Bình tụ bảo đặt ở đâu và bỏ gì vào: cách dùng cho nhà ở, cửa hàng, văn phòng

Bình tụ bảo là bình gốm, sứ hoặc đồng có nắp, theo tập quán được đặt ở phòng khách, phòng làm việc hoặc trong cửa hàng, bên trong bỏ những thứ tượng trưng cho đủ đầy như đá vụn, tiền xu, ngũ cốc; đặt ở chỗ khô ráo, kín đáo, ít bị xê dịch, và đậy nắp để đồ bên trong không mốc, không hút côn trùng. Gọi là bình hút lộc hay bình tụ bảo đều là cách gọi theo mong muốn, không phải công dụng có thể đo được.

Bài này đi vào phần người dùng hay lúng túng nhất: chọn chỗ, chọn thứ bỏ vào, giữ cho bình sạch qua nhiều tháng. Chọn men, chọn dáng, phân biệt gốm thủ công hay đúc công nghiệp là phần chọn mua riêng, chỉ nhắc khi cần.

Bình tụ bảo trong tập quán: một chiếc bình chứa lời mong

Hình ảnh một chiếc bình, một cái hũ chứa đầy là hình ảnh của sự tích trữ trong văn hoá nông nghiệp: hũ gạo đầy, chum nước đầy, vò rượu đầy. Bình tụ bảo đi theo tinh thần đó. Người ta chọn một chiếc bình bụng tròn, miệng vừa, có nắp, cho vào đó những thứ tượng trưng cho của cải, rồi đặt ở một chỗ trang trọng trong nhà hay cửa hàng.

Thứ bỏ vào bình tuỳ vùng, tuỳ người hướng dẫn: có nơi bỏ năm loại hạt, có nơi bỏ đá quý vụn bảy màu, có nơi bỏ tiền xu cổ, có nơi kết hợp tất cả. Quan niệm chung là bình đầy, kín, đặt yên một chỗ thì gợi sự tích góp bền lâu. Việc đó không làm thu nhập tăng lên; điều nó có thể làm là cho gia chủ một vật để nhìn và tự nhắc về thói quen để dành.

Hiểu như vậy sẽ thấy không cần lo lắng về chuyện "bỏ sai thứ là mất lộc". Nên lo nhiều hơn tới chuyện thực tế: thứ bỏ vào có bị mốc, mọt, kiến không; bình có chắc, có vỡ khi va không; và bình có làm vướng không gian sống không.

Bỏ gì vào bình: mỗi thứ một ý, một rủi ro

Danh sách dưới gom những thứ hay được bỏ vào bình tụ bảo theo tập quán, kèm điều cần để ý về thực tế:

Nếu băn khoăn, cách gọn nhất là chọn những thứ bền, không hút côn trùng: đá vụn đã rửa sạch, vài đồng xu, một túi giấy đỏ ghi lời chúc. Muốn có ngũ cốc theo đúng tập quán vùng mình thì rang khô, để trong túi vải nhỏ đặt trên lớp đá, dễ lấy ra thay.

Đặt ở đâu trong nhà và trong cửa hàng

Trong nhà, bình tụ bảo hay được đặt ở phòng khách, trên tủ thấp hoặc kệ chắc, ở góc kín đáo chứ không phải giữa lối đi. Quan niệm phong thuỷ ưa chỗ "kín mà vững" cho những món gắn với tích trữ, và chỗ đó cũng trùng với điều thực tế cần: bình ít bị va, ít bị dịch chuyển, không có trẻ con mở nắp nghịch. Một số gia đình đặt bình trong phòng làm việc hoặc tủ kính có cửa.

Ở cửa hàng, bình thường đặt ở khu quầy hoặc văn phòng phía sau, trên kệ cao vừa tầm mắt chủ. Đặt ở quầy giao dịch thì nên chọn bình nhỏ, nặng đáy, ở góc trong; quầy đông khách, túi xách quệt qua, một bình gốm cao rơi xuống nền gạch là vỡ tan cùng đá vụn bên trong.

Ở văn phòng công ty, bình tụ bảo thường ở phòng giám đốc hoặc phòng kế toán. Không đặt trên nóc tủ hồ sơ cao, vừa khó lau vừa nguy hiểm khi kéo ngăn tủ làm rung. Cũng không nên đặt sát máy lạnh, cửa sổ hướng nắng, hay cạnh bếp nấu trong cửa hàng ăn uống, nơi nóng ẩm thay đổi liên tục làm đồ trong bình nhanh hỏng.

Về hướng đặt cụ thể theo phương vị, đó là chuyện bài trí nhà ở, mỗi trường phái nói một kiểu; ở đây chỉ bàn chỗ đặt theo tiêu chí an toàn và giữ gìn.

Chọn cỡ bình theo chỗ đặt

Bình to không có nghĩa là tốt hơn. Bình quá to so với chỗ đặt vừa chiếm không gian vừa nặng khi đổ đầy:

Ước tính nhanh: một bình gốm cao 25 cm đổ đầy đá vụn có thể nặng gấp mấy lần bình rỗng, dễ vượt một hai chục ký với bình bụng rộng. Đổ đá đầy chừng hai phần ba là vừa, vừa nhẹ hơn, vừa còn chỗ đặt những món khác lên trên.

Chống mốc, mọt, kiến: giữ đồ trong bình qua nhiều tháng

Phần lớn bình tụ bảo bị bỏ quên trong góc, và khi mở ra sau mùa nồm thì gạo đã mốc xanh, đậu có mọt, kiến làm tổ dưới đáy. Đó là lúc gia chủ lo lắng nhất, trong khi nguyên nhân rất đời thường: đồ hữu cơ trong bình kín ở khí hậu nóng ẩm.

Cách phòng: ngũ cốc rang hoặc phơi thật khô trước khi cho vào, để nguội hẳn rồi mới đậy nắp, hơi nóng còn lại ngưng thành nước bên trong. Bỏ một gói hút ẩm nhỏ loại dùng cho thực phẩm khô dưới đáy hoặc trong túi vải. Nắp bình phải khít; bình không nắp thì đậy bằng vải đỏ buộc dây, đủ ngăn bụi và côn trùng lớn.

Thay đồ trong bình vài tháng một lần, nhiều gia đình chọn dịp cuối năm hoặc đầu mùa khô. Ngũ cốc cũ thì bỏ đi gọn gàng, không ăn; đá vụn thì rửa lại, phơi khô; tiền xu lau sạch. Việc thay định kỳ giữ cho bình sạch, và cũng là dịp để gia chủ xem lại mục tiêu tiết kiệm của năm.

Nếu đã thấy mốc, đổ hết ra ngoài trời, rửa bình bằng nước ấm pha chút giấm, phơi khô hoàn toàn rồi mới cho đồ mới vào. Đừng chỉ nhặt phần mốc ra rồi đậy lại.

Bình tụ bảo khác hũ gạo, lọ hoa và bình trang trí ở chỗ nào

Nhiều người hỏi có thể dùng luôn một chiếc lọ gốm đẹp sẵn trong nhà làm bình tụ bảo không. Về hình thức, bình tụ bảo thường có bụng tròn phình, cổ thắt, miệng vừa, có nắp, men nhiều khi vẽ hoa văn rồng phượng, mẫu đơn, chữ phúc. Lọ hoa thì miệng loe, không nắp, đáy hẹp; bình trang trí cao cổ thì khó cho đồ vào lấy ra. Theo quan niệm, chiếc bình có nắp, bụng đầy mới gợi được ý giữ lại.

Hũ gạo trong bếp cũng mang tinh thần tương tự và trong nhiều gia đình được giữ gìn cẩn thận, không để cạn. Nhưng hũ gạo là đồ dùng hằng ngày, còn bình tụ bảo là đồ trưng bày, ít mở. Không nên dùng chung một bình cho cả hai việc: gạo ăn cần thay liên tục, đồ trong bình trưng bày lại cần yên.

Nếu đã có một chiếc hũ có nắp đẹp, bền, men kín lòng, hoàn toàn có thể dùng làm bình tụ bảo. Điều quan trọng là bình chắc, khô, có nắp khít và hợp với không gian, chứ không phải nhãn mác bán hàng.

Bình tụ bảo làm quà: hợp ai và nên chuẩn bị gì

Bình tụ bảo là món quà hay gặp trong dịp tân gia, khai trương, mừng thọ. Người nhận thường là gia đình mới có nhà, chủ cửa hàng mới mở, hoặc người lớn tuổi quý những món mang nét truyền thống. Với người trẻ ở căn hộ hiện đại, chiếc bình men rồng phượng to có thể lệch hẳn với nội thất; một bình nhỏ men trơn màu trầm dễ hợp hơn.

Tặng bình rỗng hay bình đã có sẵn đồ bên trong là chuyện tuỳ ý. Nhiều người chọn tặng bình kèm một túi đá vụn đã rửa sạch và vài đồng xu, để người nhận tự cho vào theo ý mình. Cách này tránh được chuyện đồ hữu cơ để lâu trong hộp quà bị mốc trước khi tới tay người nhận.

Bình gốm cần được đóng hộp có chèn xốp, nắp bọc riêng; nắp là phần hay vỡ nhất khi vận chuyển. Một tấm thiệp ghi ngắn cách giữ bình khô, cách thay đồ bên trong là món kèm nhỏ mà rất thực dụng.

Nhu cầu nào dùng bình thế nào: bảng tổng hợp

Bảng tra nhanh:

Điều quan trọng nhất không nằm ở thứ bỏ vào mà ở chỗ bình được giữ sạch, khô, đặt chắc. Một chiếc bình mốc meo trong góc không gợi ra sự đủ đầy nào cả.

Kiểm bình ngắn trước khi mua

Lật bình xem đáy có phẳng, đứng vững trên mặt kính không; gõ nhẹ vào thân nghe tiếng, tiếng đục rè có thể là bình nứt ngầm. Đậy thử nắp, xoay xem có khít, có lỏng lẻo dễ rơi khi bê bình không. Soi men ở mép miệng và mép nắp, chỗ hay mẻ khi vận chuyển. Với bình đồng, kiểm đường hàn ở quai và nắp.

Bên trong bình men phủ kín thì dễ lau, ít thấm ẩm; bình gốm mộc không men bên trong hút ẩm, nên không hợp đựng ngũ cốc. Hỏi người bán phần lòng bình có men không trước khi chọn.

Với bình có nắp trang trí nổi như núm hình con vật, quả đào, kiểm tra núm được gắn liền chứ không dán keo; núm dán là chỗ gãy đầu tiên khi mở nắp hằng tháng. Bình đồng thì nhìn lòng bình xem có lớp sơn lót không, đồng trần bên trong đựng hạt ẩm dễ lên vệt xanh.

Câu hỏi thường gặp

Bình tụ bảo nên đặt ở đâu?

Theo tập quán, hay đặt ở phòng khách, phòng làm việc, quầy hoặc văn phòng phía sau cửa hàng, chỗ kín đáo và vững. Về thực tế nên chọn nơi khô ráo, ít va chạm, không sát bếp, cửa sổ nắng hay máy lạnh.

Bình tụ bảo bỏ gì vào?

Thường là đá vụn, tiền xu, ngũ cốc, nguyên bảo nhỏ, giấy đỏ ghi lời chúc, tuỳ tập quán vùng. Đá vụn rửa sạch và tiền xu là những thứ bền nhất; ngũ cốc cần rang khô và thay định kỳ để khỏi mốc, mọt.

Ngũ cốc trong bình tụ bảo bị mốc thì làm sao?

Đổ hết ra, rửa bình bằng nước ấm pha giấm, phơi khô hoàn toàn rồi mới cho đồ mới vào. Lần sau rang hoặc phơi hạt thật khô, để nguội hẳn mới đậy nắp và bỏ thêm gói hút ẩm.

Bao lâu thì nên thay đồ trong bình tụ bảo?

Ngũ cốc nên thay vài tháng một lần, nhiều gia đình chọn dịp cuối năm hoặc đầu mùa khô. Đá vụn và tiền xu chỉ cần lau rửa, phơi khô định kỳ là dùng tiếp được lâu dài.

Bình tụ bảo có thật sự hút lộc không?

Đó là cách gọi theo mong muốn trong tập quán, không phải công dụng có thể bảo đảm. Bình là món trưng bày và lời nhắc; nhiều người dùng nó như dịp xem lại mục tiêu tiết kiệm mỗi lần thay đồ trong bình.

Nhà có trẻ nhỏ đặt bình tụ bảo thế nào?

Đặt trong tủ kính có cửa hoặc kệ cao, nắp khít. Đá vụn, tiền xu, hạt bên trong đều là vật nhỏ trẻ có thể nuốt, và bình gốm rơi vỡ tạo mảnh sắc.