Vật phẩm phong thủy bỏ túi là nhóm món nhỏ, nhẹ, được làm để mang theo người thay vì bày trên bàn hay kệ: thẻ kim loại để trong ví, tượng đá cỡ một đốt ngón tay, đồng xu xâu dây, ngọc bội móc thắt lưng, túi gấm nhỏ đựng một viên đá. Theo quan niệm dân gian, mang biểu tượng bên mình là cách nhắc mình về một mong muốn (giữ tiền, bình an khi đi đường, bình tĩnh khi làm việc). Còn về mặt đồ vật, đây là nhóm chịu nhiều va chạm nhất trong tất cả vật phẩm, vì chúng sống chung với chìa khoá, điện thoại, tiền lẻ và mồ hôi.
Vì vậy cách chọn món bỏ túi khác hẳn cách chọn tượng để bàn. Câu hỏi đầu tiên không phải "con gì, màu gì" mà là "mình cất nó ở đâu": ngăn ví, túi áo ngực, túi quần, túi xách hay treo ngoài thắt lưng. Mỗi chỗ cất quyết định cỡ tối đa, độ dày, hình dáng nên tròn hay được phép có góc, và chất liệu nào sống sót qua vài tháng cọ xát. Bài dưới đây chia nhóm theo chỗ mang, rồi mới nói đến biểu tượng và chất liệu.
Năm nhóm vật phẩm bỏ túi theo chỗ mang
Cách chia dưới đây dựa trên chỗ cất thực tế, không theo con vật hay trường phái. Một món có thể thuộc hai nhóm, ví dụ tượng tỳ hưu nhỏ có khoen thì vừa bỏ túi được vừa treo được.
| Nhóm | Món thường gặp | Giới hạn hợp lý | Chỗ hay hỏng |
|---|---|---|---|
| Để trong ví | Thẻ kim loại chạm hình, đồng xu, tờ tiền lấy may ép nhựa, tượng dẹt | Mỏng, phẳng, không quá cỡ thẻ ngân hàng | Mép sắc làm sờn ví, lớp mạ mòn ở hai mặt |
| Túi áo, túi quần | Tượng đá nhỏ, hồ lô mini, viên đá vê tròn | Vừa lòng bàn tay, không góc nhọn | Mẻ tai, mẻ đuôi do chạm chìa khoá |
| Túi xách, ba lô | Túi gấm có đá, hộp nhỏ, tượng cỡ lớn hơn | Nặng vừa phải, có túi lót | Rơi khỏi túi lót, lẫn vào đồ |
| Treo thắt lưng | Ngọc bội, hồ lô treo, móc tỳ hưu | Dây chắc, khoá có chốt | Đứt dây, va vào cạnh bàn, cửa xe |
| Treo ngoài đồ dùng | Dây treo túi xách, dây treo xe, móc chìa khoá | Chịu nắng, mưa | Phai màu, gỉ khoen |
Nhìn bảng sẽ thấy điểm chung: chỗ hỏng hầu như không nằm ở biểu tượng mà ở phần cơ khí và bề mặt. Một con tỳ hưu thạch anh đẹp đến mấy, nếu tai và đuôi nhọn, bỏ túi quần chung chìa khoá vài tuần là sứt. Một ngọc bội dây tết tay, nếu khoá móc là loại kẹp lò xo rẻ tiền, rơi lúc nào không hay. Chọn món bỏ túi là chọn cái chịu được đời sống hằng ngày trước.
Biểu tượng hay gặp ở món bỏ túi và cách hiểu cho đúng mực
Món bỏ túi dùng lại hầu hết biểu tượng của vật phẩm để bàn, chỉ là thu nhỏ. Hay gặp nhất là tỳ hưu (theo quan niệm là con vật "chỉ nuốt vào", gắn với ý giữ tiền), thiềm thừ ngậm đồng xu, hồ lô (bầu đựng, gắn với ý chứa giữ và sức khoẻ), đồng xu lỗ vuông (tiền cổ, tròn ngoài vuông trong), quả đào, củ lạc đọc theo đồng âm "lộc", chữ Phúc chạm nổi, thuyền buồm ý thuận buồm xuôi gió. Ở thẻ ví còn có hình mười hai con giáp và hình Phật nhỏ.
Điều nên nhớ là các ý nghĩa này đến từ truyền miệng, chữ đồng âm và tranh tượng dân gian, không phải từ một bộ sách quy định chung. Cùng một con tỳ hưu, người bán ở nơi này nói đầu phải quay ra ngoài ví, người khác nói quay vào trong; cả hai đều chỉ là cách hiểu. Nếu gia đình bạn có nếp riêng thì cứ theo nếp đó. Nếu không, hãy chọn hình bạn thấy dễ chịu khi nhìn, vì món bỏ túi là thứ bạn chạm vào mỗi ngày.
Một số món bán kèm lời hứa "giữ tiền không thất thoát", "tránh tai nạn". Một mảnh đá trong túi không làm được việc của một cuốn sổ chi tiêu hay một chiếc mũ bảo hiểm cài quai. Hiểu món bỏ túi là vật nhắc nhở, vật kỷ niệm, vật làm mình yên lòng thì sẽ chọn tỉnh táo hơn, và không bị cuốn vào việc mua thêm món này món khác cho "đủ bộ".
Chọn cỡ và hình dáng theo từng chỗ cất
Ngăn ví: chỉ hợp món dẹt. Thẻ có cỡ gần bằng thẻ ngân hàng là vừa nhất, vì ví nào cũng có ngăn cho cỡ đó. Món dày hơn khoảng hai, ba lần một tấm thẻ đã làm ví cộm, khép không kín, và nếu bạn bỏ ví ở túi quần sau thì vật cứng ấy còn cấn khi ngồi lâu.
Túi quần: nên chọn món dài không quá khoảng một đốt ngón tay rưỡi, các chi tiết bo tròn. Tỳ hưu dáng nằm, cụp tai, đuôi ôm sát thân bền hơn hẳn dáng đứng vểnh đuôi. Hồ lô và viên đá vê tròn là hai hình dáng chịu va chạm tốt nhất.
Túi áo ngực: món phải nhẹ, vì túi áo sơ mi mỏng, món nặng kéo vải trễ xuống, khi cúi người dễ rơi. Món phẳng một mặt nằm áp vào người dễ chịu hơn món tròn đều.
Túi xách: thoải mái về cỡ nhưng dễ thất lạc. Nên cho vào túi gấm hoặc ngăn có khoá kéo riêng, đừng thả lẫn với son, chìa khoá, sạc điện thoại.
Thắt lưng: món được phép to hơn một chút vì treo ngoài, nhưng phải có khoá chốt chắc và dây đủ bền. Người hay lái xe, ngồi ghế văn phòng có tay vịn nên chọn món ngắn để khỏi va vào tay vịn và cửa xe.
Chất liệu thường gặp và độ bền khi mang theo người
Cùng một hình tỳ hưu có thể làm từ năm, sáu loại vật liệu. Với món bỏ túi, vật liệu quan trọng hơn ở món để bàn vì nó quyết định món đó sống được bao lâu trong túi.
| Chất liệu | Ưu điểm khi bỏ túi | Điểm yếu | Hợp với ai |
|---|---|---|---|
| Ngọc nephrite, jadeite | Rất dai, khó vỡ khi rơi | Hàng nhuộm, ép keo khó nhận bằng mắt | Người muốn món mang lâu năm |
| Thạch anh, mã não | Cứng, ít xước | Mẻ ở cạnh mỏng, tai nhọn | Người cất riêng trong túi gấm |
| Đồng thau, đồng đỏ | Không vỡ, nặng tay | Xỉn, để lại mùi kim loại trên tay | Người không ngại lau đánh bóng |
| Hợp kim mạ vàng, mạ bạc | Rẻ, nhẹ, nhiều mẫu | Lớp mạ mòn ở chỗ cọ xát | Món ngắn ngày, làm quà nhỏ |
| Gỗ | Nhẹ, ấm tay, lên nước theo thời gian | Sợ nước, có thể nứt khi khô hanh | Người thích món cầm mân mê |
| Nhựa, resin giả đá | Rất rẻ, không vỡ | Xước nhanh, nhìn rõ là nhựa sau vài tuần | Trẻ lớn, món thử trước khi mua thật |
Không có vật liệu nào tốt cho mọi người. Người hay để món trong túi quần cùng chìa khoá nên nghiêng về ngọc dai hoặc đồng; người cất món trong một túi riêng thì thạch anh, mã não đều ổn. Nếu chỉ định mang trong dịp đi xa vài ngày, món hợp kim mạ là đủ, không cần mua đá đắt.
Chọn một món bỏ túi theo năm bước
Thứ tự dưới đây giúp tránh lỗi phổ biến nhất: mua theo hình đẹp trước rồi mới phát hiện không có chỗ để.
- Xác định chỗ cất. Ví, túi quần, túi áo, túi xách hay thắt lưng. Đo luôn ngăn ví hoặc túi đó nếu cần.
- Chọn hình dáng chịu va chạm. Ưu tiên dáng nằm, dáng tròn, ít chi tiết rời như râu, sừng, đuôi mảnh, đồng xu gắn rời trong miệng.
- Chọn chất liệu theo mức va chạm. Dựa vào bảng ở trên. Va nhiều thì ngọc hoặc đồng, va ít thì thạch anh, mã não.
- Chọn biểu tượng. Lúc này mới chọn tỳ hưu, hồ lô, đồng xu hay con giáp, theo nếp nhà hoặc theo cảm nhận riêng.
- Chuẩn bị đồ đi kèm. Túi gấm, túi nhung, khoá chốt, dây thay thế. Món bỏ túi gần như luôn cần một lớp bọc để sống lâu.
Sau bước năm, nên cầm thử món đó trong túi một hai ngày trước khi quyết định có giữ lâu dài không. Có món nhìn đẹp nhưng khi ngồi xe máy cứ cấn vào đùi, có món nặng hơn bạn nghĩ. Những bất tiện nhỏ ấy thường là lý do khiến người ta bỏ món bỏ túi vào ngăn kéo và quên luôn.
Những nhầm lẫn hay gặp khi mua món bỏ túi
Nhầm lẫn thứ nhất là mua món càng nhiều chi tiết càng tốt. Ở tượng để bàn, râu tóc, vảy, sừng chạm kỹ là điểm cộng; ở món bỏ túi, đó là những chỗ đầu tiên sứt mẻ. Một con tỳ hưu chạm mềm, bóng, ít góc thường đẹp lâu hơn con chạm sắc nét.
Nhầm lẫn thứ hai là tin hoàn toàn vào tên gọi trên mạng. "Tỳ hưu ngọc" có thể là ngọc thật, có thể là thạch anh nhuộm xanh, cũng có thể là thuỷ tinh. "Đồng xu vàng" phần lớn là hợp kim mạ. Món bỏ túi thường nhỏ, giá không cao, nên người bán ít khi ghi rõ chất liệu. Bạn có quyền hỏi rõ: đá gì, có nhuộm không, kim loại gì, mạ gì.
Nhầm lẫn thứ ba là nghĩ mang nhiều món thì "mạnh hơn". Một ví nhét ba thẻ kim loại, hai đồng xu và một túi gấm căng phồng vừa nặng vừa cộm, các món còn cọ vào nhau làm mòn lớp mạ của nhau. Chọn một món, chăm cho nó bền, thường dễ chịu hơn mang cả bộ. Nếu muốn đổi, cất món cũ vào hộp chứ không cần mang song song.
Giữ món bỏ túi bền: những việc nhỏ làm hằng tuần
Mỗi tuần một lần, lấy món ra khỏi túi, lau bằng khăn mềm hơi ẩm rồi lau khô. Mồ hôi, bụi vải và dầu tay tích lại lâu ngày làm đá xỉn bóng, làm đồng loang màu, làm dây tết bết lại. Món gỗ thì chỉ lau khô, không nhúng nước.
Khi về nhà, đừng để món nằm trong túi quần rồi ném cả chiếc quần vào máy giặt. Đây là cách mất món bỏ túi phổ biến nhất: đá va vào lồng giặt có thể mẻ, đồng xu kẹt vào khe lồng, dây tết bung ra. Tập thói quen để món ở một chỗ cố định như đĩa nhỏ cạnh cửa hay hộp trên bàn, cùng chỗ với chìa khoá.
Kiểm khoen, dây và khoá mỗi tháng. Dây dù đã sờn lông ở chỗ cọ vào khoen là sắp đứt; khoá móc lò xo đã lỏng là sắp tuột. Thay dây mới rẻ hơn rất nhiều so với mua lại món đã rơi. Nếu muốn tìm thêm mẫu thay thế, có thể xem mẫu có ghi rõ chất liệu, kích thước tại Vật Phẩm Phong Thủy để so cỡ với ngăn ví và túi của mình.
Câu hỏi thường gặp
Vật phẩm bỏ túi có cần khai quang trước khi mang theo không?
Khai quang là tập quán của một số gia đình và cơ sở, không phải điều bắt buộc. Có nhà mang lên chùa nhờ, có nhà chỉ lau sạch rồi đặt lên bàn thờ một đêm, có nhà không làm gì. Bạn theo nếp gia đình mình, và không cần chi tiền cho dịch vụ nào tự xưng là bắt buộc.
Có nên mang hai, ba món bỏ túi cùng lúc không?
Không có quy định nào cấm, nhưng về mặt đồ vật thì mang nhiều món làm ví cộm, túi nặng và các món cọ vào nhau mòn nhanh. Nếu muốn mang hai món, nên tách mỗi món một chỗ, ví dụ thẻ trong ví và tượng nhỏ trong túi gấm ở túi xách.
Món bỏ túi bằng đá có làm trầy điện thoại không?
Có. Thạch anh, mã não có độ cứng Mohs khoảng 7, tương đương hoặc cao hơn nhiều loại kính bảo vệ và vỏ kim loại. Để chung một túi với điện thoại, nhất là khi có cát bụi, dễ để lại vết xước trên cả hai. Nên tách ngăn hoặc bọc đá trong túi vải.
Trẻ em có nên mang vật phẩm bỏ túi đi học không?
Với trẻ nhỏ, món nhỏ cỡ đốt ngón tay là vật có nguy cơ hóc, nên không cho trẻ dưới ba tuổi cầm chơi. Trẻ lớn hơn có thể mang món dẹt trong cặp, có dây buộc vào cặp. Nhà trường có quy định riêng về đồ mang theo thì theo quy định đó.
Mang vật phẩm bỏ túi khi tắm biển, đi bơi có sao không?
Nước biển, nước hồ bơi có muối và clo làm xỉn đồng, bạc, làm dây tết mục nhanh, còn món nhỏ thì rất dễ rơi mất khi bơi. Tốt nhất để món ở nơi gửi đồ hoặc trong túi kín, mang lại sau khi đã tắm tráng và lau khô người.
Thẻ kim loại và tượng nhỏ, loại nào bền hơn khi để trong ví?
Thẻ kim loại phẳng hợp với ví hơn vì không cộm, nhưng lớp mạ hai mặt mòn dần. Tượng nhỏ bằng đá làm ví phồng, dễ mẻ khi ngồi đè. Nếu chỉ có ví làm chỗ cất, thẻ là lựa chọn thực tế hơn.