Nhà có mèo thì coi như mọi mặt phẳng mèo nhảy tới được đều là "lãnh thổ" của nó: vật phẩm nên đặt trong tủ có cửa, hoặc dùng món nặng, đế rộng, gắn gel chống trượt và lùi xa mép; nhà có chó thì vùng nguy hiểm là bàn trà, kệ thấp và sàn, nơi đuôi và mõm chó với tới. Đồ nhỏ, dây treo và nước trong thác để bàn cần được tính riêng.
Câu chuyện mèo đẩy từng món đồ khỏi bàn rồi nhìn nó rơi quen thuộc tới mức thành chuyện đùa. Với vật phẩm bằng sứ, pha lê, đá quý, câu chuyện đó không vui chút nào. Chó thì ít khi cố ý, nhưng một cú vẫy đuôi của chó cỡ vừa đủ quét sạch một mặt bàn trà.
Bài này đi qua tập tính của từng loài để chọn chỗ đặt, chất liệu và cách giữ đồ, và nhắc những món có thể gây hại cho vật nuôi nếu bị nuốt. Phần sức khoẻ thú cưng chỉ ở mức lưu ý; khi có sự cố, bác sĩ thú y là người cần hỏi.
Mèo và chó tương tác với đồ trang trí khác nhau thế nào
Mèo là loài leo trèo. Chúng nhảy lên được những độ cao gấp nhiều lần chiều dài cơ thể, đi thăng bằng trên mép kệ hẹp và thích ngồi ở chỗ cao để quan sát. Mèo cũng tò mò với vật nhỏ, vật lấp lánh, vật đung đưa, và có thói quen lấy chân khều thử đồ vật, nhất là khi muốn gây chú ý với chủ. Vì vậy với mèo, chiều cao không phải là lá chắn; kệ cao nhất trong phòng có khi lại là chỗ mèo thích nhất.
Chó thì ở dưới thấp. Chó cỡ nhỏ và vừa hiếm khi lên được kệ cao, nhưng vùng từ sàn tới khoảng ngang bàn trà, kệ tivi thấp là nơi chúng chạy, xoay, vẫy đuôi và đánh hơi. Chó con trong giai đoạn mọc răng lại hay gặm mọi thứ vừa miệng, từ chân đôn gỗ tới tượng gỗ nhỏ đặt thấp.
Hai tập tính khác nhau dẫn tới hai chiến lược khác nhau. Với mèo, bạn cần làm cho món đồ khó bị hất (nặng, đế rộng, cố định, có cửa che). Với chó, bạn cần nâng món đồ ra khỏi vùng thấp và giữ lối chạy thông thoáng. Nhà nuôi cả hai thì kết hợp, ưu tiên tủ kính có cửa cho món quý.
Mỗi con vật một tính, nên hãy quan sát vật nuôi nhà mình vài ngày: mèo hay nằm ở đâu, nhảy theo đường nào; chó hay chạy vòng ở đâu, có thói quen gặm gì. Những quan sát đó quyết định chỗ đặt tốt hơn mọi lời khuyên chung.
Nhà có mèo: chọn chỗ và cách giữ cho vật phẩm
Tủ kính có cửa là chỗ yên tâm nhất. Món quý, dễ vỡ, món nhỏ dễ bị khều như vòng đá, đồng xu, quả cầu nhỏ nên vào tủ có cửa đóng kín. Cửa lùa nên có chốt, vì nhiều con mèo học được cách lấy chân đẩy cửa lùa.
Chọn món nặng, đế rộng cho chỗ hở. Ở mặt kệ, mặt tủ không có cửa, ưu tiên món thấp, nặng, đáy rộng như tỳ hưu dáng phục bằng đá, khối thạch anh mài đáy phẳng. Món cao, chân nhỏ như tượng đứng mảnh, tháp nhọn là món mèo đẩy đổ dễ nhất.
Lùi xa mép, cố định đáy. Đặt món đồ lùi vào trong, cách mép càng xa càng tốt, và dùng gel dính hoặc sáp chống trượt dành cho đồ trưng bày dưới đáy. Gel không làm món đồ bất động trước một cú húc mạnh, nhưng chống được những cú khều thử.
Chừa đường đi cho mèo. Nếu kệ nằm trên "tuyến đường" mèo hay nhảy, ví dụ từ sofa lên kệ rồi lên nóc tủ, mèo sẽ đi qua đó bất kể có đồ hay không. Chừa một lối trống cho mèo đi, hoặc dời vật phẩm sang kệ khác không thuộc tuyến đó.
Cho mèo một chỗ cao riêng. Một trụ cào, kệ mèo gắn tường hay ổ nằm trên cao gần cửa sổ giúp mèo bớt tranh chỗ với kệ trưng bày. Nhiều nhà thấy số lần đồ rơi giảm rõ sau khi mèo có chỗ cao của riêng mình.
Nhà có chó: những vùng và món cần để ý
Với chó, phần lớn rủi ro tập trung ở tầm thấp:
- Bàn trà và kệ tivi thấp. Đây là vùng đuôi chó quét qua khi vẫy. Giữ mặt bàn trà gọn, món đặt trên đó nên nặng, thấp, gần giữa bàn.
- Đồ đặt sàn. Tượng lớn, bình gốm, hốc đá đặt sàn cần đôn chắc, đế rộng và nên tựa vào góc tường để chó chạy va không bị đổ.
- Đồ gỗ thấp. Chân đôn gỗ, tượng gỗ nhỏ, gỗ lũa đặt thấp là món chó con hay gặm. Nâng lên cao hoặc che chắn trong giai đoạn mọc răng.
- Dây đỏ, tua rua. Dây treo hồ lô, tua rua của đồng xu treo, dây tết ngọc bội thòng xuống là thứ chó và mèo đều thích kéo, có thể nuốt phải sợi dây.
- Lối chạy. Chó hay chạy theo một vài đường quen như từ cửa vào tới chỗ ăn. Không đặt vật phẩm sát hai bên lối đó.
- Cửa ra vào. Chó thường lao ra cửa khi có người về; đồ trên tủ giày sát cửa dễ bị va. Chọn món nhỏ, nặng, cố định đáy cho chỗ này.
Món vật phẩm cần cất xa hoặc thay thế khi có thú cưng
Một số vật phẩm không chỉ dễ vỡ mà còn có thể gây hại khi vật nuôi nuốt phải hoặc liếm gặm. Bảng sau tóm tắt nhóm cần chú ý:
| Nhóm vật phẩm | Rủi ro | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Đá vụn, sỏi rải chậu, hạt châu rời | Nuốt phải gây hóc hoặc tắc đường tiêu hoá | Cất cao, phủ lưới mặt chậu, thay đá cỡ lớn |
| Đồng xu, thỏi kim loại mini | Nuốt phải; một số hợp kim có thể độc khi nằm lâu trong dạ dày | Cất trong hộp có nắp, treo cao, buộc chắc |
| Khoáng vật chứa đồng như malachit | Bụi, mảnh vụn không nên để liếm, gặm | Đặt trong tủ kính, không để chỗ thú hay nằm |
| Thác nước để bàn, bình nước bày đá | Mèo, chó uống nước đọng lâu ngày, nước có rêu, có hoá chất làm sạch | Đặt chỗ thú không tới, thay nước thường xuyên, không pha chất tẩy |
| Nến, nhang, tinh dầu đặt cạnh vật phẩm | Cháy lông, đổ nến; một số tinh dầu được cảnh báo không tốt cho mèo | Không để cháy khi vắng người, đặt xa tầm thú |
| Dây đỏ, dây tết, tua rua | Nuốt dây có thể gây tắc ruột | Rút ngắn, treo cao, cất khi không dùng |
Nếu nghi vật nuôi đã nuốt phải vật nhỏ, dây, hay liếm phải chất lạ, hãy liên hệ bác sĩ thú y ngay, mang theo món đồ tương tự hoặc ảnh chụp để bác sĩ biết chất liệu. Đừng tự gây nôn cho vật nuôi khi chưa có chỉ dẫn.
Chọn chất liệu vật phẩm hợp nhà có thú cưng
Nếu bạn đang mua mới và biết nhà có mèo, chó lâu dài, chọn chất liệu cũng là một cách phòng ngừa. Đồng đúc và đá tự nhiên đặc khó vỡ khi rơi từ độ cao vừa phải, chỉ có thể sứt mẻ; sứ mỏng, pha lê, thuỷ tinh thì vỡ ngay. Bột đá chịu va chạm khá, nhưng lớp sơn mạ dễ bong khi bị cào.
Bề mặt nhẵn bóng dễ lau lông và vết chân hơn bề mặt có nhiều khe chạm khắc. Tượng gỗ chạm lộng đẹp nhưng bám lông, lại dễ bị mèo dùng làm chỗ cào móng. Món đá mài mặt phẳng, đồng đánh bóng thì chỉ cần khăn ẩm là sạch.
Dáng món đồ cũng quan trọng: dáng thấp, trọng tâm thấp, đáy rộng đứng vững hơn dáng cao mảnh. Với quả cầu, chọn đế khoét sâu hoặc đế vòng có gờ, thay vì đế phẳng chỉ khoét nông. Với tranh đá để bàn có chân chống, nên chuyển sang treo tường để mèo không đẩy đổ.
Cuối cùng, hạn chế món có chi tiết rời như ngọc ngậm miệng rồng, đồng xu đặt rời trong miệng thiềm thừ, hạt châu gắn hờ. Hoặc gắn cố định các chi tiết đó bằng keo phù hợp chất liệu, hoặc cất phần rời đi.
Lông, bụi và vệ sinh vật phẩm trong nhà có thú cưng
Nhà có mèo, chó thì vật phẩm bám lông và bụi nhanh hơn hẳn, nhất là vào mùa thay lông. Lông bám vào khe chạm khắc của tượng gỗ, kẽ tinh thể của hốc thạch anh, rãnh vảy của tỳ hưu, lâu ngày quyện với bụi và độ ẩm thành lớp bẩn khó lau. Chỗ đặt vì thế cũng nên tính tới chuyện vệ sinh.
Vật phẩm đặt gần chỗ mèo nằm, gần ổ chó hay ngay lối chúng hay đi sẽ bẩn nhanh nhất. Dời món nhiều chi tiết ra xa những chỗ đó, giữ ở gần chúng những món bề mặt nhẵn, dễ lau. Tủ kính có cửa, một lần nữa, là chỗ giữ sạch tốt nhất.
Khi lau, dùng chổi lông mềm hoặc cọ trang điểm sạch để quét lông ra khỏi khe trước, rồi mới lau bằng khăn ẩm vắt kỹ. Với hốc đá, cụm tinh thể, máy thổi bụi cầm tay hoặc bóng thổi giúp lấy lông ra khỏi kẽ mà không phải chạm vào mũi tinh thể. Tránh dùng chất tẩy có mùi mạnh trên những món đặt ở chỗ vật nuôi hay ngửi, liếm.
Nhịp lau cũng nên dày hơn nhà không nuôi thú, khoảng một hai tuần một lần cho món ở chỗ hở. Lau đều thì mỗi lần chỉ mất vài phút, đỡ hơn nhiều so với để cả tháng rồi mới gỡ từng mảng lông bám chặt.
Ba bước sắp lại vật phẩm khi mới đón thú cưng về
Khi nhà sắp có thêm một chú mèo, chú chó, nên sắp lại vật phẩm trước khi chúng làm quen với nhà:
- Đi một vòng ở tầm thấp và tầm cao: ngồi xuống sàn nhìn những gì chó con sẽ thấy; nhìn các mặt kệ, nóc tủ mà mèo có thể nhảy tới. Ghi lại các món dễ vỡ, món nhỏ, món có dây.
- Phân nhóm: món quý và dễ vỡ vào tủ kính có cửa; món nặng, bền giữ lại ở chỗ hở nhưng cố định đáy và lùi xa mép; món nhỏ, có dây, đá vụn cất đi hoặc thay thế.
- Theo dõi hai ba tuần đầu: vật nuôi thường thử khám phá nhiều nhất trong giai đoạn này. Món nào bị chạm tới nhiều lần thì dời đi; chỗ nào vật nuôi không đoái hoài thì có thể bày lại dần.
Sau giai đoạn làm quen, phần lớn vật nuôi sẽ có thói quen ổn định. Lúc đó bạn sẽ biết chính xác chỗ nào an toàn để bày món mới. Khi chọn thêm vật phẩm, xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để ưu tiên món đặc, đáy rộng.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để mèo không hất vật phẩm khỏi kệ?
Cách chắc nhất là để món quý trong tủ có cửa. Ở chỗ hở, chọn món nặng, đáy rộng, dán gel chống trượt dưới đáy, đặt lùi xa mép và chừa lối đi riêng cho mèo trên kệ. Cho mèo một chỗ cao riêng cũng giúp giảm việc mèo tranh chỗ với đồ trang trí.
Gel dính chống trượt có làm hỏng vật phẩm không?
Các loại gel, sáp dành cho đồ trưng bày thường gỡ ra được mà không để lại vết trên bề mặt cứng như đá, sứ tráng men. Với đồ gỗ chưa phủ, đồ đồng có lớp màu giả cổ hay bề mặt sơn, nên thử ở chỗ khuất trước.
Thác nước để bàn có an toàn khi nhà nuôi mèo không?
Mèo hay bị dòng nước thu hút và có thể uống nước trong thác. Nếu muốn giữ, hãy đặt ở chỗ mèo không tới, thay nước thường xuyên, không cho chất tẩy rửa vào nước và cố định dây điện để mèo không kéo đổ.
Chó con gặm chân đôn gỗ thì làm thế nào?
Trong giai đoạn mọc răng, chó con gặm nhiều thứ. Tạm dời đôn và tượng gỗ ra khỏi tầm với hoặc che chắn, đồng thời cho chó đồ gặm dành riêng cho chó. Nếu chó nuốt mảnh gỗ, liên hệ bác sĩ thú y.
Có nên đặt vật phẩm đá trên bậu cửa sổ khi nhà nuôi mèo?
Bậu cửa sổ là chỗ mèo rất thích nằm ngắm. Đặt đá ở đó dễ bị mèo đẩy rơi, có khi rơi ra ngoài cửa sổ xuống tầng dưới, nguy hiểm cho người đi bên dưới. Nên dành bậu cửa sổ cho mèo và chuyển đá vào trong.
Vật nuôi nuốt hạt vòng đá thì phải làm gì?
Liên hệ bác sĩ thú y ngay, kể rõ kích thước, số lượng và chất liệu của hạt, mang theo hạt tương tự nếu còn. Không tự gây nôn khi chưa có chỉ dẫn, và theo dõi dấu hiệu bỏ ăn, nôn, mệt.