Thuyền buồm thường được đặt ở những nơi gắn với công việc và sự đón tiếp: kệ hoặc tủ phòng khách, bàn làm việc, tủ sau lưng ghế giám đốc, quầy thu ngân, quầy lễ tân, sảnh công ty. Theo cách bày phổ biến, mũi thuyền hướng vào trong nhà hoặc vào phía người ngồi chính, như con thuyền đang cập bến. Đây là quan niệm có nhiều cách hiểu; điều chắc chắn hơn là thuyền cần chỗ vững, thoáng, tránh nắng và ngoài tầm va chạm.
Bài này đi qua từng không gian, các cách hiểu về chiều mũi thuyền, những chỗ nên tránh vì lý do thực tế, và cách phối thuyền buồm với các vật trang trí khác cho hài hoà. Nếu bạn chưa có thuyền, nên đọc bài này trước khi chọn cỡ, vì chỗ đặt quyết định cỡ thuyền và chất liệu chứ không ngược lại. Một con thuyền mua trước rồi mới đi tìm chỗ thường kết thúc ở một góc kệ không vừa, hoặc phải dời cả những món đồ khác để nhường chỗ.
Nguyên tắc chung trước khi chọn chỗ
Một vị trí tốt cho thuyền buồm phải đạt ba điều. Thứ nhất là vững: mặt đặt phẳng, chịu được trọng lượng, không nằm sát mép. Thứ hai là thoáng: có khoảng trống quanh thuyền để người nhìn thấy dáng thuyền và để bạn lau bụi dễ dàng. Thứ ba là được nhìn thấy: thuyền buồm là lời chúc, đặt ở góc khuất không ai thấy thì mất đi ý nghĩa trang trí.
Sau ba điều đó mới đến các quan niệm về hướng. Theo cách hiểu phổ biến trong nhiều sách phong thủy phổ thông, thuyền buồm gắn với nước và sự lưu thông, nên hay được đặt ở khu vực đón khách, khu vực làm việc. Một số trường phái gợi ý phương vị cụ thể dựa trên la bàn và tuổi gia chủ; các gợi ý này khác nhau giữa các tác giả, nên bạn có thể tham khảo nhưng không cần coi là quy tắc duy nhất.
Một điểm nên nhớ: con thuyền đẹp nhất khi nhìn từ bên mạn hoặc chéo ba phần tư, thấy được cả chiều dài thân và các lớp buồm. Nhìn thẳng từ mũi, thuyền chỉ còn là một khối hẹp với các cột chồng lên nhau. Vì vậy khi xếp đặt, hãy nghĩ người bước vào phòng sẽ đứng ở đâu và nhìn thuyền từ góc nào.
Phòng khách: kệ tivi, tủ trang trí, bàn console
Phòng khách là chỗ phổ biến nhất cho thuyền buồm gia đình. Trên kệ tivi dài, thuyền đặt lệch về một bên, cân với một chậu cây hoặc bình hoa ở đầu kia, sẽ cân đối hơn đặt ngay giữa trước màn hình. Trên tủ trang trí có kính, thuyền đặt ở ngăn ngang tầm mắt người đứng, có đèn chiếu nhẹ từ trên, là cách bày đẹp và ít bám bụi.
Bàn console sát tường ở lối vào cũng là vị trí quen thuộc: khách bước vào nhìn thấy ngay, thuyền có nền tường phía sau làm nổi dáng. Nếu lối vào hẹp, chọn thuyền thân dài nhưng buồm hẹp để không thò ra lối đi. Với bàn trà giữa phòng, chỉ nên đặt thuyền rất nhỏ, vì bàn trà là chỗ đặt ly tách, dễ va phải.
Theo cách bày phổ biến, mũi thuyền trong phòng khách hướng vào phía trong nhà hoặc về phía bộ ghế chính. Nhiều gia đình giải thích là "thuyền chở hàng vào nhà". Nếu bố cục phòng khiến cách này làm thuyền quay lưng lại người xem, bạn có thể đặt thuyền theo chiều dọc kệ, mũi chếch nhẹ vào trong, vừa giữ ý vừa đẹp.
Bàn làm việc, phòng giám đốc, quầy hàng và sảnh
Trên bàn làm việc cá nhân, thuyền nhỏ đặt ở góc bàn phía tay không thuận, để không vướng khi viết, dùng chuột. Một số người theo quan niệm đặt bên tay trái, phía được coi là vị trí của Thanh Long trong cách bố trí bàn làm việc phổ biến; bạn có thể theo nếu thấy hợp, miễn thuyền không chắn màn hình. Mũi thuyền thường hướng vào người ngồi hoặc chếch vào trong bàn.
Trong phòng giám đốc, thuyền cỡ vừa hoặc lớn hay được đặt trên tủ hồ sơ sau lưng ghế, hoặc trên kệ bên cạnh, để mặt bàn trống cho giấy tờ. Khách ngồi đối diện nhìn thấy thuyền phía sau người chủ phòng, tạo một phông nền gọn gàng. Ở quầy thu ngân, thuyền nhỏ đặt ở góc quầy phía trong, không ở mép ngoài khách tì tay, mũi hướng vào trong quầy.
Ở sảnh công ty hay quầy lễ tân, thuyền lớn đặt trên bục hoặc kệ riêng, cách lối đi, ngang tầm mắt khách đứng. Cần cố định chống đổ, vì sảnh là nơi đông người, có thể có xe đẩy hàng, trẻ em đi cùng phụ huynh. Không đặt thuyền chắn biển chỉ dẫn lối thoát hiểm, bình chữa cháy hay tủ điện.
Chiều mũi thuyền: các cách hiểu thường gặp
Mũi hướng vào trong nhà. Đây là cách hiểu phổ biến nhất: thuyền đang cập bến, chở hàng vào. Nhiều người bán và nhiều sách phổ thông khuyên theo cách này. Lý do thực tế đi kèm là khi mũi hướng vào trong, người ngồi trong phòng nhìn thấy dáng thuyền thay vì đuôi thuyền.
Mũi hướng ra cửa. Một số ít người cho rằng thuyền hướng ra ngoài là "ra khơi" làm ăn. Cách hiểu này ít phổ biến hơn, và nhiều người kiêng vì hiểu là "chở đi". Hai cách hiểu trái ngược nhau cho thấy đây là quan niệm, không có chuẩn duy nhất. Khi tặng thuyền cho người khác, bạn không cần dặn họ phải quay hướng nào; để người nhận bày theo nếp nhà mình là lịch sự hơn.
Theo phương vị la bàn. Một số trường phái chọn hướng mũi thuyền theo phương vị được tính từ tuổi hoặc từ hướng nhà. Cách tính khác nhau giữa các tác giả. Nếu gia đình theo một cách tính cụ thể, bạn có thể dùng; nếu không, không cần lo.
Theo bố cục căn phòng. Cách thực dụng: đặt thuyền theo chiều dài kệ, mũi chếch về phía người xem chính. Thuyền đẹp, vững, dễ lau là đủ. Nhiều gia đình kết hợp cách này với cách hiểu thứ nhất: thuyền nằm dọc kệ, mũi hơi xoay vào trong nhà, vừa giữ ý vừa không phải sắp xếp lại cả căn phòng.
Những chỗ nên tránh và lý do thực tế
Các chỗ dưới đây không nên đặt thuyền buồm vì lý do an toàn, vệ sinh hoặc độ bền, không phải vì kiêng kỵ:
- Cạnh cửa sổ nắng chiếu trực tiếp. Nắng làm phai sơn, nứt gỗ, giòn buồm vải; thuyền pha lê, thuỷ tinh còn có thể hội tụ ánh nắng.
- Gần bếp. Hơi dầu mỡ bám lên buồm vải và dây buồm, rất khó làm sạch.
- Phòng tắm, nơi ẩm. Gỗ trương, buồm mốc, đồng lên đốm xanh, bột đá phồng sơn.
- Ngay dưới điều hoà hoặc quạt. Luồng gió làm buồm rung, dây chùng, gỗ khô nứt, bụi bám nhiều.
- Mép kệ, lối đi hẹp. Dễ va vai, va túi xách làm rơi thuyền.
- Tầm với của trẻ nhỏ và thú cưng. Dây buồm, chi tiết nhỏ là thứ trẻ dễ giật, mèo dễ cào.
- Cạnh nến, đèn dầu, nhang. Buồm vải, buồm giấy, thân gỗ là vật dễ cháy.
Nếu chỗ bạn muốn đặt rơi vào một trong các trường hợp trên, hãy dịch thuyền đi một đoạn ngắn thay vì bỏ hẳn ý định. Thường chỉ cần lùi vào trong kệ hay đổi sang đầu kia của tủ là đủ.
Phối thuyền buồm với các vật trang trí khác
Thuyền buồm có hình dáng mạnh, nhiều đường thẳng của cột và dây, nên khi đặt cạnh nhiều tượng linh vật khác dễ tạo cảm giác rối. Một kệ có thuyền buồm nên có thêm tối đa một hai món nhỏ ở mức trung tính như chậu cây xanh, bình gốm trơn, vài cuốn sách. Tránh xếp thuyền buồm, tỳ hưu, thiềm thừ, ngựa, rồng sát cạnh nhau trên một mặt kệ ngắn, vì mỗi món đều cần không gian riêng để được nhìn thấy.
Về màu sắc, thuyền gỗ hợp với cây xanh, đồ gốm men nâu, đồ mây tre; thuyền đồng hợp với nền tường tối, đồ da, gỗ sẫm; thuyền mạ vàng hợp với nền trơn trắng hoặc kem để màu vàng không bị chìm. Thuyền buồm kiểu châu Âu hợp với la bàn, quả địa cầu, ống nhòm cổ trong phòng làm việc phong cách hàng hải.
Nếu gia đình có không gian thờ cúng, không nên đặt thuyền buồm lên ban thờ gia tiên, vì ban thờ có cách bài trí riêng theo nếp nhà. Với ban thờ Thần Tài ở cửa hàng, một số gia chủ đặt thuyền nhỏ bên cạnh, việc này tuỳ phong tục từng nơi; nếu đặt, giữ khoảng cách an toàn với nến và nhang.
Nhà hàng, quán cà phê, homestay: đặt cho khách nhìn mà không chạm
Ở không gian phục vụ khách, thuyền buồm vừa là lời chúc buôn bán vừa là điểm nhấn trang trí. Vị trí hay chọn là kệ sau quầy pha chế, kệ trên cao dọc tường, hoặc hốc tường có đèn. Những chỗ này khách nhìn thấy rõ khi bước vào hay khi ngồi chờ, nhưng không ai với tay tới được. Tránh đặt thuyền trên bàn ăn, bàn khách ngồi hay bậu cửa sổ nơi khách tựa vào.
Nhà hàng hải sản, quán theo phong cách làng chài hợp với thuyền buồm tre, buồm cói, thân sơn màu đã bạc, có thể kèm lưới nhỏ, phao gỗ. Quán cà phê phong cách hiện đại hợp với một mô hình gỗ sáng màu đặt trên kệ sách. Homestay ven biển ở Khánh Hòa, Quảng Ngãi hay An Giang có thể chọn thuyền gợi hình ghe, thuyền địa phương để kể câu chuyện về vùng đất cho khách.
Không gian ăn uống có hơi dầu mỡ, hơi nước và lượng người qua lại lớn, nên thuyền đặt ở đây bám bẩn nhanh hơn trong nhà ở. Chọn chất liệu dễ lau như đồng, gỗ phủ PU hoặc đặt trong hộp kính; giao việc lau bụi vào lịch vệ sinh định kỳ của quán. Nếu đặt thuyền lớn gần lối thoát hiểm hay hành lang, kiểm tra để nó không thu hẹp lối đi khi đông khách.
Câu hỏi thường gặp
Mũi thuyền buồm nên hướng vào trong hay ra ngoài?
Cách hiểu phổ biến nhất là hướng mũi vào trong nhà, như thuyền đang chở hàng cập bến. Một số ít người có cách hiểu ngược lại. Đây là quan niệm có nhiều trường phái, không có chuẩn duy nhất. Về thẩm mỹ, mũi chếch vào phía người xem chính giúp thấy rõ dáng thuyền.
Có nên đặt thuyền buồm đối diện cửa chính không?
Đặt thuyền ở tủ hoặc console đối diện cửa giúp khách bước vào thấy ngay, nhiều gia đình chọn vị trí này. Khi đó, mũi thuyền thường được xoay chếch vào trong nhà thay vì chĩa thẳng ra cửa. Đảm bảo thuyền không cản lối đi và không bị gió lùa từ cửa thổi vào trực tiếp.
Thuyền buồm đặt trong phòng ngủ có được không?
Không có quy tắc cấm. Tuy vậy, thuyền buồm thường mang ý nghĩa công việc, buôn bán nên ít được đặt trong phòng ngủ. Nếu thích, chọn thuyền gỗ nhỏ đặt trên kệ sách hoặc bàn làm việc trong phòng, tránh đặt đầu giường để không va phải khi đi lại ban đêm.
Đặt thuyền buồm trên bàn làm việc bên trái hay bên phải?
Một số người theo quan niệm đặt vật phẩm ở bên trái bàn, tương ứng vị trí Thanh Long trong cách bố trí phổ biến. Về thực tế, nên đặt ở phía tay không thuận để không vướng khi làm việc. Nếu hai tiêu chí mâu thuẫn, bạn ưu tiên sự tiện lợi hằng ngày.
Văn phòng nhiều người có nên đặt thuyền buồm chung không?
Có thể đặt một thuyền buồm cỡ vừa ở khu vực tiếp khách hoặc quầy lễ tân như vật trang trí chung của văn phòng. Nên chọn chất liệu dễ lau như đồng hoặc bột đá, đặt cao hơn mặt bàn làm việc, cố định chắc, và giao cho một người phụ trách lau bụi định kỳ.
Đặt thuyền buồm cạnh bể cá có hợp không?
Về hình ảnh, thuyền và nước gần nhau nên nhiều người thích bày cạnh bể cá. Về thực tế, bể cá toả hơi ẩm, nước có thể bắn khi cho ăn hoặc thay nước, làm gỗ trương, đồng lên đốm xanh, buồm vải mốc. Nếu muốn đặt gần, giữ khoảng cách và chọn thuyền chịu ẩm tốt như đồng phủ sơn trong hoặc resin, tránh thuyền gỗ buồm vải.