Quà sinh nhật phong thuỷ dễ chọn nhất là đồ đeo nhỏ bằng đá (vòng hạt, mặt đeo cổ, nhẫn) hoặc một món đá để bàn (cụm thạch anh, quả cầu nhỏ, tượng linh vật người nhận thích). Một cách cá nhân hoá được nhiều người ưa là chọn đá theo tháng sinh, một tập quán phổ biến ở phương Tây: tháng Hai thạch anh tím, tháng Sáu đá mặt trăng hoặc ngọc trai, tháng Mười Một thạch anh vàng hoặc topaz. Người Việt thì có thêm cách chọn màu theo mệnh.
Bài này đi qua món hay chọn, bảng đá theo tháng sinh và cách đổi sang loại đá vừa túi tiền, chọn theo người nhận và thói quen đeo, sinh nhật mốc tròn, món nên tránh, bảng chọn nhanh, rồi hộp, thẻ, khắc chữ, ngân sách, kiểm hàng và lúc trao. Ý nghĩa của từng loại đá là quan niệm, không phải lời hứa may mắn cho tuổi mới.
Món hay được chọn làm quà sinh nhật
Vòng hạt đá. Món phổ biến nhất vì đeo được ngay, chọn được màu theo sở thích. Hạt 6–8 mm hợp cổ tay nữ, 10–12 mm hợp cổ tay nam.
Mặt đeo cổ. Mặt đá nhỏ trên dây bạc, dây chỉ; kín đáo, đeo đi làm được. Hợp người không quen đeo vòng tay.
Nhẫn đá. Món riêng tư hơn, hợp người thân, người yêu đã biết cỡ ngón. Nhẫn trơn gắn đá nhỏ ít vướng hơn nhẫn mặt cao.
Cụm thạch anh, quả cầu nhỏ. Món để bàn cho người không đeo trang sức; thạch anh tím, hồng, khói, tóc mỗi loại một vẻ.
Tượng linh vật người nhận thích. Cú mèo cho người mê sách, cá chép cho người đang ôn thi, mèo cho người nuôi mèo. Chọn theo sở thích thật của người nhận hơn là theo năm sinh.
Tranh đá quý nhỏ. Khổ 20×30 cm cho góc làm việc, góc học; hợp người vừa chuyển nhà, chuyển phòng.
Đá theo tháng sinh và cách chọn vừa túi tiền
Danh sách đá theo tháng sinh phổ biến ở phương Tây có nhiều phiên bản; bảng dưới theo danh sách được dùng rộng rãi hiện nay. Một số tháng là đá quý đắt, nên cột thứ ba gợi ý cách chọn vừa túi tiền:
| Tháng | Đá tháng sinh | Gợi ý làm quà |
|---|---|---|
| Tháng 1 | Garnet (ngọc hồng lựu) | Vòng hạt garnet đỏ sẫm, mặt đeo nhỏ |
| Tháng 2 | Thạch anh tím (amethyst) | Cụm thạch anh tím để bàn, vòng hạt, mặt đeo |
| Tháng 3 | Aquamarine | Mặt đeo nhỏ; hoặc vòng đá xanh biển nhạt |
| Tháng 4 | Kim cương | Đắt; có thể thay bằng thạch anh trắng trong cho món để bàn |
| Tháng 5 | Ngọc lục bảo (emerald) | Đắt; vòng ngọc xanh, đá xanh lá là lựa chọn gần ý |
| Tháng 6 | Ngọc trai, đá mặt trăng, alexandrite | Mặt đá mặt trăng, vòng hạt đá mặt trăng |
| Tháng 7 | Hồng ngọc (ruby) | Đắt; mặt đeo ruby nhỏ hoặc đá đỏ khác |
| Tháng 8 | Peridot, spinel | Vòng hạt peridot xanh ô liu, mặt đeo nhỏ |
| Tháng 9 | Sapphire | Đắt; mặt đeo nhỏ hoặc đá xanh dương khác |
| Tháng 10 | Opal, tourmaline | Mặt đeo opal nhỏ, vòng tourmaline nhiều màu |
| Tháng 11 | Topaz, thạch anh vàng (citrine) | Cụm thạch anh vàng, vòng hạt citrine |
| Tháng 12 | Turquoise, tanzanite, zircon | Vòng hạt turquoise (lam ngọc), mặt đeo nhỏ |
Đá theo tháng sinh là tập quán quà tặng, không phải lời hứa gì về vận may. Nếu người nhận quan tâm mệnh theo quan niệm Việt hơn, có thể chọn màu theo mệnh thay vì theo tháng; hai cách không cần trộn với nhau.
Turquoise, opal mềm và dễ trầy hơn thạch anh; dặn người nhận tháo khi rửa tay bằng xà phòng mạnh, khi tập thể thao.
Chọn theo người nhận và thói quen đeo
Trước khi chọn đá đẹp, hãy biết người nhận có đeo đồ không. Người không bao giờ đeo trang sức sẽ không đeo vì món quà đẹp; với họ, cụm thạch anh, quả cầu nhỏ, chặn sách đá hữu ích hơn. Người đeo đồng hồ mỗi ngày thường đeo vòng ở tay còn lại; người làm việc tay chân, nấu bếp, chơi đàn ít đeo nhẫn.
Người nhận là mẹ, bà: vòng ngọc, chuỗi hạt nhẹ, mặt đeo dây dài khoá to; biết cỡ tay là điều kiện tiên quyết. Người nhận là bạn gái, vợ: mặt đeo, vòng hạt mảnh, nhẫn đá nếu biết cỡ. Người nhận là bố, chồng, anh: chuỗi hạt màu trầm, ngọc bội, món để bàn trà. Người nhận là bạn thân: món theo gu riêng, có thể là linh vật lạ họ thích.
Tuổi của người nhận cũng ảnh hưởng tới gu. Người trẻ thích đá màu, kiểu dây chỉ, vòng mảnh xếp nhiều chiếc; người trung niên thích màu trầm, ít chi tiết; người lớn tuổi thích ngọc, hổ phách nhẹ, món có ý nghĩa dễ hiểu. Đứng trước quầy, hình dung món đó trên tay người nhận với bộ áo họ hay mặc nhất là cách lọc nhanh.
Người nhận là đồng nghiệp: món nhỏ, trung tính, không đồ đeo sát người nếu chưa thân; cụm thạch anh mini, móc khoá đá là vừa. Người nhận là trẻ em: không vòng hạt, vật nhỏ với trẻ dưới ba tuổi; trẻ lớn có thể nhận móc khoá cặp, cụm đá cho góc học.
Sinh nhật mốc tròn và sinh nhật thường
Sinh nhật mốc tròn như 18, 20, 30, 40, 50 thường được tổ chức to hơn, quà cũng trang trọng hơn. Đây là dịp hợp với món giữ lâu: mặt đeo bạc gắn đá có khắc năm, vòng đá tốt có giấy kiểm định, tượng nhỏ đẹp. Món có khắc mốc tuổi và một câu riêng sẽ được nhớ nhiều năm.
Sinh nhật thường thì món nhỏ, dùng ngay được: vòng hạt phổ thông, cụm thạch anh mini, móc khoá. Không cần năm nào cũng tặng món lớn; một món nhỏ đúng gu đều đặn mỗi năm có khi đáng nhớ hơn.
Với người lớn tuổi, sinh nhật sau 60 thường gần với mừng thọ. Món mang ý sức khoẻ, trường thọ theo tập quán như hồ lô, rùa đá, chuỗi hổ phách nhẹ tay hợp hơn đá màu rực. Sinh nhật 18 tuổi lại là dịp nhiều gia đình tặng con món trang sức đầu đời có giá trị, như một mặt đá thật trên dây bạc, để con giữ đến khi lớn.
Món nên tránh khi tặng sinh nhật
Những món dễ thành quà nằm trong tủ:
- Đồ đeo sai cỡ: vòng chật, nhẫn rộng; đo trước hoặc chọn kiểu điều chỉnh được.
- Đá quảng cáo "đổi vận", "thu hút tài lộc": không có thật; món mua vì lời hứa thường đắt hơn giá trị đá.
- Đồng hồ cho người giữ nếp Hoa, đặc biệt người lớn tuổi.
- Vật sắc nhọn làm quà sinh nhật cho người kiêng.
- Món màu người nhận không thích: đúng tháng sinh mà sai màu yêu thích thì vẫn ít được đeo.
- Đồ đeo sát người cho đồng nghiệp khác giới chưa thân.
- Vòng hạt, vật nhỏ cho trẻ dưới ba tuổi: nguy cơ hóc.
- Quả cầu thạch anh trong suốt cho người ngồi cạnh cửa sổ nắng: có thể tụ nắng như thấu kính.
Khi phân vân giữa "đúng tháng sinh" và "đúng gu", chọn đúng gu. Món quà là để người nhận dùng, không phải để khớp một bảng.
Bảng chọn nhanh quà sinh nhật
Theo người nhận:
| Người nhận | Món hay chọn | Lưu ý |
|---|---|---|
| Mẹ, bà | Vòng ngọc, chuỗi hổ phách, mặt đeo dây dài | Biết cỡ tay; khoá to dễ cài |
| Bạn gái, vợ | Mặt đeo đá tháng sinh, vòng hạt mảnh | Hợp gu áo quần thường mặc |
| Bố, chồng, anh | Chuỗi hạt màu trầm, ngọc bội, đá cảnh để bàn | Biết tay đeo đồng hồ |
| Bạn thân | Linh vật họ thích, cụm thạch anh | Theo sở thích thật |
| Đồng nghiệp | Cụm thạch anh mini, móc khoá đá | Nhỏ, trung tính |
| Trẻ em lớn | Móc khoá cặp, cụm đá góc học | Không vật nhỏ với em dưới ba tuổi trong nhà |
Với người nhận ở xa, mặt đeo và vòng hạt là món dễ gửi nhất; tượng đá, quả cầu cần đóng gói kỹ hơn. Đặt sớm vài ngày để quà đến đúng ngày sinh nhật, nhất là món đá chọn từng viên theo màu.
Hộp, thẻ, khắc chữ, ngân sách và kiểm hàng
Hộp. Đồ đeo trong hộp nhỏ lót nhung, giữ lại được để cất; món để bàn trong hộp cứng có mút.
Thẻ. Ghi tên đá, tháng sinh nếu chọn theo tháng, một câu ý nghĩa ngắn và lời chúc riêng. Người nhận thường không biết tên đá; thẻ giúp họ kể lại khi được hỏi.
Khắc chữ. Mặt đeo bạc, đế gỗ có thể khắc chữ cái đầu tên hoặc năm. Khắc rồi khó đổi trả, nên chỉ khắc khi chắc chắn.
Ngân sách theo tầng. Món nhỏ: vòng hạt phổ thông, cụm thạch anh mini, móc khoá. Món trung: mặt đeo bạc gắn đá tự nhiên, vòng đá tốt, quả cầu trên đế. Món lớn: trang sức đá quý có kiểm định, vòng ngọc cao cấp.
Kiểm hàng. Thạch anh tím, vàng nhuộm hoặc nung thường có màu đều bất thường; citrine giá rẻ nhiều khi là thạch anh tím nung. Đá mặt trăng thật có ánh xanh lam lướt khi nghiêng; thuỷ tinh "opalite" sáng đều, không có ánh lướt như vậy. Mặt đeo kiểm chấu giữ đá, khoá dây.
Trao quà và chọn mẫu
Trao trong buổi sinh nhật, sau khi thổi nến là lúc tự nhiên nhất. Với đồ đeo, giúp người nhận đeo thử ngay để biết vừa hay không; nhắn rõ có thể đổi cỡ nếu cần. Với món để bàn, gợi ý chỗ đặt theo góc làm việc của họ. Sinh nhật ở văn phòng thì trao quà chung của cả nhóm trong giờ nghỉ, quà riêng để sau giờ làm.
Nếu chọn đá theo tháng sinh, kể ngắn cho người nhận về tập quán này lúc họ mở hộp. Nhiều người lần đầu biết tháng của mình ứng với loại đá nào và thấy thú vị; câu chuyện nhỏ ấy làm món quà khác hẳn một chiếc vòng mua vội.
Khi chọn mẫu, xem ảnh chụp dưới ánh sáng tự nhiên và ảnh có tay người làm mốc cỡ; thạch anh tím dưới đèn studio trông đậm hơn ngoài đời. Hỏi cửa hàng chính sách đổi cỡ vòng, nối thêm hạt.
Các mẫu thuộc nhóm Thạch Anh Tím và Mặt Đeo Cổ Các Loại có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Câu hỏi thường gặp
Đá theo tháng sinh có phải phong thuỷ không?
Đá theo tháng sinh là tập quán quà tặng phổ biến ở phương Tây, không thuộc phong thuỷ Á Đông. Người Việt thường chọn màu theo mệnh. Hai cách đều là cách cá nhân hoá món quà; chọn cách nào hợp với người nhận là được.
Sinh tháng 4 mà không đủ tiền mua kim cương thì tặng gì?
Có thể chọn thạch anh trắng trong làm món để bàn hoặc mặt đeo nhỏ, giữ được vẻ trong suốt gợi nhớ kim cương. Hoặc bỏ qua bảng tháng sinh, chọn đá đúng màu người nhận thích. Một món vừa túi tiền và đúng gu tốt hơn món gượng ép.
Tặng mặt đeo hay vòng tay làm quà sinh nhật?
Mặt đeo dễ hợp hơn vì dây thường điều chỉnh được, ít lo sai cỡ, đeo kín dưới cổ áo. Vòng tay hợp người đã quen đeo và bạn biết cỡ cổ tay. Nếu không chắc, mặt đeo là lựa chọn an toàn.
Làm sao biết thạch anh tím mua làm quà là đá thật?
Thạch anh tím thật thường có màu không đều tuyệt đối, có vùng đậm nhạt, có thể có vân nhỏ bên trong; thuỷ tinh giả hay có bọt khí tròn và màu đều như kính. Mua ở nơi ghi rõ đá tự nhiên, có chính sách đổi trả; món giá cao nên có giấy kiểm định.
Quà sinh nhật cho người mệnh Kim nên chọn đá gì?
Theo quan niệm tương sinh, người mệnh Kim hay được gợi ý màu trắng, xám, ánh kim và màu vàng, nâu đất. Thạch anh trắng, đá mặt trăng, thạch anh vàng là các lựa chọn hay gặp. Vẫn nên ưu tiên màu người nhận thích để món được đeo thật.
Có nên tặng tượng con giáp làm quà sinh nhật?
Được nếu người nhận thích sưu tầm hoặc thích hình tượng con vật đó. Nếu không, linh vật theo sở thích thật như mèo, cú, cá chép thường được đón nhận hơn. Chọn tượng gỗ, đá cỡ vừa, đế vững, đặt được ở bàn làm việc hay kệ.