Khi bắt đầu một chặng mới, như chuyển sang công việc khác, dọn tới nhà mới hay muốn làm lại sau một năm nhiều vất vả, người Việt hay chọn thuyền buồm (thuận buồm xuôi gió), cây đá quý (cây mới đơm hoa kết trái), chuông gió cho nhà mới, hoặc đơn giản là thay mới một món đồ cũ đã sứt mẻ. Đó là những biểu tượng của một khởi đầu suôn sẻ theo tập quán. Chúng đánh dấu một mốc thời gian với chính mình; chặng mới có thuận lợi hay không vẫn phụ thuộc kế hoạch, sức khoẻ và sự kiên trì, không món đồ nào bảo đảm.
Bài này đi qua món hay chọn cho từng kiểu khởi đầu, cách dọn dẹp và "làm mới" mà tập quán coi trọng, chọn món cho nơi làm việc mới và nhà mới, kiểm hàng, và dành phần dài cho những việc thật sự giúp một khởi đầu đứng vững: kế hoạch ba tháng đầu, quỹ chuyển tiếp, giấc ngủ, những người hỗ trợ mình.
Món hay chọn cho một khởi đầu
Thuyền buồm. Hình ảnh con thuyền căng buồm ra khơi gắn với "thuận buồm xuôi gió", rất hợp người mới chuyển việc, mới mở dự án. Thuyền nhỏ bằng đồng, gỗ đặt bàn làm việc mới; thuyền lớn hơn đặt phòng khách nhà mới.
Cây đá quý. Cây mới, tán đầy "quả" đá, gợi ý về sự sinh sôi. Nhiều người chọn cây đá quý nhỏ khi dọn tới nhà mới, đặt kệ phòng khách.
Chuông gió, khánh treo. Tiếng chuông ở cửa nhà mới làm không gian có âm thanh của sự sống. Chọn tiếng nhỏ, treo nơi ít gió mạnh để không làm phiền hàng xóm, nhất là ở chung cư.
Ngựa đồng. Hợp người bắt đầu công việc mới cần đi lại nhiều, với ý "mã đáo thành công". Món nhỏ để bàn hoặc móc khoá là đủ, gọn nhẹ mang theo trong những ngày đầu bận rộn.
Một chậu cây thật. Không phải vật phẩm theo nghĩa hẹp, nhưng nhiều người coi việc tự tay chăm một chậu cây ở nơi mới là cách đánh dấu khởi đầu ý nghĩa nhất: nó lớn lên cùng mình qua từng tuần.
Chọn theo kiểu khởi đầu
Mỗi kiểu khởi đầu có không gian và tâm trạng khác nhau, nên món hợp cũng khác:
| Kiểu khởi đầu | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Chuyển sang công ty mới | Thuyền buồm nhỏ, ngựa đồng nhỏ, khối đá để bàn | Đợi quen môi trường rồi mới bày; món nhỏ kín đáo |
| Dọn tới nhà mới, căn hộ mới | Cây đá quý, chuông gió, thuyền buồm phòng khách | Chọn sau khi đã kê xong đồ đạc chính |
| Bắt đầu lại sau một năm khó khăn | Một món nhỏ mình thật sự thích | Không cần đắt; quan trọng là ý nghĩa với mình |
| Bắt đầu tự kinh doanh, mở dự án | Thuyền buồm, cây đá quý ở bàn làm việc | Giữ tiền cho vốn; món nhỏ đủ mang lời chúc |
| Sau ốm đau, hồi phục sức khoẻ | Hồ lô nhỏ, chậu cây thật | Ưu tiên lịch tái khám, nghỉ ngơi |
Với người bắt đầu lại sau khó khăn tài chính, món đồ nên là món rẻ, hoặc tận dụng một món sẵn có lau sạch đặt lại chỗ mới. Ý nghĩa của khởi đầu không nằm ở giá tiền.
Dọn dẹp trước, bày sau: điều tập quán và lẽ thường cùng nói
Tập quán của người Việt rất coi trọng việc dọn dẹp khi bước sang chặng mới: quét dọn nhà cửa cuối năm, bỏ đồ vỡ, đồ hỏng, không giữ những món sứt mẻ. Lẽ thường cũng nói vậy: một không gian gọn gàng giúp đầu óc thoáng hơn, dễ bắt đầu việc mới hơn.
Trước khi mua món mới cho khởi đầu, hãy dành một buổi dọn: bỏ giấy tờ cũ không còn cần, cho đi quần áo không mặc, sửa hoặc bỏ đồ hỏng, lau sạch các món vật phẩm cũ còn tốt. Món đồ cũ còn đẹp, lau bóng, đặt vào chỗ mới, đôi khi mang cảm giác "mới" chẳng kém món mua về.
Với nhà mới, đợi kê xong đồ đạc chính, sống vài tuần để biết mình hay ngồi đâu, nhìn đâu, rồi mới chọn chỗ đặt vật phẩm. Mua vội trước khi dọn vào thường dẫn tới món đồ không có chỗ hợp. Chuyện xem ngày dọn nhà là đề tài riêng; ở đây chỉ nói chuyện chọn món.
Những việc thật sự giúp một khởi đầu đứng vững
Khởi đầu nào cũng có giai đoạn chông chênh. Các bước dưới đây giúp đi qua ba tháng đầu, khoảng thời gian dễ nản nhất:
- Viết kế hoạch 90 ngày: ba mục tiêu cụ thể cho ba tháng đầu, chia thành việc từng tuần. Với công việc mới: hiểu quy trình, quen người, hoàn thành một việc có kết quả rõ.
- Chuẩn bị quỹ chuyển tiếp: chuyển việc, chuyển nhà luôn tốn hơn dự tính; có một khoản dự phòng cho vài tháng giúp bớt áp lực.
- Giữ giấc ngủ và nếp ăn uống: giai đoạn mới thường làm xáo trộn sinh hoạt; giữ được giờ ngủ là giữ được sức.
- Tìm người hỗ trợ: một đồng nghiệp đi trước, một người bạn cùng hoàn cảnh, một người cố vấn.
- Ghi nhận bước tiến nhỏ: cuối mỗi tuần viết ra ba điều đã làm được, kể cả việc nhỏ.
- Cho mình thời gian: cảm giác lạc lõng ở nơi mới là bình thường trong vài tuần đầu, không phải dấu hiệu chọn sai.
- Nhìn lại sau ba tháng: điều gì ổn, điều gì cần điều chỉnh, rồi viết tiếp kế hoạch ba tháng sau.
Nếu khởi đầu mới đến sau một biến cố lớn như mất việc, mất người thân, ốm nặng, đừng ngại tìm sự giúp đỡ của người thân và chuyên gia tâm lý khi cần.
Chọn món cho bàn làm việc mới
Ngày đầu tới công ty mới, đặt ngay một con rồng lớn lên bàn có thể khiến đồng nghiệp chú ý không cần thiết. Người làm lâu năm thường khuyên đợi vài tuần, quan sát xem mọi người bày gì trên bàn, công ty có quy định gì về đồ cá nhân, rồi mới chọn một món nhỏ hợp không khí chung.
Một chiếc thuyền buồm đồng cỡ lòng bàn tay, một khối đá nhỏ, một bình bút đá là những món kín đáo, dùng được, ít gây chú ý. Đặt ở góc bàn xa tay chuột, không che màn hình. Nếu ngồi văn phòng mở, chọn món không phát tiếng động, không có mùi.
Quà cho đồng nghiệp chuyển việc cũng theo tinh thần đó: món nhỏ, giá trị vừa phải, kèm lời chúc chặng mới thuận lợi. Một tấm thiệp viết tay của cả nhóm thường được người nhận giữ lâu hơn món quà.
Chọn món cho nhà mới
Nhà mới là dịp nhiều người muốn sắm đủ thứ. Với vật phẩm, nên bắt đầu từ một hai món cho không gian chung: một cây đá quý hay thuyền buồm ở phòng khách, một chuông gió nhỏ ở cửa. Những món khác có thể thêm dần khi đã quen nhà, và khi cả nhà cùng thấy cần.
Căn hộ chung cư có những điều cần để ý: chuông gió treo ban công có thể làm phiền hàng xóm khi gió to về đêm; vật phẩm không được đặt ở hành lang chung, lối thoát hiểm; ban công cao tầng không đặt món đá nặng trên lan can vì nguy cơ rơi xuống dưới. Nhà phố có sân, cổng rộng hơn, nhưng tượng đá lớn ở cổng cần bệ chắc và không lấn lối đi.
Quả cầu thạch anh trong suốt không nên đặt bệ cửa sổ có nắng chiếu thẳng ở nhà mới, vì có thể tụ ánh nắng thành điểm nóng gây cháy rèm. Nhà có trẻ nhỏ thì món nặng đặt thấp, đế chắc, tránh hạt rời nhỏ ở tầm tay.
Khi khởi đầu đến sau mất mát
Không phải khởi đầu nào cũng là lựa chọn vui vẻ. Có người bắt đầu lại sau khi mất việc, sau một cuộc chia tay, sau khi mất người thân, sau một đợt ốm dài. Những lúc ấy, người ta dễ tìm tới vật phẩm như một chỗ dựa, và cũng dễ gặp những lời mời chào đánh vào nỗi buồn: mua món này cho "hết xui", làm thêm nghi thức kia cho "may mắn quay lại". Tốt nhất là chậm lại, đừng quyết định mua sắm lớn khi đang buồn.
Một món nhỏ mang ý nghĩa riêng, như chiếc hồ lô người thân để lại, chậu cây bạn bè tặng, có thể là chỗ dựa tinh thần dịu dàng hơn bất cứ món mới nào. Điều quan trọng hơn là những người xung quanh: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp cũ, và khi cần thì chuyên gia tâm lý.
Với người mất việc, ngoài nghỉ ngơi lấy lại sức, những việc thiết thực là cập nhật hồ sơ năng lực, liên hệ lại mạng lưới quen biết, tìm hiểu các chế độ hỗ trợ mà mình có thể được hưởng theo quy định hiện hành, và lập lại ngân sách cho giai đoạn chưa có thu nhập ổn định.
Kiểm hàng và chi tiêu cho một khởi đầu
Thuyền buồm đồng: kiểm cánh buồm có hàn chắc không, cột buồm có lung lay không; đồng đúc nặng tay, không hút nam châm, hàng mạ nhẹ và hay bong ở mép. Thuyền gỗ kiểm vết nứt, dây buồm có chắc không. Cây đá quý: kéo nhẹ vài cành xem hạt đá có rụng không; hạt nhuộm thường có màu đọng ở lỗ xâu dây. Chuông gió: kiểm dây treo, móc, ống có hàn chắc.
Về chi tiêu, khởi đầu mới luôn là lúc tiền cần cho nhiều việc thiết yếu: đặt cọc nhà, đồ dùng cơ bản, chi phí đi lại tới chỗ làm mới. Vật phẩm nên là khoản nhỏ nhất. Một món vừa túi tiền, chọn kỹ, mang lời chúc trọn vẹn không kém món đắt.
Và nếu chưa có tiền dư cho món mới, một món cũ lau sạch, một chậu cây mua ở chợ, một tấm thiệp bạn bè viết, cũng đủ làm dấu mốc cho chặng đường mới. Có người còn giữ một thói quen đẹp: mỗi lần bắt đầu một chặng mới, viết vài dòng về điều mình mong đợi, gấp lại đặt dưới đế món đồ, một năm sau mở ra đọc lại.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển việc nên đặt vật phẩm gì trên bàn mới?
Món nhỏ, kín đáo như thuyền buồm đồng cỡ lòng bàn tay, khối đá nhỏ, bình bút đá. Nên đợi vài tuần quen môi trường và quy định công ty rồi mới bày, đặt ở góc bàn không vướng việc.
Dọn tới nhà mới nên mua vật phẩm ngay không?
Không cần vội. Kê xong đồ đạc chính, sống vài tuần để biết mình hay ngồi đâu, nhìn đâu, rồi chọn chỗ và chọn món. Mua trước khi dọn vào thường dẫn tới món không có chỗ hợp.
Thuyền buồm có ý nghĩa gì cho khởi đầu mới?
Theo tập quán, thuyền buồm căng gió gắn với "thuận buồm xuôi gió", một lời chúc cho chặng đường suôn sẻ. Đó là biểu tượng; chặng đường có thuận lợi hay không phụ thuộc kế hoạch và sự kiên trì của mình.
Chuông gió ở căn hộ chung cư có làm phiền hàng xóm không?
Có thể, nếu treo ban công nơi gió mạnh và chuông kêu to suốt đêm. Chọn chuông tiếng nhỏ, ít ống, treo ở cửa trong nhà hoặc chỗ khuất gió; tháo vào những đêm gió lớn.
Bắt đầu lại sau một năm khó khăn có cần mua vật phẩm không?
Không cần. Một món nhỏ mình thích có thể là dấu mốc ý nghĩa, nhưng dọn dẹp lại không gian, viết kế hoạch ba tháng tới và giữ sức khoẻ quan trọng hơn. Món cũ lau sạch cũng đủ làm dấu mốc.
Tặng gì cho đồng nghiệp chuyển việc?
Món nhỏ, giá trị vừa phải như thuyền buồm mini, khối đá để bàn, bình bút, kèm thiệp viết tay của cả nhóm. Lời chúc chân thành cho chặng mới thường được nhớ lâu hơn món quà.