Cây đá quý tài lộc là cây cảnh nhân tạo có thân cành bằng dây kim loại xoắn và lá là những viên đá nhỏ (thường là thạch anh vàng, thạch anh tím, ngọc hoặc đá phối màu), đặt trong chậu, được dùng làm vật trưng bày phong thuỷ ở bàn làm việc, quầy, phòng khách. Chọn đúng là chọn chiều cao hợp chỗ đặt, tán cân với chậu, chậu đủ nặng để không đổ, dây đồng quấn chắc, và biết lá là đá thật hay thuỷ tinh, nhựa.
Đây là món quà khai trương, tân gia được mua rất nhiều, nên ở quầy có hàng trăm mẫu từ rất rẻ tới rất đắt. Bài này đi theo đúng những câu khách hay hỏi: dùng làm gì, đặt đâu, cỡ nào, đá nào, nhìn gì để biết cây làm kỹ hay ẩu, và giữ cây sạch bụi ra sao.
Cây đá quý dùng vào việc gì
Theo quan niệm phong thuỷ dân gian, cây là biểu tượng của sự sinh trưởng, đá quý là biểu tượng của của cải; ghép lại thành "cây tài lộc" gửi mong muốn công việc làm ăn đâm chồi nảy lộc. Tuỳ màu lá, người ta gửi thêm ý: lá vàng (thạch anh vàng) gắn với tiền bạc, lá tím gắn với học hành, sự tĩnh tâm, lá xanh ngọc gắn với sức khoẻ và sự tươi mới, lá hồng gắn với sự êm ấm.
Trên thực tế, cây đá quý là món trang trí không cần tưới, không rụng lá, không cần ánh sáng, hợp với văn phòng máy lạnh, quầy kín gió, nơi cây thật khó sống. Nhiều người chọn cây đá vì lý do đó cũng nhiều như vì lý do phong thuỷ.
Nó không thay được việc kinh doanh cẩn thận và cũng không đảm bảo doanh thu. Hiểu đúng như vậy để chọn cây vừa tầm, đặt đúng chỗ, và tặng với lời chúc chân thành chứ không phải lời hứa.
Cây đá quý hợp với ai và hợp với nơi nào
Cây đá quý hợp nhất với những nơi cây thật khó sống hoặc không ai có thời gian chăm: văn phòng máy lạnh cả ngày, phòng không cửa sổ, quầy lễ tân dưới đèn huỳnh quang, căn hộ hay đi vắng. Người bận rộn muốn có một mảng xanh, vàng, tím trên bàn mà không phải tưới, không lo lá úa, thấy cây đá là lựa chọn gọn.
Cây đá cũng hợp với chủ cửa hàng, văn phòng muốn một món trưng bày mang ý nghĩa tập quán làm ăn, đủ trang trọng để khách nhìn thấy mà không quá lớn như tượng. Đây là lý do cây đá quý hay xuất hiện ở quầy thu ngân, quầy lễ tân, bàn tiếp khách.
Cây đá kém hợp ở ba nơi. Nơi ẩm và nhiều hơi nước (cạnh bể cá, nhà tắm, bếp) làm dây đồng ố xanh và keo bong. Nơi nhiều dầu mỡ (quán ăn, bếp nhà hàng) làm bụi dầu bám kẽ lá rất khó lau. Nơi trẻ nhỏ với tới được, vì lá đá vụn có thể rụng và trẻ cho vào miệng, cây cao cũng có thể bị kéo đổ.
Chọn cỡ cây theo chỗ đặt
Chiều cao cây tính từ đáy chậu tới ngọn. Cây nên cân với mặt phẳng nơi đặt và với tầm mắt người nhìn:
| Chỗ đặt | Chiều cao hay chọn | Đường kính tán | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Bàn làm việc cá nhân | 15–25 cm | 10–15 cm | Không che màn hình, không vướng tay |
| Bàn giám đốc, bàn tiếp khách | 25–40 cm | 15–25 cm | Đặt góc bàn, chậu nặng |
| Quầy lễ tân, quầy thu ngân | 25–40 cm | 15–25 cm | Phía trong quầy, khách không chạm lá |
| Kệ, tủ trưng bày phòng khách | 30–50 cm | 20–35 cm | Ngăn đủ cao, kệ chịu lực |
| Đặt sàn, góc sảnh | 60 cm trở lên | Tuỳ dáng | Chậu rất nặng, xa lối đi, xa trẻ nhỏ |
Mẹo ở quầy: đặt cây cạnh một vật có kích thước quen thuộc (chiếc điện thoại, cuốn sổ) để hình dung cỡ thật trên bàn mình. Ảnh trên mạng chụp cận thường làm cây trông to hơn thực tế.
Lá đá: loại nào, nhìn thế nào
Thạch anh vàng. Phổ biến nhất cho "cây tài lộc". Lá vàng chanh đến vàng cam; phần lớn là thạch anh nung hoặc thạch anh nhuộm, ít khi là thạch anh vàng tự nhiên. Không sao, miễn được bán đúng tên.
Thạch anh tím, hồng, trắng. Hợp bàn học, phòng khách, phòng ngủ. Lá tím thật thường không đều màu giữa các viên.
Ngọc, đá xanh. Lá xanh ngọc mài dẹt hình lá thật trông sang hơn lá đá vụn. Nhiều loại "ngọc" ở mức giá phổ thông là đá xanh nhuộm hoặc thuỷ tinh.
Đá phối nhiều màu. Gọi là cây "ngũ sắc" hay "thất sắc". Trông vui mắt, hợp làm quà; nhưng màu dễ rối trên nền văn phòng trung tính.
Kiểu lá. Lá đá vụn (đá vỡ tự nhiên, cạnh hơi sắc) và lá đá mài (mài bóng thành giọt nước, hình lá). Lá mài đẹp và an toàn hơn khi chạm tay, giá cao hơn.
Thân, cành và chậu: chỗ quyết định cây đẹp lâu hay xệ cành
Lá đá đẹp mà thân cây yếu thì sau vài lần lau bụi, chuyển chỗ, cây sẽ xệ, lá rụng. Những điểm nên xem kỹ:
- Dây quấn: dây đồng hoặc dây kim loại mạ đồng xoắn nhiều sợi chặt tay. Kéo nhẹ một chùm lá: chùm phải chắc, không lỏng lẻo. Dây xoắn thưa, mỏng thì cành dễ cong rũ.
- Thân chính: thân xoắn từ nhiều sợi to, có lớp sơn hoặc vỏ giả gỗ phủ đều. Thân quá mảnh so với tán sẽ nghiêng dần.
- Gắn lá: lá đá được xỏ dây hoặc dán keo vào đầu dây. Lá dán keo nhiều dễ rụng khi lau; lá xỏ dây chắc hơn.
- Chậu: chậu gốm, sứ, đá hoặc gỗ, phần đáy phải nặng và rộng hơn tán chiếu xuống. Đẩy nhẹ ngọn cây: cây lắc mà chậu không nghiêng là đạt. Lòng chậu thường được đổ thạch cao hoặc xi măng để giữ gốc; kiểm gốc cây không lung lay.
- Mặt chậu: phủ đá vụn, sỏi, rêu giả; phủ đều, không lộ keo, lộ thạch cao.
Cây đặt sàn cao trên 60 cm cần chậu thật nặng hoặc cố định vào bệ; nhà có trẻ nhỏ chạy nhảy hay vật nuôi to nên đặt cây ở góc khuất có tường chặn hai phía.
Đặt cây đá ở quầy thu ngân, quầy lễ tân cho gọn
Quầy là nơi chật nhất trong cửa hàng: máy tính tiền, máy in hoá đơn, máy quẹt thẻ, ngăn kéo tiền, giấy tờ, điện thoại. Cây đá đặt ở đây nên nằm ở góc phía trong, phía người bán, cách xa khay tiền và lối khách đưa tay qua. Tán cây không nên vươn ra mặt quầy vì khách tì tay, đặt túi, đặt đồ dễ va gãy cành.
Chọn cây tán gọn, dáng đứng hơn dáng xoè. Chậu có đế cao su chống trượt hoặc dán miếng đệm nỉ dưới đáy để cây không trượt khi quầy bị chạm. Ở quầy có quạt hoặc gió điều hoà thổi trực tiếp, bụi bám lá nhanh hơn; nên lau mỗi vài ngày thay vì mỗi tuần.
Nếu quầy đã có tượng, bình, đĩa khác, chỉ nên giữ một hoặc hai món. Một mặt quầy chất đầy vật phẩm làm khách khó thao tác và người bán mất chỗ làm việc; tập quán nào cũng không đòi hỏi điều đó.
Tặng cây đá quý: chọn món, đóng gói và lời kèm
Cây đá quý là quà khai trương, tân gia, thăng chức rất phổ biến. Để món quà được dùng lâu, người tặng nên chọn cây có chậu nặng và lá mài (ít rụng khi vận chuyển), cỡ phù hợp với nơi người nhận định đặt; hỏi khéo trước người nhận định đặt ở quầy, bàn hay kệ là cách chọn cỡ chính xác nhất.
Khi vận chuyển, cây phải được cố định trong hộp có lót xốp quanh chậu và quanh tán, không để tán chạm thành hộp. Cây cao trên 40 cm nên được đặt đứng và giữ thẳng. Kiểm cây ngay khi nhận từ cửa hàng: lá rụng, cành gãy thì đổi trước khi mang đi tặng.
Kèm một tấm thẻ ghi ngắn gọn ý nghĩa tập quán của màu lá và lời chúc, cùng một dòng nhắc cách lau bụi bằng chổi mềm, không tưới nước. Nhiều người nhận lần đầu tưới nước cho cây đá vì tưởng là cây thật; một dòng dặn nhỏ tránh được chuyện đáng tiếc đó.
Nhu cầu nào chọn cây nào: bảng tổng hợp
Gom các tình huống thường gặp khi chọn cây đá quý:
| Nhu cầu | Món hay chọn | Lưu ý chọn |
|---|---|---|
| Bàn làm việc văn phòng | Cây thạch anh vàng hoặc tím 15–25 cm | Chậu nặng, lá mài không sắc |
| Quầy thu ngân cửa hàng | Cây thạch anh vàng 25–40 cm | Đặt phía trong, xa máy tính tiền, dễ lau |
| Quà khai trương | Cây 30–40 cm có hộp, lá mài, chậu men đẹp | Kèm thẻ lời chúc, dặn cách lau bụi |
| Phòng khách nhà có trẻ | Cây cỡ vừa trên kệ cao hoặc trong tủ kính | Không đặt bàn thấp, lá vụn dễ rụng |
| Văn phòng máy lạnh thiếu sáng | Cây đá thay cây thật | Chọn tông màu hợp nội thất, không cần nhiều màu |
Ngân sách theo tầng: món nhỏ là cây đá vụn nhuộm, thân mảnh, chậu nhựa giả gốm; món trung là cây lá thạch anh mài, thân dây đồng chắc, chậu gốm; món lớn là cây lá ngọc hoặc đá tự nhiên chọn màu, thân tạo dáng công phu, chậu đá hoặc gốm men tốt.
Kiểm lá đá thật hay giả và giữ cây sạch
Thuỷ tinh, nhựa. Lá thuỷ tinh trong vắt, đều màu tuyệt đối, soi thấy bọt khí; lá nhựa nhẹ bất thường, gõ vào nhau nghe tiếng đục, cạnh có ba via khuôn. Thả thử một viên lá rụng (nếu có) vào lòng bàn tay: đá thật mát và nặng tay hơn.
Đá nhuộm. Màu đậm đọng ở chỗ vỡ, chỗ lỗ xỏ dây. Lau thử một lá bằng bông thấm cồn ở chỗ khuất: bông lên màu là nhuộm. Đá nhuộm có thể phai dần nếu đặt nơi nắng.
Lau bụi. Bụi là "kẻ thù" của cây đá: bám kẽ lá, làm lá xỉn. Mỗi tuần dùng chổi lông mềm hoặc cọ trang điểm sạch quét nhẹ; vài tháng một lần dùng máy sấy tóc chế độ gió mát thổi bụi. Không rửa cả cây dưới vòi nước vì dây đồng có thể ố, keo bong, nước đọng trong chậu.
Đặt tránh nắng và ẩm. Nắng làm phai đá nhuộm, ẩm làm dây đồng xanh. Đặt cây ở chỗ khô, khuất nắng trực tiếp.
Gợi ý nơi xem mẫu. Các mẫu thuộc nhóm Cây Đá Quý Tài Lộc có thể xem ở vatphamphongthuy.com.
Câu hỏi thường gặp
Cây đá quý có phải tưới nước không?
Không. Cây đá quý là cây nhân tạo, không cần tưới, không cần ánh sáng. Tưới nước còn làm hỏng thạch cao giữ gốc, làm dây đồng ố xanh và lá dán keo rụng. Chỉ cần lau bụi định kỳ.
Cây đá quý bị rụng lá thì sửa được không?
Được. Lá xỏ dây có thể xỏ lại; lá dán keo có thể dán lại bằng keo trong chuyên dụng cho đá. Giữ những lá rụng trong hộp nhỏ để khi sửa có lá cùng màu. Tiệm vật phẩm thường nhận sửa cây cho khách.
Nên chọn cây đá quý lá vàng hay lá nhiều màu?
Theo tập quán, lá vàng hay được chọn cho nơi kinh doanh, lá tím cho góc học tập. Về thẩm mỹ, nơi làm việc trung tính hợp với một màu; phòng khách nhiều màu sắc thì cây phối màu vẫn hài hoà. Chọn theo không gian và ý thích của người dùng.
Cây đá quý để lâu có bị phai màu không?
Đá tự nhiên ít phai nếu tránh nắng gắt; đá nhuộm và thạch anh tím có thể nhạt dần nếu phơi nắng lâu. Đặt cây khuất nắng trực tiếp và lau bụi thường xuyên để giữ màu sáng.
Cây đá quý có làm quà cho người lớn tuổi được không?
Được, nhưng nên chọn cỡ nhỏ đến vừa, chậu nặng, lá mài không sắc để người già dễ lau và an toàn khi chạm vào. Nhiều người lớn tuổi thích cây lá xanh ngọc hoặc lá hồng hơn lá vàng rực.
Cây đá quý đặt trong văn phòng mở có vướng víu không?
Bàn làm việc chung trong văn phòng mở thường hẹp; chọn cây 15–20 cm, tán gọn, đặt ở góc phía trong. Tránh cây tán rộng chìa sang chỗ đồng nghiệp hoặc lối đi, dễ bị va làm đổ.
