Khi mong gặp người giúp đỡ, đối tác tốt, khách hàng quý, dân gian gọi chung là "gặp quý nhân", người Việt hay chọn ngọc bội, mặt đeo hay vòng đeo khi đi gặp gỡ; với bàn làm việc, phòng tiếp khách thì chọn kỳ lân, rồng, hình tượng Quan Công hay một món đá đẹp làm điểm nhìn. Đó là biểu tượng và lời nhắc mình bước vào các cuộc gặp với sự chỉn chu. Quý nhân thật là những con người cụ thể, và họ đến nhờ cách mình làm việc, giữ lời, đối xử với người khác; không món đồ nào mang họ tới.
Bài này đi qua những món hay chọn và cách hiểu theo tập quán, chọn đồ đeo hợp với buổi gặp đối tác, món đặt ở chỗ tiếp khách, kiểm hàng, và phần quan trọng nhất: những việc thật sự giúp mình gặp được người tốt và được họ tin tưởng. Cuối bài là một lời cảnh báo cần thiết về những "quý nhân" giả, kẻ hứa chạy việc, hứa giúp đầu tư để lấy tiền.
Món hay chọn và cách hiểu theo tập quán
Ngọc bội, mặt đeo. Ngọc bội là miếng ngọc chạm khắc đeo theo người, xưa là món của người có học, đi giao thiệp. Ngày nay, một mặt đeo ngọc nhỏ, một chiếc vòng đá trang nhã là món nhiều người đeo khi đi gặp đối tác, như một lời nhắc chỉn chu.
Kỳ lân, rồng. Hình tượng của sự uy nghi và che chở, hợp phòng làm việc, phòng tiếp khách của người làm quản lý, kinh doanh. Món cỡ vừa, đặt tủ thấp hay kệ, không đặt giữa bàn họp.
Hình tượng Quan Công. Trong tranh tượng dân gian, Quan Công tượng trưng cho trung nghĩa, giữ chữ tín. Nhiều chủ doanh nghiệp đặt tượng Quan Công trong văn phòng như lời nhắc làm ăn có trước có sau. Ở đây chỉ nói tới hình tượng trên đồ trưng bày, không bàn chuyện thờ phụng.
Gậy như ý. Lời chúc "được như ý" hợp người sắp bước vào những cuộc đàm phán, ký kết quan trọng. Gậy như ý đặt trên giá ở kệ phòng làm việc.
Linh vật theo tuổi. Một số người chọn linh vật con giáp hợp tuổi theo quan niệm tam hợp, lục hợp. Phần tra tuổi là đề tài riêng; ở đây chỉ nhắc rằng đó là một cách chọn theo tập quán.
Chọn theo hoàn cảnh gặp gỡ
Người đi phỏng vấn xin việc, người đi gặp đối tác nước ngoài và người tiếp khách tại văn phòng cần những món khác nhau:
| Hoàn cảnh | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đi phỏng vấn xin việc | Mặt đeo nhỏ, vòng mảnh trang nhã | Kín đáo; không đeo đồ to, kêu leng keng |
| Gặp đối tác, khách hàng lần đầu | Ngọc bội nhỏ, vòng đá trơn | Hợp trang phục công sở; không phô ra |
| Tiếp khách tại văn phòng | Kỳ lân, rồng, tượng Quan Công cỡ vừa ở kệ | Không đặt trên bàn họp; không chắn tầm nhìn |
| Đối tác nước ngoài | Món trung tính: đá thô, thuyền buồm, bình gốm | Tránh hình tượng cần giải thích dài |
| Người làm bán hàng, môi giới | Móc khoá, vòng nhỏ mang theo | Gọn, không vướng khi bắt tay, ký giấy |
Đồ đeo khi đi gặp người khác nên hợp trang phục và ngữ cảnh. Một chiếc vòng đá to bản, nhiều hạt có thể đẹp trong đời thường nhưng gây chú ý không cần thiết trong buổi đàm phán.
Đặt ở chỗ tiếp khách: chỉn chu mà không phô trương
Phòng tiếp khách, góc tiếp khách trong văn phòng là nơi đối tác hình thành ấn tượng đầu tiên về doanh nghiệp. Một món đồ đẹp, sạch, đặt đúng chỗ cho thấy sự chăm chút; quá nhiều tượng, nhiều món vàng bóng có thể tạo cảm giác phô trương, thậm chí khiến đối tác e ngại. Một hai món là đủ, và món nào cũng phải sạch bóng trước giờ khách tới; một con kỳ lân phủ bụi nói với đối tác điều ngược hẳn với chỉn chu.
Kệ phía sau ghế chủ nhà hoặc tủ thấp cạnh tường là chỗ hợp. Bàn nước, bàn họp nên trống cho tài liệu, cốc nước, máy tính. Món đặt kệ cao nên có đế chống trượt; phòng họp đông người đứng lên ngồi xuống có thể va vào kệ.
Với tượng Quan Công hay các hình tượng mang tính truyền thống, nên đặt ở vị trí trang trọng, sạch sẽ, cỡ vừa với phòng. Đặt quá thấp, sát thùng rác hay chỗ để giày dép là điều nhiều người thấy không phải phép, dù chỉ là đồ trưng bày.
Những việc thật sự giúp gặp được người tốt và được tin tưởng
Trong đời thường, "quý nhân" là người thầy, người sếp, đối tác, khách hàng đã tin mình và giúp mình. Họ đến nhờ những điều rất cụ thể:
- Giữ lời hứa, kể cả hứa nhỏ: hẹn gửi tài liệu hôm thứ Năm thì gửi hôm thứ Năm. Chữ tín được xây từ những việc nhỏ lặp lại.
- Đúng giờ và chuẩn bị trước mỗi cuộc gặp: tìm hiểu người mình gặp, mang theo đúng tài liệu.
- Giúp người khác trước, không tính toán: giới thiệu một khách hàng, chia sẻ một thông tin hữu ích.
- Theo dõi sau cuộc gặp: một tin nhắn cảm ơn, một email tóm tắt những gì đã thống nhất.
- Làm tốt việc của mình đến mức người khác muốn giới thiệu mình.
- Tham gia cộng đồng nghề nghiệp: hiệp hội ngành, câu lạc bộ doanh nhân, hội thảo chuyên môn, lớp học.
- Ghi nhận và cảm ơn những người đã giúp mình, kể cả khi việc không thành.
Những điều này nghe đơn giản, nhưng người được nhiều "quý nhân" giúp đỡ thường là người làm đều đặn những việc như vậy trong nhiều năm.
Cảnh giác với "quý nhân" giả
Mong có người giúp đỡ là mong muốn chính đáng, nhưng cũng là chỗ kẻ gian hay lợi dụng. Những kịch bản quen thuộc: người tự nhận quen biết lớn, hứa "chạy" việc làm, "chạy" dự án, "lo" hồ sơ với một khoản phí; người mới quen trên mạng giới thiệu cơ hội đầu tư lãi cao, rủ góp vốn; người hứa giúp vay vốn nhanh nhưng đòi phí trước.
Dấu hiệu chung: hứa kết quả chắc chắn, đòi tiền trước, tạo áp lực phải quyết nhanh, ngại để lại giấy tờ, chứng từ. Quý nhân thật hiếm khi đòi tiền để giúp mình, và không ngại khi mình hỏi kỹ. Khi nghi ngờ, hãy dừng lại, hỏi người thân hoặc người có chuyên môn, tra cứu thông tin doanh nghiệp, đối chiếu với nguồn chính thức.
Đeo một chiếc vòng hay đặt một tượng kỳ lân không làm mình miễn nhiễm với những cái bẫy này. Đôi khi, chính cảm giác "mình đang được phù trợ" lại làm người ta chủ quan. Sự tỉnh táo vẫn là thứ bảo vệ mình tốt nhất.
Kiểm hàng ngọc bội, mặt đeo và tượng đặt văn phòng
Ngọc bội, mặt đeo ngọc: ngọc tự nhiên mát tay, có vân và độ trong không đều, gõ nhẹ vào nhau nghe tiếng thanh; hàng thuỷ tinh, nhựa màu đều tuyệt đối, ấm tay nhanh, nhẹ. Ngọc đã qua xử lý tẩy, nhuộm, phủ nhựa là chuyện phổ biến; hỏi thẳng người bán và đề nghị ghi rõ trên hoá đơn. Kiến thức sâu về ngọc là đề tài riêng; với món đeo hằng ngày, chỉ cần bán đúng tên, đúng giá.
Dây đeo nên là loại bền, khoá chắc; mặt đeo đi gặp đối tác thường nhỏ, đeo trong cổ áo hoặc lộ vừa phải. Vòng đá đeo tay khi làm việc với máy tính nên mảnh, hạt nhỏ, để không cấn khi gõ phím.
Tượng kỳ lân, rồng, Quan Công đồng: đồng đúc nặng tay, không hút nam châm, chi tiết sắc nét; hàng hợp kim mạ nhẹ, lớp mạ bong ở chân và đáy. Tượng gỗ xem vết nứt ở đế; tượng bột đá đúc nhẹ, có đường ráp khuôn.
Cảm ơn người đã giúp mình: món quà đúng mực
Khi đã gặp được người giúp đỡ, việc cảm ơn cho đúng mực cũng là một phần của việc giữ quan hệ. Vật phẩm là món quà cảm ơn khá phổ biến: một chiếc thuyền buồm nhỏ cho đối tác vừa ký hợp đồng, một gậy như ý cho người thầy vừa nhận chức mới, một bình bút đá cho người hướng dẫn mình trong nghề.
Giá trị món quà nên tương xứng với mối quan hệ và hoàn cảnh. Quà quá đắt khiến người nhận khó xử, đôi khi bị hiểu như một cách đáp trả sòng phẳng, làm mất đi sự ấm áp của việc giúp đỡ. Với người làm trong cơ quan nhà nước, quà tặng liên quan tới công việc phải tuân theo quy định về phòng chống tham nhũng; tốt nhất là một lời cảm ơn, một tấm thiệp, hoặc món quà giá trị rất nhỏ.
Món quà có ý nghĩa nhất thường đi kèm một câu chuyện cụ thể: "nhờ lời khuyên của anh mà em đã chọn được hướng đi này". Người giúp đỡ mình hiếm khi nhớ món quà, nhưng họ nhớ việc mình đã thành công nhờ sự giúp đỡ đó, và việc mình nhớ tới họ.
Một món đồ, một thói quen
Người dùng vật phẩm khéo thường gắn nó với một thói quen tốt. Có người mỗi sáng trước khi ra khỏi nhà đi gặp khách, đeo mặt ngọc vào và tự hỏi: hôm nay mình đã chuẩn bị đủ cho cuộc gặp chưa. Có người nhìn tượng Quan Công trong phòng làm việc và nhớ tới một lời hứa chưa thực hiện với đối tác.
Khi món đồ trở thành lời nhắc như vậy, nó có giá trị thật, dù không có phép màu nào. Ngược lại, nếu chỉ đeo, chỉ đặt rồi chờ "quý nhân" tự tìm tới, món đồ không giúp gì được. Thói quen mới là thứ tích luỹ qua năm tháng thành uy tín, thứ mà người khác nhìn vào để quyết định có tin mình hay không.
Và đừng quên một điều: chính mình cũng có thể là quý nhân của người khác. Một lời giới thiệu, một lời khuyên đúng lúc, một lần giúp đỡ không tính toán, đôi khi là lý do người khác nhớ tới mình và quay lại giúp mình nhiều năm sau.
Câu hỏi thường gặp
Đeo ngọc bội có giúp gặp quý nhân không?
Không có gì bảo đảm điều đó. Theo tập quán, ngọc bội là món đeo của người đi giao thiệp, mang ý chỉn chu và lời chúc. Người giúp đỡ mình đến nhờ cách mình làm việc, giữ lời và đối xử với người khác.
Tượng Quan Công đặt văn phòng có ý nghĩa gì?
Trong tranh tượng dân gian, Quan Công tượng trưng cho trung nghĩa, giữ chữ tín. Nhiều chủ doanh nghiệp đặt tượng như lời nhắc làm ăn có trước có sau. Nên đặt ở vị trí trang trọng, sạch sẽ, cỡ vừa với phòng.
Đi phỏng vấn xin việc có nên đeo vòng đá không?
Được, nếu vòng mảnh, trang nhã, hợp trang phục. Tránh vòng to bản, nhiều hạt, phát tiếng kêu khi cử động. Điều quyết định buổi phỏng vấn vẫn là sự chuẩn bị, hiểu biết về vị trí và cách trình bày của mình.
Làm sao nhận ra người hứa "chạy việc" là lừa đảo?
Dấu hiệu thường gặp: hứa kết quả chắc chắn, đòi tiền trước, tạo áp lực quyết nhanh, ngại để lại giấy tờ. Hãy dừng lại, hỏi người thân, tra cứu thông tin chính thức. Người giúp đỡ thật hiếm khi đòi tiền trước để giúp.
Có cần chọn linh vật theo tuổi để gặp quý nhân không?
Đó là một cách chọn theo tập quán tam hợp, lục hợp, không bắt buộc. Nếu không rõ tuổi hợp, chọn món trung tính mình thích như ngọc bội, đá đẹp. Việc tra tuổi là đề tài riêng.