Hốc thạch anh tím thường được đặt ở sảnh công ty, phòng khách, gần lối vào hoặc trên quầy thu ngân, với miệng hốc quay vào trong phòng theo quan niệm tụ lại; chỗ đặt đúng là chỗ sàn hoặc kệ chịu được sức nặng, ít người va, không có nắng chiếu trực tiếp làm phai màu tím. Một hốc cao nửa mét có thể nặng ngang một bao xi măng, nên câu hỏi "đặt ở đâu" trước hết là câu hỏi về kết cấu và lối đi, sau mới đến hướng.
Bài này nói về công dụng và chỗ đặt. Cách xem màu, độ sâu hốc, độ dày tinh thể khi đi mua là phần chọn mua riêng, ở đây chỉ nhắc đủ để bạn biết cỡ nào hợp chỗ nào.
Hốc thạch anh tím được dùng vào việc gì
Hốc thạch anh tím, có nơi gọi là động thạch anh tím, là một khối đá rỗng ruột, mặt trong phủ kín tinh thể thạch anh màu tím, mặt ngoài là lớp vỏ đá xám nâu thô ráp. Khi bổ đôi một khối như vậy, người ta được hai nửa hốc có hình như một cái hang nhỏ, mở về một phía. Phần lớn hốc bán ngoài thị trường được dựng đứng trên đế, cao từ vài chục phân tới hơn một mét.
Theo quan niệm phong thuỷ phổ biến, hình dáng lòng hốc mở ra như một chiếc túi, một cái kho, nên người ta đặt hốc với miệng hướng vào trong nhà, trong cửa hàng, gửi gắm mong muốn giữ lại cái tốt. Màu tím trong tập quán gắn với sự tĩnh tại, nên hốc nhỏ cũng hay được đặt ở phòng làm việc, phòng đọc.
Về mặt thực tế, hốc thạch anh tím là món trưng bày có sức hút thị giác rất mạnh: tinh thể lấp lánh dưới đèn, màu tím sâu, vỏ đá thô tương phản. Một hốc đẹp ở sảnh làm khách dừng lại nhìn, có câu chuyện để hỏi. Đó là giá trị chắc chắn của nó. Còn chuyện nó tụ tài, giữ lộc là quan niệm để người đặt tự gửi gắm, không phải điều có thể hứa hẹn.
Chọn cỡ hốc theo chỗ đặt
Hốc có nhiều cỡ, từ hốc nhỏ để bàn tới hốc đứng sàn cao ngang ngực. Gợi ý theo chỗ đặt hay gặp:
| Chỗ đặt | Chiều cao hốc hay chọn | Trọng lượng ước chừng | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Bàn làm việc, kệ sách | 15–25 cm | Vài ký | Đặt sâu vào trong kệ, có đế gỗ |
| Quầy thu ngân, quầy lễ tân | 25–40 cm | Khoảng 5–15 kg | Đặt phía trong quầy, khách không với tới |
| Tủ kệ phòng khách | 30–50 cm | Khoảng 10–25 kg | Kiểm sức chịu của tầng kệ |
| Góc phòng khách, cạnh lối vào | 60–100 cm, đứng sàn | Vài chục ký trở lên | Cần đế rộng, chỗ ít người qua |
| Sảnh công ty, showroom | Từ 80 cm trở lên | Có thể tới cả trăm ký | Cần tính tải sàn, cố định đế |
Trọng lượng trong bảng chỉ là ước chừng; hốc có vỏ dày nặng hơn nhiều so với hốc vỏ mỏng cùng chiều cao. Khi mua, hỏi người bán cân nặng thật và kích thước đế, đừng ước bằng mắt. Với hốc trên vài chục ký, hỏi luôn họ có giao và đặt tận chỗ không, vì khiêng một hốc nặng lên cầu thang chung cư là việc của hai ba người có kinh nghiệm.
Tính sức chịu của kệ, sàn và lối đi
Sai lầm hay gặp nhất là đặt hốc nặng lên tầng kệ không chịu được. Kệ gỗ công nghiệp tầng mỏng, kệ treo tường bắt vít nở nhựa, mặt kính tủ trưng bày đều có giới hạn. Một tầng kệ gỗ ép dày chừng 1,7 cm, nhịp dài cả mét có thể võng xuống sau vài tháng chỉ với khoảng một hai chục ký đặt ở giữa. Hốc nặng nên đặt ở tầng thấp nhất của tủ, sát vách đứng, nơi có chân đỡ trực tiếp.
Với hốc đứng sàn, sàn gạch và sàn bê tông thường không có vấn đề, nhưng sàn gỗ công nghiệp có thể lõm vết dưới chân đế nhỏ. Đặt thêm một tấm lót cao su hoặc một bục gỗ rộng để chia lực. Ở các toà nhà văn phòng, sảnh lớn đặt hốc cả trăm ký, nên hỏi ban quản lý toà nhà về tải sàn trước, nhất là khi sảnh nằm trên tầng lửng.
Lối đi là điều thứ hai. Hốc đặt cạnh lối vào phải cách mép lối ít nhất một khoảng đủ để một người xách đồ đi qua mà không quệt vào. Tinh thể ở mép hốc sắc, va vào là xước tay, xước đồ, và tinh thể cũng có thể gãy. Nhà có trẻ chạy nhảy, có chó mèo hay vờn quanh chân đồ, hốc đứng sàn nên được đặt trong góc có hai bức tường che hai phía, hoặc trên một bục cao hơn tầm va của trẻ.
Nắng, đèn và chuyện phai màu tím
Đây là điểm riêng của thạch anh tím mà nhiều người không biết: màu tím của nó có thể nhạt dần khi bị phơi dưới ánh nắng mạnh trong thời gian dài. Hốc đặt sát cửa kính hướng tây, ngày nào cũng có nắng chiều chiếu vào lòng hốc, sau một hai năm có thể nhạt rõ so với lúc mới mua, nhất là phần tinh thể ở mép ngoài.
Vì vậy, chỗ đẹp nhất cho hốc là chỗ sáng nhưng không có nắng trực tiếp: góc phòng khách cách cửa sổ vài mét, tủ trưng bày trong nhà, sảnh có mái che. Nếu muốn hốc lấp lánh, dùng đèn rọi chiếu vào lòng hốc. Đèn LED gần như không làm phai màu và không toả nhiều nhiệt; đèn halogen nóng đặt quá gần có thể làm nóng tinh thể và vỏ đá không đều.
Nhiều cửa hàng gắn sẵn đèn nhỏ trong đế hoặc trong lòng hốc. Kiểm tra dây điện được giấu gọn, đi ra phía sau, không nằm vắt ngang lối đi; nguồn điện dùng bộ đổi nguồn rời loại điện áp thấp là an toàn hơn đèn cắm thẳng điện lưới đặt sát đá.
Đặt hốc ở cửa hàng, quầy thu ngân và văn phòng
Quầy thu ngân. Hốc nhỏ 25–40 cm đặt ở góc trong của quầy, miệng hốc quay về phía người đứng quầy hoặc vào trong cửa hàng theo quan niệm. Đừng đặt ở mép quầy phía khách, vừa chiếm chỗ đặt hàng, vừa dễ bị túi xách của khách quệt rơi.
Sảnh, khu lễ tân. Hốc lớn đứng sàn đặt cạnh quầy lễ tân, không chắn tầm nhìn từ cửa vào tới quầy. Khách bước vào cần thấy người tiếp đón trước, hốc đá là điểm nhìn thứ hai.
Phòng giám đốc, phòng họp. Hốc vừa trên tủ thấp sau lưng ghế hoặc cạnh bàn tiếp khách. Chú ý lưng ghế ngả không chạm vào hốc.
Showroom, cửa hàng đá. Hốc là món trưng bày chính, nên có bục riêng, đèn riêng và khoảng cách đủ để khách đi vòng quanh xem mà không phải lách.
Văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi chung. Hốc to không hợp. Một hốc nhỏ để bàn trên đế gỗ, đặt sâu trong góc bàn riêng, là đủ.
Hốc nhỏ, mảnh hốc, hốc đôi: khi nào chọn kiểu nào
Không phải ai cũng có chỗ cho một hốc đứng sàn. Với căn hộ nhỏ, bàn làm việc, kệ sách, có ba lựa chọn gọn hơn. Hốc mini cao dưới 25 cm vẫn giữ được dáng hang mở, đặt vừa một ô kệ. Mảnh hốc là một miếng tinh thể tím tách từ hốc lớn, nằm phẳng, không có dáng hang nhưng nhẹ và không đổ, hợp đặt trên bàn hay trong đĩa. Hốc đôi là hai nửa của cùng một khối đá, dựng cạnh nhau hoặc đặt hai bên một lối vào, một tủ kệ, cho bố cục cân xứng.
Hốc mini và mảnh hốc hợp người muốn có chút màu tím trên bàn mà không phải tính chuyện tải trọng. Hốc đôi hợp sảnh, phòng khách có hai bên tủ đối xứng; nhưng nên kiểm tra hai nửa có cùng màu, cùng độ sâu, vì nhiều khi hai nửa được ghép từ hai khối khác nhau.
Với người ở nhà thuê, hay chuyển chỗ, hốc nhỏ còn có lợi là mang theo dễ dàng. Một hốc vài chục ký chuyển nhà là cả một chuyến xe riêng, chưa kể chuyện tinh thể sứt trên đường.
Hốc thạch anh tím làm quà khai trương, tân gia
Hốc thạch anh tím là món quà khai trương, tân gia khá được chuộng vì trông bề thế, có ý nghĩa tụ giữ theo quan niệm. Nhưng quà to cũng là quà đặt người nhận vào thế khó: họ phải tìm chỗ cho một khối đá nặng, có khi không hợp nội thất đã tính sẵn. Trước khi tặng hốc lớn, hỏi khéo người nhận về chỗ trống ở sảnh, ở quầy, hoặc chọn hốc vừa có thể đặt trên quầy, trên tủ.
Hốc làm quà nên có đế gỗ chắc, kèm hộp hoặc thùng có chèn xốp, và nếu nặng thì tính luôn chuyện giao tận nơi. Một hốc tới tay người nhận với vài đầu tinh thể gãy ở mép là món quà để lại cảm giác áy náy cho cả hai bên. Kèm một tấm thiệp ghi ngắn cách lau bụi, tránh nắng, người nhận sẽ biết giữ món quà lâu.
Nhu cầu nào chọn hốc nào: bảng tổng hợp
Gom lại thành bảng tra theo nhu cầu:
| Nhu cầu | Món hay chọn | Lưu ý chọn |
|---|---|---|
| Điểm nhấn phòng khách rộng | Hốc đứng sàn 60–100 cm có đế | Góc ít người qua; tránh nắng chiều |
| Quầy thu ngân, quầy lễ tân | Hốc nhỏ 25–40 cm | Đặt phía trong quầy; đế chống trượt |
| Bàn làm việc, kệ sách | Hốc mini dưới 25 cm hoặc mảnh hốc | Đặt sâu vào kệ, không ở mép |
| Sảnh công ty | Hốc lớn trên bục, có đèn rọi | Hỏi tải sàn; cố định đế |
| Nhà có trẻ nhỏ, thú cưng | Hốc vừa trong tủ kính | Không để hốc đứng sàn ở lối đi |
| Tặng khai trương | Hốc vừa kèm đế gỗ, có hộp chống va | Hỏi trước chỗ đặt ở nhà người nhận |
Thạch anh tím dạng hốc lớn nhỏ đều có trong mục Thạch Anh Tím của vatphamphongthuy.com; bạn đo sẵn chiều cao và chiều sâu chỗ định đặt rồi hãy so, đừng chọn theo ảnh chụp đặt trong phòng trưng bày rộng.
Lau bụi lòng hốc và kiểm hàng khi nhận
Lòng hốc có hàng trăm đầu tinh thể nhọn, bụi đọng vào kẽ, lâu ngày làm hốc xỉn màu. Cách lau đơn giản nhất là dùng chổi lông mềm, cọ trang điểm to hoặc máy thổi bụi cầm tay, quét từ trong ra ngoài. Không lau bằng khăn vì sợi vải mắc vào đầu tinh thể và có thể làm gãy những tinh thể mảnh. Mỗi năm một hai lần, nếu hốc nhỏ, có thể xịt nước sạch nhẹ rồi để khô tự nhiên trong bóng râm; không ngâm hốc lâu trong nước vì nước có thể ngấm vào lớp vỏ và đế.
Khi nhận hàng, kiểm tra ba chỗ. Đầu tinh thể ở mép miệng hốc, chỗ dễ sứt nhất khi vận chuyển. Lớp vỏ ngoài và phần đế, xem có vết nứt chạy dài không. Mối nối giữa hốc và đế, xem keo có chắc, hốc có lắc khi đẩy nhẹ không. Một số hốc được sơn hoặc phủ màu vỏ ngoài cho đẹp, đó không phải điều xấu nhưng nên hỏi rõ.
Nếu chở hốc về bằng ô tô, đặt nằm nghiêng trên chăn dày, miệng hốc úp xuống hoặc quay vào thành xe, chèn kỹ hai bên. Không để hốc đứng trong cốp, một cú phanh gấp là hốc đổ.
Câu hỏi thường gặp
Hốc thạch anh tím nên đặt ở đâu trong nhà?
Hay được đặt ở phòng khách, góc gần lối vào hoặc trong tủ trưng bày, miệng hốc quay vào trong theo quan niệm. Chỗ đặt tốt cần sàn hoặc kệ đủ chịu lực, ít người va, và không có nắng chiếu trực tiếp làm phai màu tím.
Đặt hốc thạch anh tím gần cửa sổ có sao không?
Màu tím của thạch anh tím có thể nhạt dần nếu bị nắng mạnh chiếu thường xuyên trong thời gian dài. Nên đặt cách cửa sổ vài mét, chỗ sáng nhưng không có nắng trực tiếp, và dùng đèn LED chiếu vào nếu muốn hốc lấp lánh.
Kệ gỗ có đặt được hốc thạch anh nặng không?
Tuỳ độ dày và nhịp của tầng kệ. Kệ gỗ ép mỏng nhịp dài có thể võng chỉ với vài chục ký đặt ở giữa. Hốc nặng nên đặt ở tầng thấp nhất, sát vách đứng có chân đỡ, và hỏi người bán cân nặng thật trước khi mua.
Hốc thạch anh tím ở quầy thu ngân đặt thế nào?
Chọn hốc nhỏ khoảng 25–40 cm, đặt ở góc trong của quầy, miệng hốc quay vào trong cửa hàng hoặc về phía người đứng quầy. Tránh mép quầy phía khách vì dễ bị quệt rơi và chiếm chỗ giao dịch.
Lau bụi hốc thạch anh tím thế nào cho khỏi gãy tinh thể?
Dùng chổi lông mềm hoặc máy thổi bụi cầm tay, quét từ trong ra ngoài, không lau bằng khăn vì sợi vải mắc vào đầu tinh thể. Hốc nhỏ có thể xịt nước nhẹ rồi để khô tự nhiên, không ngâm lâu.
Nhà có trẻ nhỏ có nên đặt hốc đứng sàn không?
Không nên đặt ở lối đi hay nơi trẻ chạy nhảy. Tinh thể ở mép hốc sắc và hốc nặng có thể đổ khi bị kéo. Nếu muốn có hốc, chọn cỡ vừa đặt trong tủ kính hoặc trên bục cao trong góc có tường che hai phía.
