Charm con giáp là những hình con vật nhỏ gắn lên vòng tay, làm theo hai dạng: hạt xỏ có lỗ xuyên ngang để luồn dây vào, và charm treo đung đưa qua một chiếc khoen. Hạt xỏ nằm sát cổ tay, ít vướng; charm treo nhìn sinh động hơn nhưng hay va lách cách. Chọn dạng nào phụ thuộc vào loại vòng nền bạn đang có: chuỗi hạt đá, lắc bạc, vòng charm lõi ren hay sợi dây tết.
Nhiều người thích charm vì có thể thêm bớt theo từng giai đoạn: một con giáp của mình, thêm con giáp của con khi có em bé, thêm con giáp của người thương. Bài này đi qua cách đọc thông số charm, cách phối với từng loại vòng nền và mấy lỗi hay gặp khiến vòng nặng lệch, charm xoay, dây nhanh đứt.
Hạt xỏ và charm treo khác nhau thế nào
Hai dạng nhìn trong ảnh có thể giống nhau, nhưng đeo lên tay thì cảm giác khác hẳn.
| Tiêu chí | Hạt xỏ (bead) | Charm treo (dangle) |
|---|---|---|
| Cách gắn | Luồn dây hoặc lõi vòng qua lỗ xuyên thân con vật | Móc qua khoen tròn, khoen chữ D hoặc móc lò xo |
| Vị trí khi đeo | Nằm sát vòng, xoay theo dây | Rủ xuống, đung đưa theo cử động |
| Hợp với | Chuỗi hạt đá, dây tết, vòng charm lõi ren | Lắc xích, vòng kiềng có khoen sẵn |
| Ưu điểm | Gọn, ít vướng, ít tiếng va | Hình con vật lộ rõ, thay nhanh không cần tháo vòng |
| Chỗ yếu | Lỗ to hơn dây thì trượt, lỗ nhỏ hơn thì không xỏ được | Khoen mở ra khi bị kéo, dễ rơi mất charm |
Với charm treo, khoen tròn hở là điểm yếu nhất. Khoen hàn kín bền hơn nhiều; nếu chỉ có khoen hở, khép thật khít hai đầu bằng kìm mỏ dẹt, xoay ngang chứ không kéo giãn ra hai bên để khỏi biến dạng vòng.
Đọc thông số charm trước khi mua
Ba con số quan trọng nhất của một chiếc charm con giáp là kích thước, đường kính lỗ và trọng lượng. Kích thước thường ghi theo chiều dài lớn nhất của con vật, đơn vị milimét; charm cho vòng tay nữ hay nằm khoảng 8 đến 12 mm, charm cho vòng nam hoặc làm điểm nhấn có thể to hơn. Charm quá to so với hạt nền sẽ chiếm hết sự chú ý và làm vòng lật.
Đường kính lỗ quyết định charm có vừa vòng nền hay không. Với chuỗi hạt đá dùng dây chun hoặc dây cước, lỗ chỉ cần lớn hơn sợi dây đôi một chút. Với vòng charm lõi kim loại có ren, lỗ phải khớp đường kính lõi, đôi khi có ren trong để vặn qua đoạn ren của vòng. Mua charm khác hệ với vòng nền, hãy so số đo lỗ chứ đừng chỉ dựa vào chữ "tương thích".
Trọng lượng ít được để ý nhưng ảnh hưởng nhiều. Một charm bạc đặc nặng vài gam treo trên lắc xích mảnh sẽ kéo cả vòng xoay, charm luôn nằm dưới cổ tay. Charm vàng rỗng ruột kiểu tạo hình bằng điện phân thì nhẹ, nhưng thành mỏng, bóp mạnh là móp. Hỏi người bán charm đặc hay rỗng, nặng bao nhiêu, rồi tính tổng trọng lượng các charm định gắn.
Chất liệu thường gặp: bạc 925 (có thể xi bạch kim chống xỉn hoặc xi đen tạo chiều sâu), vàng 18K, vàng 24K tạo hình rỗng, thép không gỉ, đồng mạ và đá tạc. Charm có tráng men màu thì men là lớp thuỷ tinh hoặc nhựa phủ, tránh va chạm mạnh vì men có thể nứt.
Phối charm con giáp với từng loại vòng nền
Chuỗi hạt đá. Kiểu phổ biến nhất: một charm con giáp làm hạt chủ ở giữa, hai bên có thể thêm hạt chặn kim loại nhỏ để charm không trượt. Chọn charm có chiều cao không vượt quá khoảng gấp rưỡi đường kính hạt đá, vòng sẽ cân và không cấn mặt trong cổ tay.
Lắc xích bạc. Hợp charm treo. Phân bố charm cách đều nhau, đặt charm nặng nhất ở giữa đối diện khoá. Nếu chỉ một charm con giáp, cho nó nằm cách khoá khoảng nửa vòng để khi đeo charm nằm phía mu tay.
Vòng charm lõi ren. Hợp hạt xỏ có lỗ khớp lõi. Thường vòng chia làm ba đoạn bằng hai đoạn ren hoặc kẹp chặn; mỗi đoạn có thể đặt một con giáp, thêm hạt đệm để lấp khoảng trống. Đừng nhồi kín vòng; chừa khoảng một đốt ngón tay cho hạt chạy, vòng mới uốn theo cổ tay.
Dây tết, dây đỏ. Hạt xỏ con giáp bằng vàng hoặc bạc luồn vào dây tết rồi thắt nút rút hai đầu là kiểu nhẹ, dễ chỉnh cỡ. Chọn charm có lỗ đủ cho sợi dây đôi đi qua, mép lỗ được bo nhẵn để dây không bị cứa.
Vòng kiềng cứng. Một số vòng kiềng bạc có sẵn khoen để treo charm. Charm treo trên vòng kiềng va vào mặt bàn nhiều khi gõ phím, nên người làm văn phòng hay chọn charm nhỏ, dẹt.
Chọn charm con giáp theo người đeo
Người đeo lần đầu nên bắt đầu bằng một charm con giáp bạc cỡ vừa trên chuỗi hạt đá trung tính như thạch anh trắng, đá mặt trăng hay gỗ. Màu nền nhẹ làm con vật nổi rõ, sau này muốn thêm charm khác cũng dễ phối.
Người lớn tuổi thường thích vòng nhẹ, khoá dễ mở và charm không có cạnh sắc. Hạt xỏ tròn trịa, con vật dáng nằm, kích thước vừa phải là hợp; tránh charm treo nhiều khoen dễ vướng vào áo len, khăn. Với người có khớp tay cứng, vòng dây chun hoặc dây tết nút rút dễ đeo hơn lắc có khoá tôm nhỏ xíu.
Người trẻ thích phối nhiều món thì charm men màu, charm dáng hoạt hình, charm thép có lớp phủ màu đều là lựa chọn vui mắt. Người làm việc tay chân nhiều, rửa tay liên tục thì charm thép không gỉ hoặc vàng nguyên khối chịu nước tốt hơn bạc.
Trẻ em là trường hợp riêng: charm nhỏ là vật dễ nuốt. Với trẻ nhỏ, an toàn nhất là không đeo, có thể giữ charm làm kỷ niệm trong hộp. Trẻ lớn đeo thì chọn vòng có dây chắc, charm không tháo rời được và người lớn kiểm tra thường xuyên.
Bao nhiêu charm là vừa và xếp thế nào
Không có số lượng đúng hay sai. Một vài nguyên tắc dưới đây chủ yếu để vòng đẹp và dễ đeo:
- Một charm con giáp là đủ để làm điểm nhấn trên chuỗi hạt đá. Thêm nhiều con giáp cùng cỡ trên một chuỗi ngắn dễ thành rối mắt.
- Muốn mang con giáp của cả nhà, có thể chọn charm nhỏ hơn và đặt cách nhau bằng hạt đệm trơn, hoặc tách thành hai vòng đeo chồng.
- Đồng bộ chất liệu: tất cả charm cùng màu kim loại (cùng bạc hoặc cùng vàng) nhìn gọn hơn trộn lẫn. Nếu trộn, trộn có chủ ý theo nhịp lặp, ví dụ vàng – bạc – vàng.
- Đặt charm nặng ở giữa, charm nhẹ về phía khoá để vòng không lệch.
- Thử đeo và lắc cổ tay vài lần trước khi chốt: nếu nghe tiếng va lách cách liên tục, giảm một charm treo hoặc thay bằng hạt xỏ.
- Người hay đeo đồng hồ cùng tay nên đặt charm cách xa mặt đồng hồ, hoặc đeo vòng charm ở tay còn lại để tránh xước kính.
Ví dụ giả định: một chuỗi hạt thạch anh 8 mm cho cổ tay khoảng 15 cm thường có chừng hai mươi hạt; thay một hạt ở giữa bằng charm con giáp cao khoảng 10 mm là vừa mắt, thêm hai hạt chặn bạc nhỏ hai bên.
Những lỗi hay gặp khi đeo vòng charm con giáp
Lỗi đầu tiên là chọn charm có lỗ quá rộng so với dây. Charm trượt tự do, dồn về một phía, va vào nhau và mài mòn mặt hạt đá. Cách sửa đơn giản là thêm hạt chặn hoặc ống chặn kim loại hai bên charm, hoặc lót một đoạn ống silicon mỏng vào lỗ cho khít.
Lỗi thứ hai là để khoen treo mở. Charm rơi mất thường không phải vì đứt vòng mà vì khoen hở dần sau nhiều lần bị kéo. Nên kiểm khoen mỗi tháng một lần, khép lại nếu thấy có khe, hoặc nhờ tiệm hàn kín khoen cho charm quan trọng.
Lỗi thứ ba là dây chun bị kéo căng quá. Charm kim loại nặng hơn hạt đá, mỗi lần tháo vòng qua bàn tay, phần dây quanh charm chịu lực nhiều nhất. Dây chun nên thay định kỳ, khoảng nửa năm đến một năm tuỳ tần suất đeo, đừng chờ đứt mới thay vì lúc đứt hạt và charm văng mỗi nơi một ngả.
Lỗi cuối cùng là trộn charm mạ với charm bạc thật trong cùng một vòng rồi lau chung một cách. Khăn lau bạc có hạt mài mịn, lau lên charm mạ sẽ làm mòn lớp mạ. Hãy biết rõ charm nào là chất liệu gì để làm sạch đúng cách.
Làm sạch, cất giữ và thay charm
Tháo vòng charm khi tắm, rửa bát, bơi hoặc tập thể thao. Nước có clo, xà phòng và mồ hôi làm bạc xỉn nhanh, làm dây chun lão hoá và đọng cặn trong khe con vật. Sau một ngày đeo, lau nhẹ bằng khăn khô rồi cất vào túi vải hoặc hộp có ngăn.
Khi charm bạc bị đen, dùng khăn lau bạc chuyên dụng lau phần nổi. Charm có hạt đá hoặc men thì tránh nước rửa bạc dạng ngâm vì hoá chất có thể ăn vào đá xốp và làm men đục. Charm vàng nguyên khối rửa bằng nước ấm pha xà phòng nhẹ, để khô tự nhiên.
Muốn thay charm trên chuỗi hạt dây chun, cách gọn nhất là cắt dây cũ, xâu lại toàn bộ bằng dây mới và nhân tiện đặt charm mới vào. Với vòng lõi ren, chỉ cần vặn charm qua đoạn ren. Với lắc xích, mở khoen bằng hai chiếc kìm, xoay ngang, móc charm mới vào và khép lại.
Cất charm rời trong túi nhỏ có khoá kéo, mỗi túi một chiếc, ghi ra giấy ngoài túi là con giáp gì và chất liệu gì. Khi có thêm thành viên trong nhà hoặc muốn đổi phong cách, bạn có sẵn bộ charm để phối lại mà không phải mua mới.
Câu hỏi thường gặp
Charm con giáp của hãng này có gắn được vòng của hãng khác không?
Có thể được nếu đường kính lỗ và kiểu ren khớp nhau, nhưng không có tiêu chuẩn chung giữa các hãng. Cách chắc nhất là đo đường kính lõi vòng nền và lỗ charm bằng thước kẹp, so số đo trước khi mua.
Đeo charm con giáp của người khác có sao không?
Không có quy định nào ngăn việc này. Nhiều người đeo con giáp của con cái, cha mẹ hay người thương như một cách mang theo kỷ niệm. Ý nghĩa của charm là do người đeo đặt vào, không có chuyện đeo sai.
Charm treo hay hạt xỏ phù hợp với người làm văn phòng hơn?
Hạt xỏ thường hợp hơn vì nằm sát vòng, không va vào bàn phím hay mặt bàn. Charm treo nhỏ, dẹt vẫn đeo được nhưng nên đặt về phía mu tay và tránh đeo cùng tay với đồng hồ.
Charm con giáp mạ vàng đeo được bao lâu thì phai?
Tuỳ độ dày lớp mạ, cường độ đeo và thói quen tiếp xúc nước, mỹ phẩm. Chỗ nhô cao như tai, sừng, lưng con vật thường lộ màu kim loại nền trước. Tháo khi tắm và tránh nước hoa giúp lớp mạ giữ lâu hơn.
Có nên gắn charm con giáp lên vòng ngọc nguyên khối không?
Vòng ngọc nguyên khối không có lỗ nên chỉ treo charm bằng khoen kẹp hoặc dây buộc. Kim loại va liên tục vào mặt ngọc có thể làm xước hoặc mẻ cạnh, nên chọn khoen bọc nhựa mềm hoặc charm nhẹ và kiểm tra thường xuyên.