Cây thạch anh tím để bàn: chọn sắc lá, tránh phai màu và đặt bàn học, phòng ngủ

Cây thạch anh tím để bàn là cây đá có lá làm từ thạch anh tím (amethyst) vụn hoặc mài, cỡ thường từ mười lăm đến ba mươi phân, hay được bày ở bàn học, bàn làm việc và tủ đầu giường. Khi chọn, nên nhìn sắc lá có tự nhiên không, lá có bị nhuộm không, và nhớ rằng thạch anh tím có thể nhạt màu nếu đặt dưới nắng mạnh lâu ngày.

Trong các màu cây đá, màu tím thường được chọn cho không gian yên tĩnh. Theo quan niệm phổ biến, thạch anh tím gắn với sự tĩnh tâm, tập trung và giấc ngủ yên; đó là ý nghĩa biểu tượng người ta gửi gắm, không phải tác dụng được kiểm chứng. Lý do thực tế để chọn màu tím đơn giản hơn: tông tím dịu mắt, hợp với gỗ sáng, giấy trắng và đèn bàn ánh vàng. Phần dưới đi lần lượt qua màu lá, cỡ cây, kiểu lá, chuyện phai màu, chỗ đặt và cách tặng.

Lá thạch anh tím màu từ đâu và vì sao có cây tím nhạt, cây tím đậm

Thạch anh tím là thạch anh có lẫn một lượng rất nhỏ sắt, sau đó được bức xạ tự nhiên trong lòng đất tác động trong thời gian dài, tạo thành các tâm màu cho sắc tím. Độ cứng vẫn là 7 trên thang Mohs như mọi loại thạch anh, nên lá khá chịu va chạm nhẹ, không dễ xước khi lau.

Sắc tím trải từ tím hoa cà rất nhạt, tím oải hương, tím nho đến tím sẫm gần đen. Đá vụn dùng làm lá thường lấy từ phần chân tinh thể hoặc vỏ hốc thạch anh, nơi màu không đều, nên một cây lá tím thật hay có viên đậm viên nhạt, viên trắng đục lẫn tím. Đó là đặc điểm bình thường, thậm chí là dấu hiệu tốt.

Một cây mà mọi viên lá cùng một màu tím đậm rực như mực, không viên nào nhạt hơn, nên được xem kỹ hơn. Có thể lá là thạch anh trắng hoặc đá khác đã nhuộm tím, cũng có thể là thuỷ tinh. Lá nhuộm thường lộ màu đậm ở các khe rạn, phần không rạn lại trong. Thuỷ tinh tím thường quá sạch, có bọt khí tròn và màu đều như kẹo. Biết những điều này, bạn sẽ chọn được cây có sắc tím tự nhiên thay vì cây chỉ rực ở trong ảnh.

Chọn cỡ cây thạch anh tím theo từng loại bàn

Cây thạch anh tím ít khi được chọn cỡ lớn đặt sàn; phần lớn là cây nhỏ cho mặt bàn. Bảng sau gợi ý cỡ để cây không lấn chỗ làm việc.

Với bàn học của trẻ nhỏ, nên chọn cây có lá mài tròn thay vì đá vụn cạnh sắc, và kiểm tra lá được xỏ chắc. Trẻ hay nghịch tay, một viên lá rụng có thể bị cho vào miệng. Nếu trẻ dưới sáu tuổi thì tốt hơn là đặt cây trên kệ cao, ngoài tầm với.

Lá thạch anh tím phai màu: nguyên nhân và cách tránh

Nắng là nguyên nhân chính. Tâm màu của thạch anh tím nhạy với nhiệt và tia cực tím. Đặt cây ở bậu cửa sổ nắng chiều nhiều tháng liền có thể khiến lá nhạt dần, chuyển sang tím xám. Quá trình chậm nên chủ nhà thường chỉ nhận ra khi so với một chùm lá bị che khuất.

Nhiệt cao cũng làm đổi màu. Thạch anh tím nung lên sẽ thành vàng, đó cũng là cách người ta làm ra "thạch anh vàng" thương mại. Trong nhà không có mức nhiệt như lò nung, nhưng đặt cây sát bóng đèn sợi đốt, trên nóc tủ lạnh hay cạnh nồi cơm điện là không nên.

Lá nhuộm phai theo cách khác. Lá nhuộm không chuyển xám mà nhạt loang lổ, chỗ bám tay nhiều nhạt trước. Lau bằng cồn, nước rửa kính hay khăn ướt có hoá chất sẽ làm nhanh quá trình này.

Cách giữ màu đơn giản. Đặt cây nơi có ánh sáng gián tiếp, kéo rèm vào giờ nắng gắt, lau bằng khăn khô hoặc hơi ẩm bằng nước sạch. Nếu cây phải đứng gần cửa sổ, mỗi tháng xoay một góc để các mặt nhận sáng như nhau, tránh một mặt nhạt hơn mặt kia.

Đã phai rồi thì sao. Lá thạch anh tím đã nhạt không có cách làm đậm lại tại nhà. Nếu chỉ vài chùm bị nhạt, có thể xoay mặt đó vào trong. Nếu cả cây nhạt nhiều, chấp nhận vẻ tím xám dịu hoặc thay cây khác; đừng tự nhuộm vì màu sẽ loang và dính tay.

Lá vụn hay lá mài: kiểu lá nào hợp bàn học, phòng ngủ

Lá đá vụn. Là những mẩu thạch anh tím vỡ tự nhiên hoặc đập nhỏ, hình dạng không đều, cạnh có thể hơi sắc. Ưu điểm là lấp lánh nhiều mặt, trông gần với đá thô, giá mềm hơn. Nhược điểm là kẽ giữa các viên dễ giữ bụi, chạm tay hơi gợn.

Lá đá mài. Là viên thạch anh tím được mài nhẵn thành hình giọt nước, hình lá hoặc hạt tròn dẹt rồi khoan lỗ xỏ dây. Bề mặt trơn, ít bám bụi, cầm vào không cấn tay, nên hợp với bàn học trẻ em và phòng ngủ, nơi người ta hay chạm vào cây.

Lá phối hai kiểu. Một số cây dùng lá vụn ở phần tán trong và lá mài ở đầu cành, vừa tiết kiệm đá vừa cho viền tán trơn tay. Kiểu này nhìn kỹ mới thấy, nên khi mua qua mạng hãy hỏi rõ.

Độ dày tán. Với cây để bàn cỡ nhỏ, tán thưa vừa phải lại dễ nhìn hơn tán dày đặc, vì ánh đèn lọt qua kẽ lá làm thạch anh tím ánh lên. Tán quá dày dễ thành một khối tím sẫm, nhất là dưới đèn yếu.

Phủi bụi cây thạch anh tím mà không làm lệch cành

Cây để bàn nhỏ nên được làm sạch bằng cọ trang điểm hoặc cọ vẽ lông mềm, đi theo chiều từ gốc cành ra đầu lá. Một tay đỡ nhẹ dưới chùm lá, tay kia phủi, để lực không dồn vào chỗ dây xoắn nối với thân. Với bụi bám lâu, có thể dùng bình thổi bụi máy ảnh hoặc máy sấy tóc để chế độ gió mát, đứng cách một gang tay.

Khi lá bị dính dầu tay hoặc hơi nước từ máy tạo ẩm, lau từng chùm bằng khăn sợi nhỏ hơi ẩm, sau đó lau khô bằng khăn khác. Không dùng cồn, nước rửa kính hay xà phòng mạnh, vì lá nhuộm sẽ nhạt và keo sẽ bở. Không xịt nước trực tiếp lên cây, nước đọng ở gốc dây sẽ làm dây xỉn.

Sau khi lau xong, uốn nhẹ các cành về dáng ban đầu. Dây đồng mềm, uốn qua lại nhiều lần một chỗ sẽ gãy, nên chỉ chỉnh ở đoạn giữa cành và chỉnh ít một. Một lần làm sạch kỹ mỗi tháng là đủ cho cây ở phòng có điều hoà.

Đặt cây thạch anh tím ở bàn học và phòng ngủ theo quan niệm và theo lý do thực tế

Trong phong thuỷ dân gian hiện đại, cây thạch anh tím hay được gợi ý đặt ở bàn học, góc học tập hoặc phía Đông Bắc của phòng, vì người ta gắn hướng này với tri thức theo bát quái. Ở phòng ngủ, nhiều người đặt cây ở tủ đầu giường với mong muốn ngủ yên. Đây là những cách bày theo quan niệm, không có quy định nào chung cho mọi nhà, và chúng không thay được giờ giấc ngủ nghỉ hay thói quen học tập của chính người dùng.

Nhìn theo lý do thực tế, bàn học và bàn làm việc nên giữ mặt bàn trống. Cây đặt ở góc xa tay thuận, ví dụ góc trên bên trái với người thuận tay phải, sẽ không bị gạt rơi khi với lấy sách vở. Cây không nên cao quá tầm mắt ngồi để không chắn ánh đèn bàn. Ở phòng ngủ, cây đặt ở tủ đầu giường cần cách mép một khoảng, vì ban đêm với tay tắt chuông báo thức rất dễ quẹt phải.

Một điểm hay bị bỏ qua là bụi. Phòng ngủ có chăn, gối, rèm vải nên nhiều sợi vải bay, bám vào kẽ lá nhanh hơn phòng khách. Cây ở đây nên được phủi bụi thường xuyên hơn, chừng một hai tuần một lần, để lá giữ được độ trong mà người ta chọn màu tím vì nó.

Cây thạch anh tím làm quà: hợp với ai và nên nói gì khi tặng

Cây thạch anh tím cỡ nhỏ là món quà khá phổ biến cho học sinh, sinh viên, người mới đi làm, hoặc bạn bè dọn về phòng mới. Một vài gợi ý để món quà trọn vẹn:

• Tặng học sinh, sinh viên trước kỳ thi: chọn cây nhỏ, lá mài tròn, chậu nặng. Lời chúc nên là chúc bình tĩnh, chuyên tâm, đừng nói như thể cây sẽ giúp đỗ đạt.
• Tặng người mới đi làm: cây cỡ để bàn làm việc, tông tím nhạt hợp với văn phòng màu trung tính hơn tím đậm.
• Tặng bạn dọn phòng mới: cây cỡ vừa đặt kệ, kèm một chiếc cọ mềm để phủi bụi, món nhỏ nhưng người nhận sẽ dùng thật.
• Tặng người lớn tuổi: nên hỏi trước vì không phải ai cũng thích tông tím; nhiều người lớn tuổi chuộng cây lá vàng hoặc xanh ngọc hơn.
• Đóng hộp: cây đá vận chuyển trong hộp có xốp đỡ quanh tán; khi trao nên mở ra chỉnh lại cành vì cành thường bị ép dẹt.
• Kèm một tấm thiệp ghi loại lá (thạch anh tím tự nhiên hay nhuộm) giúp người nhận biết cách giữ màu, tránh đặt nhầm ra nắng.

Nếu người nhận theo đạo hoặc không quan tâm tới phong thuỷ, cây thạch anh tím vẫn là món trang trí nhỏ xinh. Bạn chỉ cần giới thiệu như một chậu cây không cần tưới, bền và dễ giữ, không nhất thiết kèm lời giải thích ý nghĩa.

Câu hỏi thường gặp

Cây thạch anh tím có cần tưới hay phơi nắng không?

Không. Đây là cây trang trí làm từ dây kim loại và đá, không cần nước hay ánh sáng. Phơi nắng còn làm lá nhạt màu và dây xỉn nhanh hơn, nên giữ cây ở nơi khô, mát, có ánh sáng gián tiếp.

Làm sao biết lá thạch anh tím là đá thật?

Nhìn tổng thể: lá thật thường có viên đậm viên nhạt, có vết rạn và mây mờ bên trong khi soi đèn. Lá đều tăm tắp một màu tím rực, có bọt khí tròn hoặc màu đọng theo khe nứt thì nghiêng về thuỷ tinh hoặc đá nhuộm.

Đặt cây thạch anh tím trong phòng ngủ trẻ nhỏ có an toàn không?

An toàn nếu đặt ngoài tầm với của trẻ, chậu nặng, lá xỏ chắc. Với trẻ dưới sáu tuổi nên đặt trên kệ cao vì lá đá rụng nhỏ, trẻ có thể cho vào miệng, và cây có thể bị kéo đổ.

Thạch anh tím đã nhạt màu có làm đậm lại được không?

Tại nhà thì không. Một số xưởng đá có thể chiếu xạ để phục hồi màu cho đá lớn, nhưng với lá đá vụn trên cây trang trí thì việc đó không thực tế. Cách tốt nhất là phòng ngừa bằng cách tránh nắng gắt.

Cây thạch anh tím và cây thạch anh vàng khác nhau chỉ ở màu thôi sao?

Về khoáng vật, cả hai đều là thạch anh, và phần lớn lá vàng thương mại chính là thạch anh tím đã nung. Khác nhau ở màu, ở ý nghĩa người ta gửi gắm theo quan niệm, và ở độ nhạy với nắng: lá tím dễ nhạt hơn lá vàng nung.

Có nên đặt cây thạch anh tím cạnh máy tính không?

Đặt cạnh được, miễn không chắn khe tản nhiệt và không nằm ngay trên luồng gió nóng thổi ra. Theo quan niệm có người đặt đá cạnh máy tính, nhưng đó là thói quen bày biện, không phải biện pháp kỹ thuật nào.