Theo quan niệm phổ biến, thạch anh tím hay được đặt ở phòng ngủ, bàn học, bàn làm việc và góc đọc sách, vì sắc tím được gắn với sự điềm tĩnh và tập trung. Về thực tế, chỗ đặt tốt cho thạch anh tím là nơi không có nắng chiếu thẳng, mặt phẳng chắc chắn, xa mép bàn và ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
Bài này đi qua từng vị trí trong nhà, mỗi chỗ kèm hai lớp: quan niệm người ta hay nói và lý do thực tế đáng cân nhắc. Bài tập trung vào các món cỡ nhỏ và vừa như khối, trụ, cụm nhỏ, vòng khi tháo ra; hốc đá lớn đặt ở sảnh hay phòng khách cần lưu ý riêng về sức chịu tải của kệ.
Phòng ngủ: đặt ở đâu cho hợp
Phòng ngủ là vị trí được nhắc nhiều nhất cho thạch anh tím, vì quan niệm gắn sắc tím với sự yên tĩnh và giấc nghỉ. Nhiều người đặt một khối nhỏ trên bàn đầu giường hoặc trên kệ đối diện giường. Một số trường phái lại khuyên không đặt đá ngay sát đầu giường mà để cách ra, chẳng hạn trên bàn trang điểm hay kệ sách trong phòng. Các khuyến nghị này không thống nhất.
Về thực tế, bàn đầu giường là nơi bạn hay với tay trong bóng tối để tắt đèn, cầm điện thoại, lấy cốc nước. Một trụ nhọn hay cụm đá cạnh sắc ở đây dễ bị gạt rơi hoặc làm xước tay. Nếu muốn đặt cạnh giường, chọn khối mài tròn cạnh, đáy rộng, cỡ nhỏ, đặt sâu vào trong mặt bàn chứ không sát mép.
Phòng ngủ có cửa sổ lớn hướng tây hay hướng nam thường có vệt nắng chiều chiếu vào bàn trang điểm, bậu cửa. Đó là chỗ nên tránh vì thạch anh tím có thể nhạt màu theo thời gian. Phòng ngủ của người lớn tuổi nên giữ mặt bàn đầu giường thông thoáng, đá đặt trên kệ cao hơn tầm khuỷu tay để không vướng.
Bàn học của con
Thạch anh tím, nhất là dạng tháp hoặc khối nhỏ, hay được đặt trên bàn học với mong muốn con tập trung, sáng suốt. Đây là quan niệm, và cũng chỉ nên coi như một món trang trí mang lời chúc. Món đá không thay giờ học, không thay giấc ngủ đủ, và tốt nhất đừng nói với con rằng "có đá thì sẽ học giỏi", vì như thế vô tình đặt kỳ vọng vào đồ vật thay vì vào nỗ lực.
Về thực tế, bàn học cần thoáng mặt để sách vở, máy tính. Một khối nhỏ cao năm đến tám phân đặt ở góc trong của bàn, cạnh ống bút, là vừa đủ. Tránh đặt trên giá sách treo phía trên đầu, vì đá rơi từ đó xuống rất nguy hiểm. Với trẻ nhỏ, không chọn đá lăn tay viên nhỏ hoặc đá thô cạnh sắc; khối mài nặng, tròn cạnh, khó cầm ném là lựa chọn an toàn hơn.
Nếu bàn học kê sát cửa sổ để lấy sáng, chọn vị trí đặt đá ở phía khuất nắng của bàn, hoặc dùng rèm mỏng. Ánh sáng tốt cho mắt trẻ, còn nắng trực tiếp không tốt cho cả đá lẫn mắt.
Bàn làm việc ở nhà và ở cơ quan
Ở văn phòng, thạch anh tím được nhiều người chọn vì màu nhã, không gây chú ý như tượng linh vật, hợp với không khí công sở. Theo quan niệm phổ biến, đặt ở góc trái hoặc góc phía trong của bàn, ngoài tầm khuỷu tay. Có trường phái chỉ định theo hướng la bàn hay theo cung mệnh; nếu bạn quan tâm, có thể tham khảo, nhưng đừng để việc này làm bàn làm việc bất tiện.
Lý do thực tế để chọn góc trong là tránh va chạm khi gõ phím, dùng chuột, đặt cốc nước. Bàn mặt kính cần thêm một miếng lót mềm dưới đáy đá để không trầy kính. Nếu ngồi gần cửa kính văn phòng hướng nắng, đá nên đặt phía trong, khuất bóng màn hình.
Ở cơ quan, nên chọn món gọn, kín đáo; tránh đặt đá đè lên tài liệu, hoặc che khuất biển tên, máy điện thoại bàn. Món đá trên bàn làm việc còn là thứ người khác nhìn thấy, vì vậy đơn giản thường dễ chịu hơn phô trương.
Góc đọc sách, phòng thờ và các vị trí khác
Góc đọc sách. Một cụm nhỏ hoặc khối tím trên kệ sách xen giữa các ngăn tạo điểm nhấn màu, đồng thời giữ được ý "góc yên tĩnh" theo quan niệm. Không dùng đá làm chặn sách ở ngăn trên cao.
Phòng khách. Cụm và khối vừa đặt trên kệ tivi, bàn console. Hốc lớn ở phòng khách cần kệ chịu tải và cân nhắc riêng; ở đây chỉ nói món nhỏ. Tránh bàn trà ở giữa phòng vì đông người qua lại, trẻ con chạy nhảy.
Phòng thờ. Nhiều gia đình không đặt đá trang trí trên bàn thờ gia tiên, giữ bàn thờ cho đồ thờ theo nếp nhà. Nếu muốn, có thể đặt ở kệ bên cạnh. Mỗi gia đình, mỗi vùng có tập quán riêng; hỏi người lớn trong nhà là cách tốt nhất.
Phòng tắm. Ẩm ướt, nhiều hoá chất tẩy rửa và dễ trơn trượt; đá rơi trên sàn gạch dễ vỡ. Không khuyến khích đặt thạch anh tím ở đây.
Ô tô. Táp lô xe nắng nóng rất mạnh, đá có thể nhạt màu và trở thành vật nguy hiểm khi phanh gấp. Nếu muốn mang theo, để trong hộc đồ có nắp.
Đặt bao nhiêu món và phối với đồ vật khác
Có người tin rằng càng nhiều đá càng tốt, nên bày kín bàn, kín kệ. Về thẩm mỹ, đây thường là cách làm món đá mất giá trị: mắt không biết nhìn vào đâu, bụi bám nhiều, việc lau dọn thành gánh nặng. Một món đẹp đặt đúng chỗ thường gây ấn tượng hơn năm món chen nhau. Một số trường phái có quy ước về số lượng, chẳng hạn bày theo số lẻ hay theo cặp; đó là tuỳ chọn, không phải quy định chung.
Thạch anh tím phối dễ với gỗ tự nhiên, gốm men trắng, cây xanh nhỏ và sách. Đặt một khối tím cạnh chậu cây lá xanh trên kệ là cách tạo điểm nhấn màu nhẹ nhàng. Chỉ lưu ý khi tưới cây đừng để nước có lẫn đất, phân bón bắn lên đá, vì cặn khoáng sẽ làm mờ mặt bóng.
Nếu đã có nhiều món đá màu khác, như thạch anh hồng, thạch anh trắng, có thể gom thành một nhóm trên một khay hoặc một ngăn tủ, sắp theo chiều cao, món cao ở sau, món thấp ở trước. Cách gom này giúp góc trưng bày gọn mắt và lau dọn một lần cho cả nhóm.
Bảng tổng hợp vị trí và lưu ý thực tế
Bảng dưới gom các vị trí đã bàn, giúp bạn chọn nhanh. Cột quan niệm ghi lại điều người ta hay nói; cột thực tế là điều nên ưu tiên khi hai cột không khớp nhau.
| Vị trí | Quan niệm thường nói | Lưu ý thực tế | Dạng đá hợp |
|---|---|---|---|
| Bàn đầu giường | Gắn với giấc nghỉ, sự yên | Đặt sâu trong mặt bàn, tránh với tay va rơi | Khối mài tròn cạnh, nhỏ |
| Bàn học | Gắn với tập trung, sáng suốt | Góc trong, xa nắng; tránh đá nhỏ cho trẻ | Khối nhỏ, tháp đáy rộng |
| Bàn làm việc | Gắn với bình tĩnh khi làm việc | Góc trong, có lót chống trầy | Khối, trụ thấp |
| Kệ sách | Góc yên tĩnh | Không đặt ngăn cao trên đầu | Cụm nhỏ, khối, đá thô |
| Bậu cửa sổ | Một số trường phái khuyên đón sáng | Nắng làm nhạt màu, cầu hội tụ nhiệt | Không khuyến khích |
| Phòng tắm, ô tô | Ít được nhắc | Ẩm, nóng, nguy cơ rơi vỡ | Không khuyến khích |
Khi quan niệm và thực tế mâu thuẫn, như chuyện "đón sáng" với nguy cơ nhạt màu, hãy ưu tiên giữ món đá an toàn và bền màu. Món đá đẹp lâu năm mới thực sự là điều bạn muốn khi bỏ tiền mua.
Những câu hỏi nên tự trả lời trước khi đặt
Thay vì tìm một vị trí "chuẩn", hãy trả lời vài câu dưới đây; chỗ đặt hợp sẽ tự hiện ra.
- Chỗ đó có nắng chiếu thẳng vào giờ nào trong ngày không, kể cả vệt nắng ngắn buổi chiều?
- Mặt bàn, mặt kệ có phẳng, chắc và chịu được khối lượng đá không?
- Có trẻ nhỏ, người già hay thú cưng hay đi qua, với tay tới không?
- Đá có làm vướng việc thường ngày ở chỗ đó, như gõ phím, đặt sách, lau bàn?
- Bạn có dễ lau bụi ở chỗ đó không, hay đá sẽ bị bỏ quên phủ bụi?
- Người cùng nhà có thoải mái với món đá ở đó, nhất là phòng chung và phòng thờ?
Nếu một vị trí vượt qua được cả sáu câu trên, đó là chỗ tốt cho món đá của bạn, bất kể nó nằm ở hướng nào. Nếu vị trí theo quan niệm lại vướng một trong các câu này, hãy dời đá sang chỗ gần đó an toàn hơn; ý nghĩa bạn gửi gắm vẫn giữ nguyên.
Đặt rồi thì chăm thế nào
Đá đặt một chỗ lâu ngày sẽ phủ bụi, nhất là ở nhà phố gần đường. Lau khăn khô hằng tuần, rửa nhẹ bằng nước ấm thường khi cần, để khô trong bóng râm. Mỗi mùa xoay mặt đá một lần để nếu có nhạt màu thì nhạt đều. Khi dọn nhà cuối năm, nhấc đá lên lau cả mặt bàn bên dưới; nhiều vết ố trên bàn gỗ hình thành do nước đọng dưới đáy đá sau lần lau ẩm mà không thấm khô.
Một số gia đình có tập quán "làm sạch" đá bằng khói trầm, tiếng chuông, hay đặt trên muối hạt. Đó là nếp riêng, làm theo nhà mình nếu muốn. Cần biết muối hạt có thể làm trầy mặt đá bóng và hút ẩm ăn mòn đế kim loại, nên nếu dùng, lót một lớp vải hoặc đĩa sứ ở giữa.
Nếu bạn còn đang chọn món để đặt, hãy đo chỗ đặt trước rồi xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để chọn cỡ vừa với mặt bàn, kệ sách trong nhà mình.
Câu hỏi thường gặp
Nên đặt thạch anh tím ở phòng nào?
Theo quan niệm, thạch anh tím hay được đặt ở phòng ngủ, bàn học, bàn làm việc và góc đọc sách. Về thực tế, chọn nơi không có nắng chiếu thẳng, mặt phẳng chắc chắn, xa mép bàn và ngoài tầm với trẻ nhỏ là quan trọng nhất cho món đá.
Có nên đặt thạch anh tím ở đầu giường không?
Có thể, nếu chọn khối nhỏ tròn cạnh, đáy rộng và đặt sâu trong mặt bàn để không bị gạt rơi khi với tay trong đêm. Một số trường phái lại khuyên để cách giường một chút; các khuyến nghị này không thống nhất, bạn chọn theo sự tiện của mình.
Đặt thạch anh tím trên bàn học có giúp con học giỏi không?
Không có cơ sở cho thấy đá giúp học giỏi. Đây là quan niệm và lời chúc, nên coi như món trang trí. Đừng nói với con rằng có đá sẽ học giỏi, vì kết quả học đến từ nỗ lực, giấc ngủ và cách học chứ không phải đồ vật.
Thạch anh tím có đặt được trên bàn thờ không?
Nhiều gia đình giữ bàn thờ gia tiên chỉ cho đồ thờ theo nếp nhà, không đặt đá trang trí. Nếu muốn, bạn có thể đặt ở kệ bên cạnh. Tập quán mỗi gia đình, mỗi vùng khác nhau, hỏi người lớn trong nhà là cách tốt nhất.
Đặt thạch anh tím cạnh cửa sổ có sao không?
Không có gì xấu theo nghĩa quan niệm, nhưng nắng chiếu thẳng có thể làm thạch anh tím nhạt màu theo thời gian, và khối cầu trong có thể hội tụ ánh nắng gây nóng. Nên đặt ở phía khuất nắng hoặc kéo rèm mỏng.
Văn phòng nên đặt thạch anh tím ở góc nào?
Quan niệm phổ biến khuyên góc trái hoặc góc trong của bàn. Về thực tế, góc trong giúp tránh va chạm khi gõ phím, đặt cốc nước. Chọn món gọn, kín đáo, có lót đáy nếu bàn mặt kính, và đặt xa cửa kính hướng nắng.