Khi mong công việc thuận lợi, thăng tiến, người Việt hay chọn gậy như ý, ngựa đồng với ý "mã đáo thành công", kỳ lân, rồng, tranh núi đặt sau lưng chỗ ngồi, hoặc một khối thạch anh tóc vàng trên bàn. Theo tập quán, đó là những hình tượng của ý chí, sự vững vàng và thành công. Chúng là lời nhắc về mục tiêu mình theo đuổi; sự nghiệp vẫn do năng lực, kỷ luật và các mối quan hệ làm việc tử tế quyết định, không món đồ nào bảo đảm được một lần thăng chức.
Bài này dành cho người đi làm muốn một món đồ có ý nghĩa trên bàn hay trong phòng làm việc: món nào mang ý gì, chọn theo giai đoạn sự nghiệp, đặt sao cho hợp không khí công sở, kiểm hàng, và dành phần dài nhất cho những việc thật sự làm nên sự nghiệp, thứ mà món đồ trên bàn chỉ có thể nhắc.
Những món gắn với công danh, sự nghiệp
Gậy như ý. Cây gậy đầu uốn hình mây, hình nấm linh chi; tên gọi đã nói lên lời chúc "được như ý". Gậy như ý bằng đồng, ngọc, gỗ đặt trên giá, hợp phòng làm việc riêng, kệ sau bàn giám đốc. Người ta cũng hay tặng gậy như ý khi đồng nghiệp lên chức.
Ngựa đồng. Thành ngữ "mã đáo thành công" làm ngựa thành món quen của người làm kinh doanh, bán hàng, người hay đi công tác. Ngựa phi đặt kệ, đầu hướng ra phía cửa hoặc phía ngoài theo quan niệm tiến về phía trước.
Kỳ lân, rồng. Hình tượng của quyền uy, che chở, hợp người làm quản lý. Món dáng chắc, đặt tủ thấp sau lưng, cỡ vừa phải để không lấn không gian.
Tranh núi, đá núi. Quan niệm phổ biến cho rằng người ngồi làm việc nên có "chỗ dựa" sau lưng, nên treo tranh núi hoặc đặt khối đá dáng núi ở kệ phía sau. Đây cũng là một nguyên tắc thiết kế: lưng tựa tường đặc, không quay lưng ra lối đi.
Thạch anh tóc vàng, tháp Văn Xương. Thạch anh tóc vàng có những sợi khoáng vàng trong lòng đá, được chuộng vì vẻ đẹp và ý nghĩa tiền tài, công danh. Tháp Văn Xương hợp người làm nghề chữ: viết lách, giáo dục, pháp lý, nghiên cứu.
Chọn theo giai đoạn sự nghiệp
Người mới ra trường và người đang điều hành một bộ phận có không gian làm việc, mong muốn và ngân sách rất khác nhau:
| Giai đoạn, hoàn cảnh | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Mới đi làm, ngồi văn phòng mở | Ngựa đồng nhỏ, khối thạch anh nhỏ, bình bút đá | Món nhỏ, kín đáo; không chiếm bàn chung |
| Chuyển việc, nhận vị trí mới | Gậy như ý nhỏ, cây đá quý mini | Đợi quen môi trường rồi mới bày |
| Quản lý, có phòng riêng | Kỳ lân, ngựa đồng cỡ vừa, tranh núi sau lưng | Món chắc, hợp phong cách công ty |
| Tự kinh doanh, làm chủ | Ngựa, thuyền buồm, gậy như ý | Đặt phòng làm việc riêng, không ở khu đón khách đông |
| Làm việc tại nhà | Tranh núi, khối đá dáng núi, bình bút | Tách góc làm việc khỏi chỗ sinh hoạt chung |
Một điểm hay bị quên: ở nhiều công ty, bàn làm việc chung có quy định về đồ cá nhân. Hỏi trước, hoặc chọn món nhỏ cỡ lòng bàn tay là an toàn.
Đặt ở đâu cho hợp không khí công sở
Văn phòng là nơi nhiều người cùng làm việc, mỗi người một quan niệm. Một con rồng lớn sơn vàng trên bàn ở văn phòng mở có thể khiến đồng nghiệp thấy lạ, nhất là ở công ty có nhiều người nước ngoài. Món kín đáo, chất liệu tự nhiên, cỡ nhỏ thường hợp hơn: một con ngựa đồng nhỏ trên kệ, một khối đá ở góc bàn.
Trên bàn, món đồ nên ở góc xa tay chuột, không che màn hình, không lấn chỗ để tài liệu. Nếu có kệ phía sau, đặt ở đó gọn hơn. Phòng riêng của quản lý thì có thể chọn món vừa trên tủ thấp sau lưng hoặc kệ bên cạnh, hợp với phong cách nội thất công ty. Chuyện kê bàn, hướng ngồi thuộc phần bài trí văn phòng; ở đây chỉ chọn món cho chỗ đã có.
Ở văn phòng có điều hoà, món đá, đồng ít cần chăm, nhưng nên lau bụi mỗi tuần. Món treo như tranh núi phải bắt vít chắc, nhất là ở vách thạch cao.
Người làm việc tại nhà có thêm một lý do để đặt một món riêng cho góc làm việc: nó giúp tách không gian làm việc khỏi không gian sinh hoạt. Ngồi xuống trước chiếc bàn có con ngựa đồng nhỏ, tranh núi phía sau, là tín hiệu cho chính mình và cho người nhà rằng giờ làm việc đã bắt đầu. Tối dọn bàn, úp sổ lại, là giờ nghỉ.
Những việc thật sự làm nên sự nghiệp
Không món đồ nào thay được những việc dưới đây, và cũng chính những việc này làm cho món đồ trên bàn có ý nghĩa nhắc nhở. Thứ nhất là mục tiêu rõ ràng: mình muốn ở đâu sau một năm, ba năm; cần thêm kỹ năng gì; ai đang làm được điều đó và họ đã đi con đường nào. Viết ra, xem lại mỗi quý.
Thứ hai là học có chủ đích: một khoá học, một chứng chỉ chuyên môn, một kỹ năng mềm như thuyết trình, viết báo cáo, quản lý thời gian. Thứ ba là ghi lại kết quả công việc: dự án đã làm, con số đã cải thiện, vấn đề đã giải quyết; đến kỳ đánh giá, đó là bằng chứng nói thay mình. Thứ tư là chủ động trao đổi với quản lý về mong muốn phát triển, hỏi xin phản hồi định kỳ thay vì đợi cuối năm.
Thứ năm là các mối quan hệ làm việc tử tế: giữ lời hứa, giúp đồng nghiệp khi có thể, ghi nhận công của người khác. Thứ sáu là sức khoẻ: ngủ đủ, vận động, biết nghỉ. Sự nghiệp là đường dài; người kiệt sức ở năm thứ ba khó đi tiếp tới năm thứ mười.
Một thói quen nhỏ có thể gắn với món đồ trên bàn: mỗi sáng thứ Hai, nhìn con ngựa đồng hay cây gậy như ý, tự hỏi tuần này mình muốn hoàn thành ba việc quan trọng nào cho mục tiêu dài hạn. Ghi ba việc đó vào sổ. Cuối tuần xem lại. Vật phẩm lúc này không còn là món trang trí, mà là cái mốc nhắc một thói quen tốt.
Kiểm hàng khi mua món cho bàn làm việc
Món cho sự nghiệp thường được mua làm quà hoặc tự thưởng sau một cột mốc, dễ mua theo cảm xúc. Vài điều nên kiểm:
- Ngựa, kỳ lân đồng: đồng đúc nặng tay, không hút nam châm, chi tiết bờm, vảy sắc nét; hàng hợp kim mạ nhẹ hơn, lớp mạ hay bong ở chân, ở đáy.
- Gậy như ý ngọc: ngọc thật mát tay, có vân và độ trong không đều; hàng nhựa, thuỷ tinh màu đều tuyệt đối, nhẹ, ấm tay nhanh.
- Thạch anh tóc: sợi tóc tự nhiên nằm trong lòng đá theo nhiều hướng, độ dày khác nhau; hàng ghép, hàng nhân tạo thường có sợi đều và thẳng quá mức.
- Tranh núi, tranh đá: hỏi trọng lượng, cách treo, có kính hay không; tranh đá hạt nổi không kính rất bám bụi văn phòng.
- Cỡ: đo khoảng trống trên bàn hoặc kệ trước khi mua; với bàn rộng 120 cm, món đặt bàn thường không nên cao quá 20 cm.
Các mẫu thuộc nhóm Gậy Như Ý, Vương Trượng và Ngựa Trâu Dê Voi có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Khi sự nghiệp chững lại: nhìn lại trước khi mua thêm
Ai đi làm lâu cũng có giai đoạn chững: lỡ một đợt thăng chức, dự án thất bại, công ty tái cấu trúc, cảm thấy mình dậm chân tại chỗ. Lúc đó, nhiều người tìm tới vật phẩm như một cách gỡ rối, có người được khuyên mua thêm món này món kia. Có thể mua một món mới như một dấu mốc bắt đầu lại, nhưng nên đi cùng một lần nhìn lại thật sự.
Nhìn lại gồm vài câu hỏi cụ thể: kỹ năng của mình còn theo kịp yêu cầu của vị trí không; kết quả công việc của mình có được người quyết định nhìn thấy không; môi trường hiện tại còn chỗ để mình phát triển không, hay đã tới lúc tìm nơi khác. Viết câu trả lời ra giấy, nói chuyện với một người cố vấn, một quản lý cũ hay một người bạn trong nghề.
Sau lần nhìn lại đó, món vật phẩm trên bàn mới thật sự làm được vai trò lời nhắc: nó nhắc về kế hoạch mình vừa viết ra. Còn nếu chỉ mua thêm món đồ mà không thay đổi gì, sáu tháng sau mọi thứ vẫn như cũ, chỉ có bàn làm việc chật hơn.
Những hiểu lầm hay gặp
Hiểu lầm thứ nhất là "món càng to, càng uy thì càng tốt cho sự nghiệp". Một con kỳ lân lớn trên bàn nhân viên mới chỉ làm bàn chật và khiến người khác nhìn với ánh mắt lạ. Món vừa với vị trí và không gian là món đúng.
Hiểu lầm thứ hai là phải bày đủ bộ: ngựa, rồng, gậy, núi, thạch anh. Không có bộ nào bảo đảm được điều gì; một món mình thích và hiểu ý nghĩa là đủ. Hiểu lầm thứ ba là chọn món theo lời đồng nghiệp hay người bán phán "thiếu cái này nên chưa được thăng chức". Thăng chức phụ thuộc kết quả công việc, nhu cầu của tổ chức và nhiều yếu tố ngoài tầm tay; đổ cho thiếu một món đồ chỉ làm mình bỏ qua những điều có thể cải thiện.
Cuối cùng, khi chuyển công ty, mang theo món đồ cũ cũng được, mua món mới cũng được. Món đồ đi theo người, không đi theo chỗ ngồi. Nhiều người giữ một con ngựa đồng nhỏ suốt hai mươi năm đi làm, qua bốn năm công ty; nó không làm nên sự nghiệp của họ, nhưng chứng kiến cả chặng đường đó.
Câu hỏi thường gặp
Ngựa đồng đặt bàn làm việc nên hướng đầu về đâu?
Theo quan niệm phổ biến, ngựa phi đặt đầu hướng ra phía cửa hoặc phía ngoài, mang ý tiến về phía trước. Đây là tập quán, không có chuẩn bắt buộc; quan trọng hơn là món nhỏ, đặt chắc ở góc bàn hoặc kệ, không vướng việc.
Gậy như ý có hợp tặng đồng nghiệp lên chức không?
Gậy như ý mang lời chúc "được như ý", là món quà quen khi mừng thăng chức. Nên chọn cỡ vừa, có giá đặt, giá trị chừng mực; với người làm trong cơ quan nhà nước, quà tặng cần giữ ở mức nhỏ theo quy định.
Văn phòng mở có nên đặt vật phẩm trên bàn không?
Được, nếu món nhỏ, kín đáo và không lấn chỗ chung. Hỏi quy định của công ty về đồ cá nhân trên bàn. Món cỡ lòng bàn tay như ngựa đồng nhỏ, khối đá nhỏ thường hợp không khí văn phòng mở.
Tranh núi sau lưng có ý nghĩa gì?
Quan niệm cho rằng người ngồi làm việc nên có "chỗ dựa" phía sau, và tranh núi tượng trưng cho điều đó. Về thiết kế, ngồi tựa lưng vào tường đặc, không quay lưng ra lối đi cũng giúp tập trung hơn.
Đặt vật phẩm có giúp thăng chức không?
Không có gì bảo đảm điều đó. Thăng tiến phụ thuộc kết quả công việc, kỹ năng, quan hệ làm việc và nhu cầu của tổ chức. Vật phẩm là lời nhắc về mục tiêu; giá trị của nó nằm ở việc mình có hành động theo mục tiêu đó hay không.