Bắp cải phong thủy có bốn dáng chính: dựng đứng (gốc dưới, ngọn lá lên trên), nằm ngang (đặt dọc theo mặt bàn), cặp đôi (hai cây chụm gốc hoặc đứng cạnh nhau) và mini (cỡ lòng bàn tay). Ý nghĩa của các dáng là như nhau theo quan niệm; điều khác nhau là chúng chiếm không gian thế nào, nhìn từ góc nào đẹp nhất và đứng vững tới đâu.
Nhiều người chọn bắp cải qua ảnh chụp chính diện rồi mới phát hiện món đồ quá cao so với ngăn kệ, hoặc nằm ngang chiếm hết mặt bàn trà. Bài này giúp bạn đo chỗ bày trước, rồi chọn dáng cho hợp: cao bao nhiêu, rộng bao nhiêu, nhìn từ đâu, có ai hay chạm vào không.
Bốn dáng bắp cải và chỗ hợp với từng dáng
Bảng so sánh theo không gian, góc nhìn và độ vững, những thứ thường bị bỏ qua khi xem ảnh sản phẩm.
| Dáng | Chiếm không gian | Góc nhìn đẹp nhất | Độ vững | Hợp chỗ bày |
|---|---|---|---|---|
| Dựng đứng | Cần chiều cao, tốn ít mặt bàn | Ngang tầm mắt, nhìn chính diện | Trọng tâm cao, cần đế khít | Kệ, tủ kính, góc bàn làm việc |
| Nằm ngang | Thấp, tốn chiều dài mặt bàn | Nhìn từ trên xuống, từ bên cạnh | Rất vững | Bàn trà, bàn ăn, kệ thấp, quầy dài |
| Cặp đôi | Rộng gần gấp đôi một cây | Chính diện, cân đối hai bên | Vững nếu chung đế | Kệ rộng, bàn tiếp khách, sảnh |
| Mini | Rất nhỏ | Gần, trong tầm tay | Dễ xê dịch, dễ rơi | Bàn học, bàn máy tính, hộc tủ, xe hơi |
| Dáng tròn kiểu bắp cải cuộn | Bề ngang rộng, chiều cao thấp | Mọi phía như nhau | Vững | Giữa bàn, khay trưng bày |
Dáng tròn kiểu bắp cải cuộn được nhiều xưởng làm cho hợp mắt người Việt, khác với dáng cải thảo thuôn dài vốn là hình gốc của lời chúc. Hai dáng đều được bày phổ biến; chọn dáng nào là chuyện thẩm mỹ.
Bắp cải dựng đứng: khoảng trống phía trên quan trọng hơn mặt đặt
Với dáng đứng, con số cần quan tâm nhất là chiều cao. Đo khoảng cách từ mặt kệ lên tới tấm kệ phía trên, trừ đi chiều cao của đế gỗ, rồi chừa thêm một khoảng để tay có thể nhấc món đồ ra khi lau mà không phải nghiêng. Một quy tắc dễ nhớ là chừa ít nhất bằng một phần năm chiều cao món đồ ở phía trên. Bắp cải chạm sát kệ trên nhìn chật, và mỗi lần lấy ra lau là một lần nguy cơ va ngọn lá.
Thứ hai là tầm mắt. Bắp cải đứng đẹp nhất khi nhìn chính diện hay hơi chếch lên, thấy được lớp lá xoè và các chi tiết trên ngọn. Đặt quá cao, người nhìn chỉ thấy phần gốc và đế; đặt quá thấp, chỉ thấy đỉnh ngọn. Ở tủ trưng bày nhiều tầng, tầng giữa ngang tầm mắt người đứng là chỗ hợp nhất.
Thứ ba là độ vững. Dáng đứng có trọng tâm cao, nhất là mẫu cải thảo thân dài. Đế gỗ cần khoét đúng hình gốc, lòng đế sâu vừa đủ để gốc lọt vào, mặt dưới dán nỉ. Ở nơi đông người qua lại, có thể dùng thêm keo dẻo chuyên dụng gắn dưới đế, loại gỡ ra được, để món đồ không xê dịch khi kệ bị va.
Cuối cùng là phía sau. Bắp cải đứng thường được làm kỹ ở mặt trước, mặt sau đơn giản hơn. Nếu đặt ở chỗ nhìn được từ nhiều phía, như giữa bàn hay quầy đảo, hãy xem kỹ mặt sau trước khi mua.
Bắp cải nằm ngang: dáng thấp cho bàn trà và bàn ăn
Dáng nằm ngang ít được chú ý nhưng lại hợp với nhiều không gian sinh hoạt. Món đồ thấp, không che tầm nhìn khi ngồi đối diện nhau, nên đặt được giữa bàn trà, trên bàn ăn dài, trên quầy bar hay kệ tivi thấp. Nhìn từ trên xuống, bạn thấy cả chiều dài cây cải với lớp lá xếp, một góc nhìn mà dáng đứng không có.
Khi chọn dáng nằm, con số quan trọng là chiều dài so với mặt bàn. Một bắp cải dài quá một phần ba chiều ngang bàn trà thường làm mặt bàn trông chật, khó đặt khay trà, đĩa bánh. Với bàn ăn, đặt dọc theo trục giữa bàn, chừa đủ chỗ cho đĩa thức ăn hai bên, và nên chọn chất liệu dễ lau như sứ hay đá đánh bóng vì hơi thức ăn sẽ bám.
Dáng nằm rất vững, gần như không đổ, nên an toàn ở nhà có trẻ nhỏ hơn dáng đứng. Tuy vậy, nhiều mẫu nằm có chi tiết côn trùng hay chuột bò dọc sườn lá, ở độ cao vừa tầm tay trẻ; nếu nhà có bé thích sờ, chọn mẫu ít chi tiết nhô ra.
Một số mẫu nằm có kèm khay gỗ hay đĩa đá làm đế. Khay giúp nhấc cả món đi lau bàn dễ hơn, và tạo khoảng cách với mặt bàn để nước đổ ra không ngấm vào đế.
Bắp cải cặp đôi và bắp cải mini: hai lựa chọn hay bị chọn nhầm
Cặp đôi cần chỗ rộng hơn bạn nghĩ. Hai cây bắp cải đứng cạnh nhau, hoặc chụm gốc trên một đế chung, rộng gần gấp đôi một cây. Đặt trên kệ hẹp, hai cây sát mép rất dễ rơi một bên. Đo bề ngang chỗ bày, cộng thêm khoảng trống hai bên, rồi mới chọn cỡ.
Cặp đôi chung đế hay rời. Chung đế vững hơn và giữ đúng khoảng cách hai cây; rời nhau thì linh hoạt, có thể đặt hai bên một món khác. Theo cách hiểu phổ biến, cặp đôi được chọn làm quà cưới hay quà cho vợ chồng cùng làm ăn, nhưng đó là gợi ý, không phải quy tắc.
Mini dễ thất lạc và dễ rơi. Bắp cải cỡ lòng bàn tay hợp bàn học, bàn máy tính, hộc tủ. Vì nhẹ và nhỏ, nó dễ bị gạt rơi khi dọn bàn, dễ bị trẻ nhỏ cầm đi. Nếu có trẻ dưới ba tuổi, tránh mẫu mini có chi tiết rời nhỏ vì nguy cơ hóc.
Mini trên xe hơi. Một số người đặt bắp cải mini trên taplo xe. Cần gắn thật chắc bằng đế dính chuyên dụng, vì khi phanh gấp, vật cứng trên taplo có thể văng vào người. Nếu không gắn chắc được, đừng đặt.
Mini làm quà tặng kèm. Mini hợp làm quà nhỏ cho đồng nghiệp, quà tri ân khách hàng, hay đặt trong hộp quà Tết cùng các món khác. Chọn mẫu có hộp riêng để không trầy khi xếp chung.
Chất liệu nào làm được dáng nào
Dáng và chất liệu không độc lập với nhau. Bắp cải đá tự nhiên dựng đứng cỡ lớn đòi hỏi một khối đá dài, liền, có mảng trắng ở gốc và mảng xanh ở ngọn; khối đá như vậy hiếm, nên bắp cải đá dáng đứng cao thường có giá trị cao hơn hẳn dáng nằm cùng chiều dài. Ngược lại, khối đá dẹt, rộng lại hợp tạc dáng nằm, nên bạn sẽ thấy dáng nằm bằng đá tự nhiên phổ biến hơn ở tầm giá vừa.
Bột đá và resin đúc khuôn làm được mọi dáng, mọi cỡ, nên hầu hết bắp cải dựng đứng cỡ lớn giá vừa phải là bột đá. Với dáng đứng cao, bột đá nhẹ lại là một lợi thế về độ an toàn, miễn là đế đủ nặng. Sứ đổ khuôn hợp dáng nằm và dáng tròn hơn dáng đứng thân dài, vì thân dài mỏng dễ cong vênh khi nung.
Đồng đúc làm được mọi dáng và là chất liệu duy nhất cho phép dáng đứng cỡ lớn mà vẫn chịu va chạm tốt. Bắp cải mini thường là đá vụn tạc nhanh, resin hay hợp kim, vì món nhỏ không đòi khối nguyên liệu lớn. Biết điều này giúp bạn đánh giá mô tả: một bắp cải dựng đứng rất cao, "đá tự nhiên nguyên khối", mà nhẹ bất thường thì nên hỏi lại kỹ.
Đo chỗ bày trước khi chọn dáng và cỡ
Năm phút đo đạc trước khi mua giúp tránh cảnh món đồ về nhà không có chỗ đặt. Chuẩn bị một thước dây và điện thoại để chụp ảnh chỗ bày:
- Chụp ảnh chỗ định bày từ góc người hay nhìn nhất, ví dụ từ ghế sofa nhìn sang kệ, hay từ chỗ khách đứng nhìn vào quầy.
- Đo ba chiều khoảng trống: rộng, sâu, và cao tới vật chắn phía trên nếu có.
- Trừ đi khoảng chừa: ít nhất một gang tay tới mép kệ phía trước nếu nhà có trẻ hay thú cưng, và một phần năm chiều cao phía trên.
- Đọc kỹ kích thước trong mô tả sản phẩm, chú ý con số đó đã gồm đế hay chưa, đo chiều cao hay chiều dài.
- Cắt một tờ giấy bìa theo hình chiếu của món đồ, dựng thử ở chỗ bày để hình dung tỉ lệ thật.
- Nếu đang phân vân giữa hai cỡ, cỡ nhỏ hơn thường an toàn hơn ở không gian sinh hoạt; cỡ lớn hơn hợp với sảnh hay tủ trưng bày riêng.
Bước dựng giấy bìa nghe có vẻ thừa nhưng rất hiệu quả: con số trên màn hình điện thoại khó hình dung, còn một tấm bìa cao bằng thật đặt trên kệ cho bạn thấy ngay món đồ sẽ chiếm bao nhiêu chỗ.
Hướng đặt và cách xoay: theo quan niệm và theo mắt nhìn
Bắp cải không có "đầu" như linh vật nên không có quy tắc quay mặt chặt chẽ. Một số người bán khuyên để ngọn lá hướng lên, gốc vững dưới, với ý "của cải lớn lên"; một số khác khuyên với dáng nằm thì để gốc hướng vào trong nhà, ngọn hướng ra ngoài, hoặc ngược lại, tuỳ cách diễn giải. Đây đều là quan niệm của từng nơi, không có sách nào thống nhất.
Nếu không theo trường phái nào, hãy xoay theo mắt nhìn: đặt mặt đẹp nhất, nơi có chi tiết côn trùng hay mảng màu đẹp, quay về phía người hay nhìn. Với dáng nằm trên bàn trà, xoay sao cho người ngồi ở ghế chính thấy được lớp lá xoè. Với quầy cửa hàng, nhiều người quay mặt đẹp ra phía khách để món đồ cũng là một điểm nhìn dễ chịu.
Nếu trong nhà đã có thói quen bày đồ theo một trường phái cụ thể, cứ theo đó. Điều cần tránh là thay đổi vị trí liên tục vì lo lắng; món đồ bày yên một chỗ, được lau sạch thường xuyên, đẹp hơn món đồ bị dời đi dời lại.
Câu hỏi thường gặp
Bắp cải phong thủy nên đặt đứng hay nằm?
Theo quan niệm, hai dáng có ý nghĩa như nhau. Dáng đứng hợp kệ, tủ kính, nhìn ngang tầm mắt; dáng nằm hợp bàn trà, bàn ăn, kệ thấp vì không che tầm nhìn. Chọn theo chỗ bày và góc nhìn là hợp lý nhất.
Kích thước bắp cải đo như thế nào?
Với dáng đứng, thường đo chiều cao từ gốc tới ngọn; với dáng nằm, thường đo chiều dài. Điều cần hỏi lại người bán là con số đó đã gồm đế gỗ hay chưa, vì đế có thể làm món đồ cao thêm đáng kể.
Có nên mua bắp cải cặp đôi không?
Cặp đôi hợp với kệ rộng, bàn tiếp khách hay làm quà cưới theo cách hiểu phổ biến. Nhưng nó chiếm chỗ gần gấp đôi một cây, nên đo kỹ bề ngang chỗ bày trước. Không có quy định nào bắt buộc phải bày theo cặp.
Bắp cải mini có an toàn cho nhà có trẻ nhỏ không?
Mẫu mini nhẹ và nhỏ, trẻ dễ cầm đi; mẫu có chi tiết rời nhỏ có nguy cơ hóc với trẻ dưới ba tuổi. Nên đặt ở chỗ cao hoặc trong tủ có cửa, chọn mẫu liền khối không có chi tiết lỏng.
Bắp cải nằm ngang có nên đặt trên bàn ăn không?
Được, vì dáng thấp không che tầm nhìn. Nên đặt dọc trục giữa bàn, chọn chất liệu dễ lau như sứ hay đá đánh bóng, có khay hoặc đế để tiện nhấc đi khi lau bàn và tránh nước đổ ngấm vào đế.
Có cần xoay bắp cải theo hướng nào không?
Bắp cải không có quy tắc quay mặt chặt chẽ như linh vật. Một số người theo ý ngọn hướng lên; nếu không theo trường phái nào, xoay mặt đẹp nhất về phía người hay nhìn. Đây là quan niệm, không phải quy định.