Bàn làm việc nhỏ, bàn dài ngồi chung hay chỗ ngồi linh hoạt chỉ hợp một vật phẩm, cao dưới 10–12 cm, đáy không quá một bàn tay xoè: tỳ hưu hoặc thiềm thừ mini, rùa đá nhỏ, quả cầu 4–5 cm trên đế, cụm thạch anh cỡ quả trứng, hoặc một chặn giấy đá. Ai không có chỗ cố định thì chuyển vật phẩm sang dạng mang theo người như móc khoá, vòng tay hay một món bỏ túi đặt lên bàn khi ngồi.
Văn phòng mở ở Việt Nam ngày càng nhiều bàn dài 140–180 cm cho hai ba người, mỗi người chỉ có chừng 70–80 cm mặt bàn, sâu 50–60 cm. Ở đó, quan niệm về vật phẩm trên bàn vẫn giữ nguyên, nhưng mọi thứ thu nhỏ lại, và thêm một điều kiện mà bàn riêng không có: món của mình nằm sát chỗ của người khác.
Đo chỗ trống thật trên một bàn nhỏ
Một chỗ ngồi 80×55 cm (ví dụ giả định cho bàn dài chia ba) có laptop mở chiếm khoảng 35×25 cm, chuột và bàn di chuột thêm 20×20 cm bên tay thuận, cốc nước và điện thoại thêm một góc. Nếu có màn hình rời, chân màn hình chiếm thêm 20×20 cm. Khi cộng lại, phần trống còn lại thường chỉ là một dải hẹp sát vách ngăn hoặc sát mép sau, sâu khoảng 10–15 cm. Đó là khoảng mà vật phẩm phải vừa vào.
Vì thế, kích thước nên lấy đáy món làm chuẩn, không phải chiều cao. Đáy món nên nằm trong khoảng 8×8 cm tới 10×12 cm. Quả cầu 4–5 cm trên đế tròn đường kính 5 cm, tỳ hưu mini thân dài 6–8 cm, rùa đá dài 6–7 cm, cụm thạch anh cỡ quả trứng đều vừa. Chiều cao dưới 10–12 cm để món không che đường nhìn sang đồng nghiệp đối diện, nhất là khi bàn không có vách ngăn.
Bàn có vách ngăn nỉ hoặc vách kính thấp thì mở thêm một khả năng: kẹp hay gắn món nhỏ lên vách. Một số người dùng giá kim loại nhỏ treo trên vách để đặt cây đá mini hoặc đặt quả cầu. Cách này giải phóng mặt bàn, nhưng nên hỏi quy định văn phòng trước khi gắn gì lên vách.
Nhu cầu, món mini hay chọn và lưu ý trên bàn nhỏ
Bảng dưới gợi ý theo từng hoàn cảnh hay gặp ở văn phòng mở:
| Hoàn cảnh | Món hay chọn | Ý theo tập quán | Lưu ý trên bàn nhỏ |
|---|---|---|---|
| Có chỗ cố định nhưng bàn hẹp | Tỳ hưu hoặc thiềm thừ mini 6–8 cm | Giữ, thu vào | Dán đáy chống trượt, đặt sát vách |
| Bàn dài không vách, ngồi đối diện | Quả cầu 4–5 cm, rùa đá nhỏ | Tròn đầy; bền bỉ, vững | Thấp dưới 10 cm, không chắn mặt người đối diện |
| Chỗ ngồi linh hoạt, mỗi ngày một chỗ | Móc khoá đá, vòng tay, món bỏ túi | Mang theo người như lời nhắc | Không để lại trên bàn khi về |
| Bàn nhiều giấy tờ | Chặn giấy đá hoặc đồng | Giữ cho vững | Món có công năng, không thành đồ thừa |
| Thích cây, không có chỗ cho chậu | Cây đá quý mini cao 10–12 cm | Sinh sôi | Chậu nặng, tán gọn, phủi bụi mỗi tuần |
| Cần món kín đáo | Đồng xu cổ buộc dây trong ngăn kéo, hộc bút | Đủ đầy | Không ai thấy, không vướng gì |
Ô cuối của bảng không phải chuyện đùa. Nhiều người làm trong môi trường mà đồ cá nhân trên bàn bị hạn chế, như ngân hàng, phòng giao dịch, văn phòng chuẩn hoá hình ảnh. Tập quán đặt đồng xu, món nhỏ trong ngăn kéo hay hộp bút là cách vẫn giữ được lời nhắc của mình mà không vi phạm quy định.
Phép lịch sự khi đặt vật phẩm ở chỗ ngồi chung
Không lấn sang chỗ người bên cạnh. Món của mình nằm trọn trong phần bàn của mình, kể cả cái bóng của nó khi đèn chiếu. Món có tán xoè như cây đá quý dễ lấn qua đường chia bàn, nên xoay tán vào trong.
Không mùi, không tiếng. Đèn xông tinh dầu, nến thơm, chuông nhỏ, đồng hồ có tiếng tích tắc là những thứ người ngồi cạnh khó chịu nhất. Văn phòng mở là không gian chung về mùi và âm thanh; vật phẩm nên im lặng và không mùi.
Không món gây tranh cãi. Hình tượng mang tính thờ cúng, đồ khắc chữ mang ý nghĩa thờ phụng, tượng dáng dữ quay về phía người khác đều có thể khiến đồng nghiệp ngại. Chọn món mang tính trang trí, ai nhìn cũng thấy là một món đẹp.
Không quay "mặt" món về người khác nếu họ ngại. Có người không thích tượng linh vật nhìn thẳng vào mình cả ngày. Xoay món theo hướng chạy dọc bàn, hoặc hướng về phía mình, là cách nhẹ nhàng.
Trả lời nhẹ nhàng khi được hỏi. Đồng nghiệp hỏi "cái này để làm gì" thì một câu ngắn là đủ: "món nhỏ cho vui mắt, theo ý nghĩa ngày xưa là giữ của". Không giảng giải, không hứa hẹn tác dụng, không khuyên người khác mua theo.
Không có bàn cố định: chuyển sang vật phẩm mang theo
Mô hình chỗ ngồi linh hoạt, ai đến trước ngồi trước, ngày càng phổ biến ở công ty công nghệ và văn phòng chia sẻ. Khi đó, vật phẩm để bàn mất chỗ đứng, và người ta chuyển sang những dạng nhỏ đi theo người:
- Móc khoá đá hoặc đồng: treo chùm chìa khoá, khi ngồi đặt cạnh laptop. Chọn món nhẵn, không cạnh sắc làm xước màn hình khi để chung túi.
- Móc điện thoại, móc túi: món nhỏ treo vào ốp điện thoại hoặc quai túi. Chọn dây chắc, móc có khoá, vì rơi món đá trên sàn văn phòng là vỡ.
- Vòng tay đá: đi theo người cả ngày. Người gõ phím nhiều nên chọn hạt nhỏ 6–8 mm, đeo tay không cầm chuột để hạt không cọ mép bàn.
- Món bỏ túi: đá cuội mài nhẵn, đồng xu cổ trong hộp nhỏ. Mỗi sáng đặt lên bàn, chiều cất vào túi.
- Hộp bút đá: cho người mang bút riêng; vừa là đồ dùng vừa là món có ý nghĩa.
Các mẫu thuộc nhóm Móc Khóa Móc Điện Thoại và Tỳ Hưu Phong Thủy có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Chất liệu và kiểm hàng cho món mini
Món nhỏ có cái khó riêng: chi tiết càng nhỏ, hàng kém càng khó nhận ra bằng mắt. Tỳ hưu mini bằng bột đá đúc thường có đường viền mờ ở mắt, mũi; tỳ hưu đá thật chạm tay có nét sâu hơn nhưng ít đồng đều tuyệt đối. Với món dưới 8 cm, cầm lên tay so sức nặng là cách nhanh nhất: đá thật nặng tay rõ so với nhựa giả đá cùng cỡ.
Quả cầu 4–5 cm thường làm bằng thạch anh, pha lê, mã não, ngọc. Pha lê rất trong, không có vân, rẻ hơn; thạch anh có đám mây hoặc vết rạn tự nhiên bên trong. Không có gì sai khi mua pha lê, miễn người bán gọi đúng tên. Đế gỗ đi kèm nên khớp với quả cầu, đặt vào không lăn khi đụng nhẹ.
Món mini hay bị bỏ qua chuyện đáy. Lật đáy xem có phẳng không, có cạnh sắc làm xước mặt bàn không. Một miếng nỉ tròn dán đáy giá rất nhỏ nhưng giúp món không trượt khi bàn bị va, và không để lại vết trên mặt bàn gỗ ép. Món đồng mini nên xem lớp mạ ở các góc nhô ra, vì đó là chỗ mòn đầu tiên.
Ngân sách cho món mini: nhỏ không có nghĩa là qua loa
Món cho bàn nhỏ phần lớn rơi vào tầng ngân sách nhỏ, và đó là điều tốt: thử một món, nếu thấy hợp thì giữ, không hợp thì chuyển sang móc khoá hay tặng lại mà không tiếc. Nhưng trong tầng nhỏ vẫn có khác biệt lớn giữa món làm cẩn thận và món làm vội. Món làm cẩn thận có đường nét mắt, chân, vảy rõ ràng dù chỉ dài 6 cm, đáy mài phẳng, màu đều; món làm vội thì mờ nét, đáy lồi, lớp sơn hoặc lớp mạ loang.
Nếu có thêm một chút ngân sách, nên dồn vào chất liệu hơn là vào cỡ. Một tỳ hưu đá thật dài 6 cm thường đẹp lâu hơn một tỳ hưu bột đá dài 12 cm, vì trên bàn nhỏ, món nhỏ nhìn gần mỗi ngày, và chất liệu thật lộ rõ ở khoảng cách gần. Ngược lại, món lớn trên bàn nhỏ dù rẻ cũng là món sai cỡ.
Một cách chia hợp lý cho người mới đi làm: dành phần lớn cho một món đặt bàn bằng chất liệu thật, phần nhỏ còn lại cho một miếng nỉ dán đáy, một khay nhỏ để gom món với kẹp giấy, bút. Tổng cộng ba thứ, ai đi ngang bàn cũng thấy gọn gàng, và người ngồi có một món mình chọn kỹ.
Khi nào một món là đủ, khi nào nên dọn bớt
Bàn nhỏ tích đồ rất nhanh: quà sinh nhật, móc khoá ai đó mang từ chuyến đi về, chậu cây mini, khung ảnh. Vật phẩm phong thuỷ dễ bị lẫn vào giữa và mất đi vai trò. Một cách tự kiểm là nhìn bàn vào cuối tuần: nếu phải dời ba món để đặt một tập hồ sơ xuống, bàn đã quá tải.
Nguyên tắc đơn giản nhất cho bàn nhỏ là một món phong thuỷ, một món kỷ niệm, và không gì thêm. Món phong thuỷ là món bạn chọn có chủ ý, món kỷ niệm là ảnh gia đình hay một đồ ai đó tặng. Mọi thứ khác về nhà hoặc vào ngăn kéo.
Khi được tặng thêm món mới, thử cách đổi chỗ thay vì cộng thêm: món mới lên bàn, món cũ về nhà đặt ở kệ phòng khách hoặc góc học của con. Món nào cũng có chỗ đứng, bàn vẫn giữ một món, và người tặng vẫn thấy quà của mình được dùng. Với bàn chung có vách thấp, cách này còn giúp tránh chuyện đồ của mình tràn dần sang phần người khác mà mình không để ý.
Tập quán cũng có một quan niệm hợp với nguyên tắc này: bàn bừa bộn được coi là chỗ khí trì trệ, công việc ách tắc. Không cần tin theo nghĩa đen; chỉ cần thấy rằng một chiếc bàn gọn giúp tìm đồ nhanh hơn, ít làm đổ cà phê lên giấy tờ hơn, và một món nhỏ đặt trên đó sẽ thật sự được nhìn thấy.
Câu hỏi thường gặp
Bàn làm việc nhỏ có nên đặt vật phẩm phong thuỷ không?
Có thể, nhưng chỉ một món, cao dưới 10–12 cm và đáy gọn trong lòng bàn tay. Đặt sát vách ngăn hoặc mép sau, xa chuột và cốc nước. Nếu bàn đã đầy đồ dùng, chuyển sang món mang theo người như móc khoá hay vòng tay.
Ngồi bàn dài chung, đặt tỳ hưu có làm phiền người bên cạnh không?
Thường không, nếu món nhỏ, nằm trong phần bàn của mình và không quay mặt vào người khác. Một số người không thích linh vật nhìn thẳng vào mình cả ngày, nên xoay tỳ hưu dọc theo bàn hoặc về phía mình là cách lịch sự.
Văn phòng cấm để đồ cá nhân trên bàn thì làm sao?
Theo quy định trước. Nhiều người đặt món nhỏ như đồng xu cổ, đá cuội mài trong ngăn kéo hoặc hộp bút, hoặc đeo vòng, móc khoá theo người. Tập quán coi trọng ý nghĩa của món hơn là việc nó được bày ra cho người khác thấy.
Món mini bằng pha lê có phải hàng giả không?
Không hẳn. Pha lê là thuỷ tinh có pha thêm chất để trong và lấp lánh, là một chất liệu riêng, rẻ hơn thạch anh tự nhiên. Chỉ thành vấn đề khi người bán gọi pha lê là thạch anh để bán giá đá thật. Hỏi rõ chất liệu trước khi mua.
Ngồi chỗ linh hoạt mỗi ngày một bàn thì giữ vật phẩm thế nào?
Chọn món mang theo được: móc khoá, móc điện thoại, vòng tay hoặc một món nhỏ trong hộp. Sáng đặt lên bàn, chiều cất vào túi. Đừng để món lại trên bàn chung qua đêm vì người khác sẽ ngồi ở đó, và món dễ bị thất lạc khi dọn vệ sinh.