn giấy, đồng xu sẽ bị cầm nắm nhiều hơn hẳn so với khi chỉ đứng trên đế. Chọn bề mặt hun cổ hoặc để trần sẽ đỡ lộ dấu tay và vết mòn hơn bề mặt mạ sáng.

Làm quà khai trương, tân gia: chọn và khắc thế nào

Đồng xu lớn là món quà khai trương được nhiều người chọn vì gọn, sạch, dễ bày, ý nghĩa dễ hiểu. Với quà cho văn phòng, cỡ tám đến mười hai phân trên đế gỗ là vừa: đủ trang trọng trên bàn giám đốc, không chiếm chỗ. Với quà cho cửa hàng nhỏ, cỡ vừa đặt quầy là hợp; quầy hẹp mà tặng đồng quá lớn, chủ cửa hàng sẽ khó tìm chỗ đặt.

Nếu khắc tên công ty, tên cửa hàng hay lời chúc ở mặt sau, hãy gửi nội dung bằng văn bản cho người làm và xin bản xem trước. Lỗi chính tả, sai dấu tiếng Việt trên đồ khắc là chuyện rất hay gặp và không sửa được. Nội dung khắc nên ngắn: tên đơn vị, dịp, ngày tháng; dòng chữ dài trên mặt đồng nhỏ sẽ chi chít khó đọc.

Đóng gói đồng xu lớn trong hộp có lót xốp định hình, đế để riêng trong một ngăn, tránh đồng và đế va vào nhau khi vận chuyển. Kèm một tấm thiệp ngắn nói đồng xu tượng trưng cho điều gì theo quan niệm dân gian, viết như một lời chúc chứ không phải lời hứa. Người nhận sẽ trân trọng một món quà có ý hơn là một món quà to.

Lau và giữ đồng xu lớn trên bàn

Đồng xu lớn bày trên bàn hứng bụi mỗi ngày, lại hay bị cầm lên ngắm, nên dấu vân tay và bụi là hai thứ cần xử lý thường xuyên. Mỗi tuần lau một lần bằng khăn sợi mềm khô; với đồng vàng bóng hay mạ, khăn đánh kính là lựa chọn tốt vì không để lại xơ. Không xịt nước lau kính trực tiếp lên đồng, vì dung dịch đọng ở chân chữ có thể làm loang lớp phủ.

Đế gỗ lau bằng khăn hơi ẩm rồi lau khô, thỉnh thoảng đánh một lớp sáp mỏng cho gỗ khỏi khô nứt trong phòng máy lạnh. Nếu đồng là đá, lau bằng khăn ẩm, tránh hoá chất tẩy rửa, và đặt xa mép bàn vì đá rơi xuống nền gạch rất dễ mẻ cạnh. Khi chuyển văn phòng, tháo đồng khỏi đế, bọc riêng từng món; đế có khe mà cắm đồng nguyên khi vận chuyển, khe dễ toác ra vì đồng lắc.

Đồng thau để trần sẽ xỉn dần thành nâu. Nếu bạn thích màu cổ, cứ để vậy; nếu muốn giữ vàng sáng, chọn ngay từ đầu loại có lớp phủ bảo vệ thay vì đánh bóng liên tục, vì mỗi lần đánh bóng là một lần mài mòn nét chữ. Khi chọn, bạn có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để so đường kính với mặt bàn của mình.

Câu hỏi thường gặp

Đồng tiền xu lớn để bàn nên đặt đứng hay nằm?

Đặt đứng trên đế cho thấy rõ mặt chữ và nổi bật hơn, hợp với bàn giám đốc, kệ trưng bày. Đặt nằm thì vững, dùng làm chặn giấy được, hợp với bàn làm việc nhiều giấy tờ. Chọn theo cách bạn dùng bàn hằng ngày.

Mặt nào của đồng xu lớn nên quay ra ngoài?

Nhiều người quay mặt có chữ chúc tụng hoặc niên hiệu về phía người nhìn, theo quan niệm đó là mặt chính. Nếu mặt sau có khắc tên công ty, có thể quay mặt đó về phía khách và mặt chữ về phía chủ bàn. Không có quy định chung, chọn cách cân đối với không gian.

Đồng xu lớn bằng đá có dễ vỡ không?

Đá tự nhiên như mã não, hoàng long khá cứng nhưng vẫn có thể mẻ cạnh hoặc nứt nếu rơi xuống nền gạch. Bột đá ép dễ sứt hơn. Đặt xa mép bàn, dùng đế chắc và không để trẻ nhỏ cầm chơi là cách giữ an toàn đơn giản nhất.

Có nên tặng đồng xu lớn cho người mới đi làm, mới có bàn riêng không?

Có thể, nhưng chọn cỡ nhỏ khoảng năm đến sáu phân để không chiếm chỗ trên bàn văn phòng thường khá chật. Một đồng nhỏ làm chặn giấy vừa tiện dụng vừa có ý chúc, dễ được dùng hơn một món lớn phải tìm chỗ bày.

Đế gỗ bị lỏng khe, đồng xu nghiêng thì sửa thế nào?

Cách đơn giản là chèn một miếng nỉ mỏng hoặc miếng da vào khe để lấp khoảng hở. Không nên dùng keo dán chết đồng vào đế, vì sau này sẽ không lấy ra lau được và keo có thể làm loang bề mặt đồng.

Đồng xu lớn mạ vàng có phải là vàng thật không?

Không. Lớp mạ vàng trên đồ mỹ nghệ rất mỏng, bên dưới là đồng thau hoặc hợp kim. Món này không phải vàng tích trữ và không mua bán theo giá vàng. Nếu người bán gọi là vàng mà không có thông tin tuổi vàng, trọng lượng vàng rõ ràng, nên hỏi lại cho chắc.