Khi người thân đi xa, đi công tác dài ngày, đi du học hay đi làm ăn xa, người Việt hay gửi theo một món nhỏ mang ý bình an: quả hồ lô nhỏ làm móc khoá, chiếc vòng hạt, mặt đeo, hay một món treo trong xe. Đó là lời chúc của người ở nhà, một vật nhỏ để người đi mang theo nỗi nhớ. Vật phẩm không làm thay việc kiểm tra xe, lái xe cẩn thận, mua bảo hiểm hay giữ giấy tờ; nó không bảo đảm chuyến đi suôn sẻ.
Đồ mang theo khi đi xa có những yêu cầu rất riêng: phải nhẹ, nhỏ, không vướng, qua được soi chiếu ở sân bay, không gây nguy hiểm trong xe khi phanh gấp. Bài này đi qua món hay chọn theo từng kiểu chuyến đi, cách treo và đặt trong ô tô, xe máy cho an toàn, chuyện mang đá và đồ đồng qua sân bay, kiểm hàng, và phần chính: những việc thật sự giữ an toàn trên đường.
Món hay gửi theo người đi xa
Hồ lô nhỏ. Dân gian gắn hồ lô với sức khoẻ, sự yên ổn, và quả hồ lô cỡ đốt ngón tay rất hợp làm móc khoá, treo ba lô, treo túi xách. Hồ lô đồng bền, hồ lô gỗ nhẹ, hồ lô đá đẹp nhưng nặng hơn.
Vòng hạt, mặt đeo. Một chiếc vòng tay hạt gỗ, hạt đá nhỏ hay mặt đeo đơn giản là món người đi có thể mang hằng ngày. Chọn dây bền, hạt không quá to nếu người đi làm việc tay chân hay chơi thể thao.
Móc khoá xe. Người đi xe hằng ngày hay đường dài thường được tặng móc khoá hình hồ lô, đồng xu, con ngựa nhỏ. Móc khoá nên nhẹ, không quá cồng kềnh, vì chùm chìa nặng treo ở ổ khoá xe máy lâu ngày làm mòn ổ, còn ở ô tô có thể vướng đầu gối.
Túi gấm nhỏ đựng đồng xu. Một số gia đình gửi theo túi vải nhỏ đựng vài đồng xu cổ, để trong ví hay vali như lời chúc đủ đầy. Gọn nhẹ, không qua soi chiếu cũng không gây phiền.
Món nhỏ đặt bàn ở nơi ở mới. Người đi du học, đi làm xa nhiều tháng có thể mang theo một món nhỏ đặt bàn học, bàn làm việc ở chỗ ở mới, như một mẩu "nhà" mang theo.
Chọn theo kiểu chuyến đi
Đi công tác ba ngày và đi du học ba năm cần những món rất khác nhau. Bảng dưới gợi ý theo hoàn cảnh:
| Chuyến đi, người đi | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Công tác ngắn ngày | Móc khoá hồ lô, túi xu nhỏ trong ví | Nhẹ, không phải tháo ra khi soi chiếu |
| Du lịch xa, đi máy bay | Vòng hạt gỗ, mặt đeo nhỏ | Tránh đá lớn, đồ đồng nặng trong hành lý xách tay |
| Du học, làm việc ở nước ngoài | Món nhỏ đặt bàn, vòng hạt, móc khoá | Kiểm quy định nước đến về mang đá, gỗ, sản phẩm động vật |
| Tài xế, người hay lái xe đường dài | Móc khoá nhẹ, treo nhỏ cố định không đung đưa | Không treo che kính, không vật cứng rời trên taplo |
| Người đi xe máy đi làm xa | Móc khoá nhỏ, vòng tay mảnh | Không treo vật đung đưa ở tay lái, không vướng ổ khoá |
Với người đi nước ngoài, món gỗ chưa xử lý, hạt có vỏ, đồ làm từ sừng, ngà, vỏ rùa có thể bị giữ lại ở hải quan nhiều nước. Chọn đá, đồng, gỗ đã qua xử lý, và tốt nhất là tra quy định của nước đến trước khi đi.
Treo và đặt trong ô tô: an toàn quan trọng hơn hình thức
Thói quen treo vật phẩm ở gương chiếu hậu rất phổ biến, nhưng đây là chỗ cần cẩn trọng nhất. Vật treo đung đưa trước kính chắn gió có thể che một phần tầm nhìn, đặc biệt khi vào cua hay khi có người đi bộ băng qua ở góc khuất. Nếu muốn treo, chọn món rất nhỏ, dây ngắn, gần như không đung đưa, và không treo nhiều món chồng lên nhau.
Không đặt tượng, quả cầu, khối đá hay bất kỳ vật cứng rời nào trên taplo. Khi phanh gấp, món đồ trở thành vật bay trong khoang xe. Phía trên taplo bên ghế phụ thường là vị trí bung túi khí; vật đặt ở đó có thể bị túi khí hất thẳng vào người ngồi. Nếu thích có một món trong xe, đặt trong hộc để đồ, hộc cửa, hoặc dùng loại dán cố định chắc ở vị trí không thuộc vùng túi khí, theo hướng dẫn sử dụng xe.
Xe máy cũng vậy: không treo vật đung đưa ở tay lái hay đầu xe, vì có thể vướng vào tay, vào dây phanh. Móc khoá nên nhỏ gọn. Mũ bảo hiểm đạt chuẩn, cài quai đúng cách, mới là thứ bảo vệ người đi xe máy.
Mang đá, đồ đồng qua sân bay và qua cửa khẩu
Vật phẩm bằng đá, đồng nhỏ thường không bị cấm trong hành lý, nhưng có vài điều nên biết để khỏi bị giữ lại lâu ở khu soi chiếu. Khối đá, tượng đồng đặc trong hành lý xách tay hiện lên trên máy soi như một khối đặc, nhân viên có thể yêu cầu mở túi kiểm tra. Đóng gói món đồ ở chỗ dễ lấy ra, bọc vải mềm, để việc kiểm tra nhanh chóng.
Món có cạnh nhọn, chi tiết sắc như cụm tinh thể nhọn, gậy kim loại có đầu nhọn có thể bị xem xét kỹ hơn ở hành lý xách tay. Món lớn, nặng nên để ở hành lý ký gửi, bọc chống va đập. Đá quý có giá trị lớn mang ra nước ngoài có thể thuộc diện phải khai báo hải quan tuỳ quy định; nếu mang món đắt tiền, hãy hỏi trước hãng bay và cơ quan hải quan, giữ hoá đơn mua hàng.
Ở chiều ngược lại, một số nước có quy định chặt về mang đá, khoáng vật, gỗ, hạt, sản phẩm có nguồn gốc động vật vào nước họ. Người đi du học, định cư nên tra cổng thông tin hải quan của nước đến. Món nhỏ đơn giản bằng đồng hoặc đá đánh bóng thường ít gặp rắc rối nhất.
Những việc thật sự giữ an toàn khi đi xa
Lời chúc bình an thành hiện thực bằng chuẩn bị và cẩn trọng. Danh sách dưới đây là những việc người đi đường lâu năm luôn làm:
- Kiểm tra xe trước chuyến dài: lốp và áp suất lốp, phanh, đèn, nước làm mát, dầu máy, gạt mưa. Xe máy kiểm tra lốp, phanh, xích.
- Không lái khi mệt, không uống rượu bia trước khi lái. Nghỉ sau mỗi vài giờ lái, dừng ở trạm dừng nghỉ, không cố chạy đêm khi buồn ngủ.
- Thắt dây an toàn mọi ghế, trẻ em ngồi ghế an toàn phù hợp cân nặng, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy.
- Chia sẻ lịch trình với một người ở nhà: đi đâu, ở đâu, dự kiến về lúc nào.
- Sao lưu giấy tờ: chụp hộ chiếu, căn cước, vé, bảo hiểm lưu vào điện thoại và gửi cho người thân.
- Mua bảo hiểm du lịch khi đi nước ngoài, đọc kỹ phạm vi chi trả y tế.
- Mang thuốc men cá nhân đủ dùng, kèm đơn thuốc nếu đi nước ngoài.
- Biết số khẩn cấp: ở Việt Nam là 113 công an, 114 cứu hoả cứu nạn, 115 cấp cứu; ở nước ngoài tra trước số của nước đến.
Những việc này nghe đơn giản, nhưng phần lớn rắc rối trên đường đến từ việc bỏ qua chúng, không phải từ thiếu một món đồ may mắn.
Gửi theo lời chúc thế nào cho ấm áp
Món quà nhỏ cho người đi xa có giá trị nhất khi đi kèm một lời nhắn. Một tấm thiệp viết tay nhét trong túi gấm đựng hồ lô, vài dòng dặn dò của mẹ, của vợ, của con, sẽ được người đi giữ lâu hơn bất cứ món đá nào. Người đi du học, xuất ngoại làm việc nhiều năm thường kể rằng họ không nhớ món đồ đắt hay rẻ, chỉ nhớ ai đã đưa nó cho mình.
Khi tặng, tránh những câu hứa hẹn như "đeo cái này là không sao đâu". Người đi có thể vì tin vào món đồ mà chủ quan hơn. Lời chúc tốt là lời chúc kèm lời dặn: "con mang theo cho đỡ nhớ nhà, nhớ đi đứng cẩn thận, có gì gọi về ngay".
Người đi xa cũng có thể tự chọn món cho mình. Nhiều người đi công tác thường xuyên giữ một móc khoá nhỏ gắn với vali suốt nhiều năm; nhìn thấy nó trên băng chuyền hành lý vừa dễ nhận vali, vừa nhớ tới người đã tặng.
Với người đi xa lâu, có thể gửi món đôi: một nửa người đi giữ, một nửa người ở nhà giữ, như hai chiếc móc khoá giống nhau. Đây là cách giữ kết nối mà nhiều gia đình có người đi làm xa vẫn làm.
Kiểm hàng: món nhỏ nhưng phải bền
Món mang theo người bị dùng nhiều hơn món đặt kệ: cọ vào chìa khoá, đập vào vali, dính mồ hôi, mưa nắng. Với móc khoá, kiểm vòng móc có kín không, khoen nối có dày không; khoen mảnh dễ bung giữa đường và món đồ rơi mất lúc nào không biết. Với vòng hạt, hỏi dây chun hay dây bện, có thắt nút giữa các hạt không; dây chun rẻ dễ giãn, đứt sau vài tháng.
Đồng thật nặng tay, không hút nam châm; hàng hợp kim mạ nhẹ hơn và lớp mạ dễ bong ở chỗ cọ xát, lộ màu xám. Hạt đá nhuộm có thể ra màu khi dính mồ hôi hay nước mưa, để lại vệt trên cổ tay áo sáng màu; lau thử bằng khăn trắng ẩm trước khi mua. Hồ lô gỗ nên là gỗ đã đánh dầu hoặc phủ, để không nứt khi đi qua vùng khí hậu khô lạnh.
Món cho trẻ em đi xa cùng gia đình cần thêm một lớp thận trọng: không hạt nhỏ, không dây đeo cổ cho trẻ nhỏ vì nguy cơ vướng, siết. Một móc khoá hình con vật đáng yêu treo ở ba lô của bé là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên treo vật phẩm ở gương chiếu hậu ô tô không?
Chỉ nên treo món rất nhỏ, dây ngắn, gần như không đung đưa, và không treo nhiều món. Vật treo lớn, đung đưa trước kính có thể che tầm nhìn ở góc khuất. Nhiều người chọn đặt món đồ trong hộc xe thay vì treo.
Đặt tượng nhỏ trên taplo ô tô có nguy hiểm không?
Có. Khi phanh gấp, vật cứng rời bay trong khoang xe; nếu nằm ở vùng túi khí, món đồ có thể bị hất thẳng vào người ngồi khi túi khí bung. Không đặt tượng, đá, quả cầu rời trên taplo.
Mang vòng đá, hồ lô đồng lên máy bay có bị giữ không?
Món nhỏ thường không bị cấm, nhưng khối đá, đồng đặc có thể khiến nhân viên yêu cầu mở túi kiểm tra. Đóng gói ở chỗ dễ lấy, bọc vải mềm. Món có cạnh nhọn, cỡ lớn nên để hành lý ký gửi.
Người đi du học nên mang theo vật phẩm gì?
Món nhỏ, nhẹ, ý nghĩa như vòng hạt, móc khoá hồ lô hay một món đặt bàn học. Tránh gỗ chưa xử lý, hạt có vỏ, sản phẩm từ động vật vì nhiều nước kiểm soát chặt; tra quy định hải quan nước đến trước khi đi.
Vật phẩm bình an có giúp tránh tai nạn không?
Không có gì bảo đảm điều đó. Theo tập quán, đó là lời chúc và vật kỷ niệm. An toàn trên đường đến từ xe được kiểm tra, người lái tỉnh táo, không rượu bia, thắt dây an toàn, đội mũ bảo hiểm và tuân thủ luật giao thông.
Tặng gì cho người thân đi xuất khẩu lao động?
Món nhỏ, bền, có ý nghĩa gia đình như vòng hạt, móc khoá đôi, kèm thư tay. Quan trọng hơn là giúp người đi kiểm tra kỹ hợp đồng, giấy tờ, giữ bản sao, ghi số liên lạc cơ quan đại diện Việt Nam ở nước đến.