Quà chia tay đồng nghiệp phong thuỷ hợp nhất là món gọn, bỏ vừa thùng đồ cá nhân người ấy mang đi trong ngày làm việc cuối, và mang lời chúc cho chặng mới: thuyền buồm nhỏ, ngựa đồng để bàn, la bàn vỏ đồng, móc khoá đá. Theo tập quán, thuyền buồm là "thuận buồm xuôi gió", ngựa là "mã đáo thành công", la bàn là tìm đúng hướng; với người nhận, đó là món đầu tiên họ đặt lên bàn ở chỗ làm mới.
Đồng nghiệp rời đi vì nhiều lý do: chuyển sang công ty khác, chuyển công tác nội bộ, ra nước ngoài, nghỉ để chăm con, nghỉ để khởi nghiệp. Mỗi lý do hợp một kiểu món. Bài này đi theo những tình huống đó, kèm chuyện quà tập thể hay quà riêng, khi người rời đi không vui vẻ, và cách trao trong buổi chia tay ngắn ở văn phòng.
Ngày làm việc cuối và chiếc thùng đồ cá nhân
Hình dung người đồng nghiệp trong ngày làm việc cuối: dọn bàn, bỏ đồ cá nhân vào một thùng carton hoặc ba lô, chào từng người, rồi ra về bằng xe máy hoặc taxi. Món quà phải vừa với khung cảnh đó. Một bức tranh đồng to, một cây đá quý cao nửa mét là thứ người ấy phải ôm thêm, chở thêm, trong khi tay đã đầy đồ.
Vì vậy cỡ hợp nhất là món cầm một tay, bỏ được vào thùng đồ: thuyền buồm dài 20–25 cm có hộp, ngựa đồng cao 10–15 cm, la bàn bỏ túi, móc khoá đá. Món lớn hơn — tranh, thuyền buồm 50 cm — chỉ hợp khi cả phòng đề nghị giao tới nhà người nhận hôm sau.
Cũng nghĩ tới chỗ làm mới. Người chuyển sang một công ty khác thường ngồi bàn chung, văn phòng mở trong những tháng đầu. Món quá nổi bật đặt lên bàn ở chỗ mới, mang dấu ấn của công ty cũ, có khi khiến người ấy ngại. Món nhỏ, trung tính, không in logo công ty cũ là lựa chọn tế nhị.
Người chuyển công tác sang tỉnh khác còn phải chuyển cả nhà: đóng thùng, thuê xe, tìm chỗ ở mới. Món quà lúc này sẽ đi qua một chuyến xe tải dài cùng bàn ghế, tủ lạnh. Món khối đặc như ngựa đồng, la bàn chịu được hành trình đó; thuyền buồm có cột mảnh nên có hộp cứng định hình, và dặn người nhận để hộp trong xe con hoặc mang theo người.
Món hợp từng lý do chia tay
Chuyển sang công ty khác. Thuyền buồm nhỏ hoặc ngựa đồng để bàn — lời chúc chặng mới thuận lợi, đặt được ngay lên bàn ở chỗ mới. Không in logo công ty cũ lên quà.
Chuyển công tác nội bộ, sang chi nhánh khác. Vẫn cùng tổ chức, nên quà có thể mang dấu ấn chung: một món khắc nhỏ tên phòng cũ ở đáy. La bàn hợp người chuyển đi tỉnh khác, như lời nhắc "đi đâu cũng tìm được đường về".
Ra nước ngoài làm việc, học tập. Món nhẹ, không vỡ, dễ qua hành lý: móc khoá đá, ngọc bội nhỏ, la bàn bỏ túi. Tránh đồ gỗ thô, hạt chưa xử lý vì một số nước kiểm dịch kỹ.
Nghỉ để chăm con, chăm gia đình. Món cho căn nhà hơn món cho bàn làm việc: chậu cây đá quý nhỏ, đôi cá chép đá, hồ lô gỗ. Lời chúc về gia đình, không nhắc tới chuyện "quay lại đi làm".
Nghỉ để khởi nghiệp, mở cửa hàng. Món mang ý khai trương: thiềm thừ nhỏ, cây đá quý cho quầy, thuyền buồm. Có thể hẹn cả phòng tới dịp khai trương sẽ mừng thêm.
Quà tập thể hay quà riêng
Ở phần lớn văn phòng, quà chia tay là quà tập thể: cả phòng góp, một người đi mua, trưởng phòng trao trong buổi chia tay. Quà tập thể nên là một món tốt hơn mức một người tự mua — một chiếc thuyền buồm gỗ chạm khéo, một con ngựa đồng nặng tay — kèm sổ lưu niệm hoặc tấm thiệp lớn mỗi người viết một dòng.
Đồng nghiệp thân có thể tặng thêm quà riêng, nhưng nhỏ và kín: một móc khoá đá, một viên đá cho bàn làm việc, trao riêng khi ra về. Tránh tặng riêng món lớn hơn quà tập thể — nó khiến cả phòng khó xử, và người nhận cũng ngại.
Người rời đi là sếp thì quà tập thể thường trang trọng hơn, nhưng nguyên tắc gọn vẫn giữ. Sếp chuyển công tác nhận quà từ nhiều phòng, nhiều đối tác trong một tuần; món mang theo được, dùng được ngay ở phòng làm việc mới, sẽ không bị bỏ lại trong kho.
Người rời đi là thực tập sinh, nhân viên thời vụ đã làm cùng vài tháng cũng nên có một món nhỏ — móc khoá đá, viên đá cho bàn học — kèm vài dòng nhận xét tốt của người hướng dẫn. Với người trẻ, những dòng ấy có khi quý hơn món quà, vì đó là lời ghi nhận đầu tiên của họ ở một chỗ làm thật.
Khi người rời đi không vui vẻ
Không phải cuộc chia tay nào cũng vui. Có người nghỉ vì cắt giảm nhân sự, vì mâu thuẫn, vì sức khoẻ. Với họ, quà tập thể vẫn nên có — nó cho thấy đồng nghiệp ghi nhận những năm làm việc chung — nhưng lời chúc cần chọn kỹ. "Chúc anh thăng tiến ở chỗ mới" với người bị cắt giảm và chưa có chỗ mới là câu nghe đau.
Món quà lúc này nên thiên về cá nhân hơn là sự nghiệp: một món cho căn nhà, một món theo sở thích riêng của người ấy. Lời nhắn nói về con người — "cảm ơn chị đã luôn là người đầu tiên đến giúp khi phòng gặp việc khó" — thay vì nói về công việc tương lai.
Buổi chia tay cũng nên ngắn, ấm, không ồn ào. Hỏi trước người rời đi muốn có buổi chia tay chung hay không; có người thích ra về lặng lẽ, và tôn trọng điều đó cũng là một món quà.
Món nên tránh khi tiễn đồng nghiệp
Vài lựa chọn hay gặp mà người nhận khó mang đi hoặc khó dùng:
- Món cồng kềnh, nặng: tượng đá vài ký, tranh có khung kính — người nhận phải ôm thêm trong ngày dọn bàn.
- Món có logo, slogan công ty cũ: đặt ở chỗ làm mới thành chuyện khó xử, nhất là khi chuyển sang đơn vị cạnh tranh.
- Đồ đeo cho quà tập thể: phải đoán cỡ, đoán gu cho người sắp không còn gặp hằng ngày để hỏi lại.
- Hình tượng gắn với tiền bạc quá lộ cho người làm cơ quan nhà nước chuyển công tác: tỳ hưu ngậm tiền, thiềm thừ cõng tiền dễ thành chuyện bàn tán ở chỗ mới.
- Lời chúc mang tính so sánh: "chúc anh sang bên đó lương cao hơn", "ở đó chắc đỡ hơn ở đây" — nghe vui trong buổi chia tay nhưng không hay với những người ở lại.
Quà chia tay là lời cảm ơn cho những năm đã qua và lời chúc cho chặng tới, không phải lời bình luận về lựa chọn rời đi.
Quỹ góp, ngân sách và người được giao đi mua
Quỹ chia tay thường góp đều, mỗi người một phần nhỏ. Phòng mười người góp đủ một món ở tầng trung: thuyền buồm gỗ chạm 25–30 cm, ngựa đồng nặng tay, la bàn vỏ đồng tốt. Phòng đông hơn có thể lên tầng lớn hơn, nhưng vẫn giữ nguyên tắc gọn. Phần quỹ dư dùng cho bữa liên hoan chia tay, in ảnh chung, làm sổ lưu niệm.
Người được giao đi mua nên là người hiểu người rời đi nhất, không nhất thiết là trưởng phòng. Gửi ảnh hai ba mẫu vào nhóm chung để cả phòng chọn, chốt trong một ngày. Chiếc thuyền buồm mà ai cũng đã nhìn thấy và đồng ý trước sẽ không bị bàn tán sau buổi chia tay.
Nếu đồng nghiệp nghỉ đột ngột, chưa kịp tổ chức, vẫn có thể gửi quà sau: hẹn một buổi cà phê, hoặc gửi tới nhà kèm sổ lưu niệm. Quà đến muộn một tuần vẫn hơn không có quà.
Bảng chọn nhanh quà chia tay đồng nghiệp
Gom theo lý do rời đi và kiểu quà:
| Tình huống | Món hay chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chuyển sang công ty khác | Thuyền buồm nhỏ, ngựa đồng để bàn | Không in logo công ty cũ |
| Chuyển công tác sang tỉnh khác | La bàn vỏ đồng, món khắc tên phòng nhỏ ở đáy | Cỡ gọn để chuyển nhà |
| Ra nước ngoài | Móc khoá đá, ngọc bội nhỏ, la bàn bỏ túi | Nhẹ, không vỡ, tránh đồ gỗ thô |
| Nghỉ chăm gia đình | Cây đá quý nhỏ, đôi cá chép đá | Lời chúc về gia đình |
| Nghỉ để khởi nghiệp | Thiềm thừ nhỏ, cây đá quý cho quầy | Hẹn mừng thêm dịp khai trương |
| Rời đi không vui vẻ | Món theo sở thích riêng, món cho nhà | Lời nhắn về con người, không về sự nghiệp |
Dòng cuối thường bị bỏ qua, nhưng đó lại là lúc món quà và lời nhắn có sức nặng nhất.
Sổ lưu niệm và lời nhắn: phần được giữ lâu nhất
Nhiều người kể rằng sau nhiều năm, thứ họ còn giữ từ những lần chuyển việc không phải món quà mà cuốn sổ lưu niệm, tấm thiệp lớn có chữ của cả phòng. Một cuốn sổ nhỏ chuyền tay trong một tuần, mỗi người viết một trang — một kỷ niệm, một lời cảm ơn, một câu đùa nội bộ — là món quà không tốn kém mà không mua được ở đâu.
Món vật phẩm đi kèm sổ lưu niệm thành một bộ: thuyền buồm đặt trên bàn, cuốn sổ cất trong ngăn kéo. Nếu muốn khắc chữ lên quà, chọn câu ngắn, khắc ở đáy: tên phòng, năm. Tránh khắc câu dài lên thân thuyền, thân ngựa — món quà sẽ khó đặt ở chỗ làm mới.
Với đồng nghiệp đi nước ngoài, sổ lưu niệm có thể chuyển sang dạng một tệp ảnh và lời nhắn gửi qua thư điện tử, kèm món vật phẩm nhỏ mang theo được. Hành lý của họ không còn chỗ cho một cuốn sổ dày.
Kiểm hàng, gói quà và lúc trao
Thuyền buồm nhỏ kiểm cột buồm, dây buồm: cột phải gắn chắc vào thân, buồm không rách, không lệch. Ngựa đồng lật đáy xem chân gắn đế chắc không, có vết rỗ đúc không. La bàn đặt trên mặt phẳng xem kim có quay tự do và dừng ổn định không — la bàn là món dùng được, kim kẹt là món hỏng. Món đá xem có vết nứt, vết keo.
Gói trong hộp cứng, có quai xách nếu được, để người nhận bỏ vào thùng đồ hoặc xách tay về. Trao vào cuối buổi chiều ngày làm việc cuối, trong mười lăm phút cả phòng đứng lại; trưởng phòng hoặc người thân thiết nhất nói vài câu. Đừng trao vào buổi sáng — người nhận sẽ phải để món quà trên bàn suốt ngày giữa lúc đang dọn đồ.
Thuyền buồm cỡ nhỏ vừa thùng đồ cá nhân thì vatphamphongthuy.com có trong nhóm Thuyền Buồm, Thuyền Rồng; người được giao đi mua nên đo chiều dài thùng carton của người rời đi trước khi chọn cỡ.
Câu hỏi thường gặp
Quà chia tay đồng nghiệp chuyển việc nên chọn món gì?
Món gọn, mang theo được, đặt ngay lên bàn ở chỗ làm mới: thuyền buồm nhỏ, ngựa đồng để bàn, la bàn vỏ đồng, móc khoá đá. Tránh món cồng kềnh và không in logo công ty cũ lên quà.
Có nên khắc tên công ty lên quà chia tay không?
Nếu người nhận chuyển sang công ty khác, nên tránh, vì món quà sẽ đặt ở chỗ làm mới. Nếu chuyển công tác nội bộ, khắc nhỏ tên phòng và năm ở đáy là ổn. Câu khắc càng ngắn càng dễ đặt món ở bất cứ đâu.
Đồng nghiệp đi nước ngoài nên tặng gì?
Món nhẹ, không vỡ, dễ đi hành lý: móc khoá đá, ngọc bội nhỏ, la bàn bỏ túi. Tránh đồ gỗ thô, hạt chưa xử lý vì một số nước kiểm dịch kỹ. Sổ lưu niệm có thể chuyển thành tệp ảnh và lời nhắn gửi qua thư.
Đồng nghiệp nghỉ việc không vui vẻ có nên tặng quà không?
Vẫn nên, vì quà tập thể cho thấy đồng nghiệp ghi nhận những năm làm việc chung. Chọn món theo sở thích cá nhân hoặc cho căn nhà, lời nhắn nói về con người thay vì chúc thăng tiến, và hỏi trước họ có muốn buổi chia tay chung không.
Quà riêng của đồng nghiệp thân có nên lớn hơn quà tập thể không?
Không nên. Quà riêng lớn hơn quà tập thể khiến cả phòng khó xử và người nhận cũng ngại. Món riêng nên nhỏ, kín đáo, trao riêng khi ra về, như một móc khoá đá hay một viên đá cho bàn làm việc.
Nên trao quà chia tay vào lúc nào?
Cuối buổi chiều ngày làm việc cuối, trong mười lăm phút cả phòng cùng đứng lại. Trao buổi sáng khiến người nhận phải để quà trên bàn suốt ngày giữa lúc dọn đồ. Hộp cứng có quai xách giúp mang về dễ hơn.