Quán cà phê thường chỉ dùng một hai món vật phẩm, và chọn theo phong cách quán nhiều hơn theo tập quán: cụm thạch anh hoặc cây đá quý ở quầy pha chế, một con thiềm thừ nhỏ ở quầy order, đôi khi một bức tranh đá hay khối đá thô làm điểm nhìn. Tập quán gắn các món này với buôn bán thuận lợi, nhưng ở quán cà phê, khách đến vì không gian, nên món vật phẩm trước hết phải hợp không gian.
Quán cà phê có ba thứ mà cửa hàng bán lẻ ít gặp: nắng chiếu qua ô kính lớn hoặc ngoài sân vườn, khách ngồi lâu và hay chụp ảnh, và quầy pha chế ướt suốt ngày. Ba thứ đó quyết định gần hết việc chọn chất liệu, cỡ và chỗ đặt. Phần dưới đi lần lượt qua từng kiểu quán, từng vị trí, cách tránh đá phai màu, an toàn với bàn ghế và lối đi, rồi cách chia ngân sách cho quán nhỏ.
Chọn món theo phong cách quán
Một con tỳ hưu chạm rồng có thể rất đẹp nhưng đặt trong quán tối giản tông trắng thì lạc hẳn. Người làm quán lâu năm thường bắt đầu từ phong cách, rồi mới tìm món hợp:
| Phong cách quán | Món hay hợp | Món nên tránh |
|---|---|---|
| Tối giản, tông trắng, gỗ sáng | Cụm thạch anh trắng, quả cầu thạch anh trong trên đế gỗ, khối đá thô một màu | Tượng chạm trổ dày, màu sơn vàng bóng |
| Vintage, đồ cũ, gỗ sẫm | Thuyền gỗ, thiềm thừ đồng giả cổ, tiền xu cổ treo khung | Pha lê nhiều màu, đồ nhựa bóng |
| Sân vườn, nhiều cây | Đá cảnh tự nhiên, chuông gió tre hoặc đồng ở hiên, cụm đá thô đặt chậu | Đá màu dễ phai, gỗ chưa xử lý ngoài trời |
| Cà phê làm việc, yên tĩnh | Món tĩnh như cây đá quý, tháp đá nhỏ ở kệ | Chuông gió, mèo vẫy tay chạy pin phát tiếng động |
| Cà phê mang đi, kiosk | Thiềm thừ nhỏ, đĩa tiền xu dưới kính quầy | Món cỡ lớn, món treo vướng mái che |
Nếu quán theo một phong cách lai, cứ chọn món theo vật liệu chiếm nhiều nhất trong quán: quán nhiều gỗ thì món đồng hoặc đá tông ấm, quán nhiều kim loại, bê tông thì thạch anh trong hoặc đá xám.
Món hay đặt ở từng vị trí trong quán
Quầy order và thu tiền. Chỗ khách đứng gọi món thường có máy POS, bảng mã thanh toán, lọ ống hút. Một con thiềm thừ hoặc tỳ hưu cỡ 8–10 cm ở góc quầy là đủ. Món đồ nên nằm ngoài tầm tay khách đặt ly và đặt điện thoại quét mã.
Quầy pha chế. Đây là vùng ướt nhất quán: nước bắn từ vòi, sữa, siro, bã cà phê. Nếu muốn có vật phẩm, đặt ở kệ trên cao phía sau máy pha, xa vòi nước và máy xay. Cụm thạch anh nhỏ hoặc cây đá quý thấp hợp chỗ này, vì nhìn từ phía khách sẽ thấy nằm sau người pha chế, như một phần bối cảnh.
Kệ sách, kệ trang trí giữa quán. Kệ này thường là chỗ trưng sách, cây nhỏ, đồ gốm. Thêm một khối đá thô hay quả cầu thạch anh tạo nhịp cho kệ. Cố định bằng keo mềm nếu kệ đặt ở lối đi, vì khách hay tựa lưng hay đặt túi lên kệ.
Lối vào, hiên. Quán có hiên rộng có thể treo chuông gió, nhưng nên chọn tiếng nhỏ, trầm. Chuông kêu liên tục trong ngày gió to làm khách ngồi gần cửa khó chịu và làm nhân viên mệt.
Bàn khách. Không đặt vật phẩm trên bàn khách. Món nhỏ trên bàn rất dễ bị đụng đổ, dính cà phê, và thỉnh thoảng biến mất theo túi xách của ai đó.
Nắng làm phai đá: chi tiết nhiều quán phát hiện quá muộn
Quán cà phê thích ô kính lớn và ánh sáng tự nhiên, nhưng chính ánh nắng lại là kẻ thù của một số loại đá màu. Thạch anh tím để lâu dưới nắng gắt có thể nhạt màu dần; thạch anh hồng cũng có xu hướng nhạt đi khi phơi nắng lâu ngày. Đá đã nhuộm màu còn phai nhanh hơn, có khi chỉ vài tháng đã loang. Vì vậy, cụm thạch anh tím đẹp nhất quán không nên nằm ngay sau ô kính hướng tây.
Quả cầu thạch anh trong, quả cầu pha lê có một rủi ro khác: khối cầu trong suốt hội tụ ánh nắng thành một điểm nóng, giống như kính lúp. Đặt trên bệ cửa sổ có nắng chiếu, điểm nóng đó có thể làm cháy xém rèm, menu giấy, gỗ bàn. Đây là chuyện đã xảy ra ở nhiều nơi, không phải chuyện kể cho vui. Quả cầu nên đặt trong vùng bóng râm, hoặc dưới đèn rọi trong nhà.
Món đồng đặt ngoài sân vườn sẽ chuyển màu xỉn, có thể có rỉ xanh sau một mùa mưa. Một số quán thích lớp xanh này vì trông cổ kính; nếu không thích thì chọn đá tự nhiên hoặc gốm men chịu nước cho khu ngoài trời. Gỗ để ngoài trời phải là gỗ đã xử lý, nếu không chỉ vài tháng là nứt và mốc.
An toàn với bàn ghế, lối đi và trẻ nhỏ
Quán cà phê hay xếp bàn sát nhau để tận dụng diện tích, nên lối đi giữa các bàn rất hẹp. Đừng đặt chậu đá, tượng sàn hay kệ trưng vật phẩm ở góc lối đi, nhất là lối dẫn ra cửa thoát hiểm, khu vệ sinh và cầu thang. Bình chữa cháy, tủ điện, đầu báo khói phải nhìn thấy và với tới được; vật phẩm không được che chúng, kể cả khi trông "vừa khít" một góc.
Quán có tầng lửng hay ban công cần chú ý vật treo và vật đặt trên lan can. Gió và rung khi người đi lại có thể làm món đồ rơi xuống tầng dưới, nơi khách đang ngồi. Món đặt trên kệ cao nên có thanh chặn phía trước hoặc keo dán mềm, nhất là đồ đá nặng.
Cuối tuần nhiều quán đón gia đình có trẻ nhỏ. Kệ thấp ngang tầm trẻ không nên có món nặng, món có cạnh nhọn hay hạt rời nhỏ trẻ có thể bỏ vào miệng. Nến thơm và đèn xông tinh dầu, nếu quán dùng để tạo mùi, phải đặt xa rèm, giấy, khăn và xa tầm tay trẻ, tắt hẳn khi quán đóng cửa.
Quán nhỏ chia ngân sách thế nào và kiểm hàng ra sao
Quán cà phê mới mở thường đã dồn tiền vào máy pha, bàn ghế và mặt bằng. Phần vật phẩm nên đi theo tầng:
- Món nhỏ: một con thiềm thừ hoặc tỳ hưu nhỏ ở quầy order, hoặc chuỗi tiền xu treo khung ở quầy. Chọn món có đế phẳng, dễ lau, hợp tông quầy.
- Món trung: cụm thạch anh, cây đá quý cao 30–40 cm cho kệ sau quầy, thuyền đồng nhỏ. Món này là điểm nhìn chính của quán nhỏ, nên chọn kỹ màu và kiểu dáng.
- Món lớn: khối đá thô lớn, tranh đá quý khung kính, thuyền gỗ dài. Chỉ nên mua khi quán có một bức tường hay góc rõ ràng để làm điểm nhìn, và đã tính chịu lực của kệ hoặc tường.
- Kiểm hàng: soi đá dưới đèn điện thoại xem màu có đọng ở vết nứt không (dấu hiệu nhuộm); cụm thạch anh tự nhiên có chân đá thô gồ ghề, còn cụm ghép thường lộ keo ở chân; đồng đúc nặng tay, không hút nam châm; bột đá đúc nhẹ, có bọt khí và đường ráp khuôn.
Đá màu đặt gần cửa sổ nên hỏi người bán đá đã qua xử lý nhiệt hay nhuộm chưa, vì đá xử lý dễ đổi màu dưới nắng hơn. Các mẫu thuộc nhóm Thạch Anh Tím và Cây Đá Quý Tài Lộc có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Hỏi gì khi mua và những lời chào hàng nên nghe dè dặt
"Cụm này năng lượng mạnh lắm, đặt quầy là khách vào ầm ầm." Đây là lời hứa không ai bảo đảm được. Quán đông hay vắng phụ thuộc vị trí, đồ uống, giá và cách phục vụ. Khi nghe câu này, nên quay về hỏi những điều kiểm được: đá gì, tự nhiên hay xử lý, nặng bao nhiêu, đế có kèm không.
"Đá này không bao giờ phai." Đá màu tự nhiên như thạch anh tím vẫn có thể nhạt dưới nắng lâu ngày, đá nhuộm thì càng dễ phai. Hỏi người bán: nếu đặt gần cửa kính thì sao, có đổi được không nếu màu thay đổi rõ trong vài tháng.
"Mua cả bộ mới đủ ý nghĩa." Một số nơi chào bán bộ ba, bộ năm món. Quán cà phê hiếm khi cần đủ bộ; mua một món hợp chỗ trước, thấy cần thì mua thêm sau. Bộ đồ đồng nhất kiểu dáng đôi khi lại làm quán trông như cửa hàng vật phẩm.
Câu nên hỏi thay vào đó. Kích thước đế và chiều cao chính xác; khối lượng; có lớp phủ bảo vệ không; lau bằng gì; chính sách đổi trả nếu về đặt không vừa. Xin ghi tên chất liệu lên hoá đơn để sau này kiểm lại khi cần.
Góc chụp ảnh: món vật phẩm trong mắt khách
Khách quán cà phê chụp ảnh rất nhiều: ly nước, bàn ngồi, góc quán. Một khối đá thô dưới nắng chiều, một cụm thạch anh trên kệ gỗ cạnh chậu cây có thể trở thành góc ảnh quen của quán. Muốn vậy, món đồ cần nền gọn phía sau, ánh sáng đủ và không lẫn với dây điện, ổ cắm, thùng rác.
Đừng nhồi quá nhiều vật phẩm vào một góc. Trong ảnh, ba bốn món nhỏ cạnh nhau trông như kệ hàng bày bán. Một món chính, xung quanh là cây xanh, sách hay đồ gốm, sẽ ăn ảnh hơn. Đổi vị trí theo mùa cũng là cách làm mới quán mà không tốn tiền mua thêm.
Cuối cùng, vật phẩm trong quán cà phê là phần trang trí có câu chuyện, không phải lý do khách quay lại. Khách quay lại vì đồ uống ngon, chỗ ngồi thoải mái và nhân viên nhớ tên. Một món vật phẩm đẹp chỉ làm cho những điều đó được nhìn thấy rõ hơn.
Nếu quán đổi chủ hay đổi phong cách, vật phẩm cũ không nhất thiết phải bỏ. Một cụm thạch anh có thể chuyển từ quầy vào kệ sách, một con thiềm thừ đồng có thể thành đạo cụ trong góc chụp sản phẩm bán kèm như hạt cà phê, bánh. Món tốt dùng được qua nhiều lần làm mới quán.
Câu hỏi thường gặp
Quán cà phê có nhiều nắng nên chọn loại đá nào?
Nên chọn đá ít đổi màu như thạch anh trắng, thạch anh khói, đá thô tự nhiên tông xám, nâu. Thạch anh tím, thạch anh hồng và đá nhuộm dễ nhạt màu dưới nắng gắt, nên đặt ở vùng có bóng râm hoặc dưới đèn trong nhà.
Có nên đặt quả cầu thạch anh trên bệ cửa sổ quán không?
Không nên nếu cửa sổ có nắng chiếu trực tiếp. Quả cầu trong suốt có thể hội tụ ánh nắng thành điểm nóng, làm cháy xém rèm, giấy hay mặt gỗ. Đặt quả cầu ở kệ trong nhà, tránh luồng nắng.
Chuông gió treo ở cửa quán cà phê có làm phiền khách không?
Có thể, nếu chuông kêu to và liên tục. Quán làm việc, quán yên tĩnh nên bỏ chuông gió; quán sân vườn thì chọn chuông tiếng trầm, ít ống, treo chỗ khuất gió mạnh để tiếng chỉ vang khi mở cửa.
Quán cà phê nhỏ chỉ chọn một món thì nên chọn món gì?
Thường là một món ở kệ sau quầy pha chế, như cụm thạch anh hay cây đá quý, vì khách đứng gọi món đều nhìn thấy và món đồ thành một phần bối cảnh quầy. Món ở quầy order có thể để sau.
Vật phẩm ngoài sân vườn quán cần chăm sóc thế nào?
Lau bụi, lá khô hằng tuần; sau mưa lớn kiểm tra đế có trượt, gỗ có ngấm nước không. Đồng ngoài trời sẽ xỉn và có thể lên rỉ xanh; nếu không thích lớp này, chọn đá tự nhiên hoặc gốm men cho khu ngoài trời.
Mèo vẫy tay có hợp quán cà phê không?
Hợp với quán phong cách Nhật, quán bình dân hay kiosk. Quán tối giản hay quán làm việc thì mèo vẫy chạy pin dễ thành điểm lạc tông và phát tiếng động nhỏ. Nếu thích, chọn loại không chạy pin, màu trung tính.